KENAN KIRKAYA / MA / ANKARA
HDP’nin gerçek oylarının Demirtaş’ın aldığı yüzde 8.5’luk oy olduğu ve partinin diğer kesimlerin desteği ile barajı geçtiği iddiası gündemde. Halbuki Demirtaş’ın partisinden az oy alması, bir kesim Kürt seçmenin Muharrem İnce ikinci tura kalsın diye yaptığı stratejik tercihten kaynaklı.
24 Haziran seçimlerinin en kritik aktörü yine HDP ve Kürt seçmenin tercihleri oldu. Ancak henüz resmi sonuçları açıklanmayan tartışmalı sonuçlara göre bile barajı aşan ve Meclis’te önemli bir ağırlık kazanan HDP’nin bu başarısını gölgelemeye yönelik kimi iddialar ortaya atılmaya başlandı. İddia o ki, daha önce “emanet oy” şeklinde tabir edilen oylarla barajı geçtiği ileri sürülen HDP’nin asıl oy oranının partinin Cumhurbaşkanı adayı olan Selahattin Demirtaş’ın aldığı yüzde 8.4 civarında olduğu.
Seçim sonuçlarında siyasi partiler ile partilerin Cumhurbaşkanı adaylarının aldığı oylar arasında belirgin farklar ortaya çıktı. Erdoğan ve İnce partilerinin aldığı oylardan daha fazla oy alırken, Demirtaş ve Meral Akşener başta olmak üzere diğer adaylar, partilerinin aldığı oyların altında kaldı. Dolayısıyla açıklanan sonuçlar gerçek sonuçlar şeklinde kabul edilse bile, İnce’yi diğer partilere oy veren ancak cumhurbaşkanlığı seçiminde İnce’den yana tercih kullanan muhalif seçmen, CHP’nin oy oranı üzerine taşıdı. Nasıl ki Erdoğan, MHP’ye giden oylarla yüzde 50’nin üzerinde gösterildiyse, İnce de diğer partilerden aldığı oylarla yüzde 30 bandını aştı.
HDP seçmeninin stratejisi
Üstelik daha önce hiçbir şekilde CHP’nin varlık gösteremediği ve HDP’nin birinci parti olduğu bütün yerleşim yerlerinde İnce’nin oylarındaki artış da HDP seçmenin İnce’yi ikinci tura taşımak için yaptığı stratejik tercihi gösteriyor. CHP, Amed’den yüzde 2.5 oranında (21 bin) oy alırken, İnce yüzde 6,17 oranında yani 51 binden fazla oy aldı. Yine Amed’de HDP 558 binden (yüzde 65,5) fazla oy almasına rağmen Demirtaş 534 bin (yüzde 64.3) oy aldı. Dersim’de HDP yüzde 51’in üzerinde oy alırken, Cumhurbaşkanlığı seçiminde bu kez Muharrem İnce yüzde 58 oranında oy aldı. HDP oylarının yüzde 25’i Cumhurbaşkanlığı seçiminde İnce’ye gitti. HDP’nin birinci olduğu hemen hemen bütün yerleşim yerlerinde HDP’den İnce’ye en az yüzde 2 ile 6 oranında oy gitti.
Dolayısıyla HDP’nin barajı aşması dışarıdan verilen destek sayesinde değil, bütün baskı ve saldırılara rağmen kendi özgücü ile mümkün oldu. Saha araştırmacısı Bekir Ağırdır da yaptığı bir açıklamada HDP’nin Kürt demokratların ve Batı’da yükselen Kürt oyları ile barajı aştığını açıklamıştı.
Tercihin nedeni
HDP’den İnce’ye giden ortalama yüzde 3’lük bir desteğin ise stratejik tercihle ilgisi var. Selahattin Demirtaş’a duyduğu büyük sevgiye rağmen Kürt seçmen, seçimin ikinci tura kalması ve bu turda da Akşener tercihi ile karşılaşmamak için İnce’ye destek verdi. Bunda İnce’nin kampanya sürecinde Kürtlere yönelik verdiği sıcak mesajların da etkisi oldu. İnce’nin Amed mitinginde yaptığı “Kürt sorunu vardır” açıklaması, Kürt seçmende bu yönlü bir tercihin gelişmesini beraberinde getirdi.