ABD başkanlık seçimlerine aday olan Barack Obama ile Mitt Romney, dış politikada kozlarını paylaştı. Adayların konuşmasında çıkan sonuç: Obama ile Romney arasında dış politikada fikir ayrılığı yok sadece öncelikler farklı.
Daha önce iki kez karşı karşıya gelen Obama ile Romney, 6 Kasım’da yapılacak seçimler öncesinde son kez karşılıklı tartıştı. Dün sabaha karşı yapılan tartışmanın konusu iki adayın izleyeceği dış politikaydı. Televizyonlarda canlı yayınlanan tartışmayı on milyonlarca kişi izledi. Tartışmanın büyük çoğunluğu Ortadoğu’daki sorunlara ayrıldı. İki tartışmalarda rakibine oranla daha tecrübeli olan Obama, Romney’in açıklarını iyi değerlendirdi.
90 dakika süren tartışmada iki aday dış politikada aynı şeyleri söylediler ancak sadece izlenecek yollarda farklıydı. Romney, ‘başkan olması’ halinde daha sert bir dış politika izleyeceğini söylerken, Obama sertliği öne çıkarmadı.
‘Suriye’de Esad gidecek’
Dış politikada tecrübesizliğinin kurbanı olan Romney, askeri harcamanın kısmayacağını ve ABD’nin savaş araçlarının az olduğunu savundu. rakamlarla konuşan Obama ise ABD ordusunun 21. yüzyıla göre modenize edildiğini belirterek „ABD dışında en çok savunma harcamaları yapan 9 ülkenin toplam askeri bütçesi bizim bütçeye yaklaşmıyor“ diyerek övündü.
İki adayın Suriye’deki hedefi de aynıdı. Hem Romney hem Obama, Esad rejiminin yıkılmasını istediğini söyledi. Romney, Esad’ın gitmesi için muhaliflerin silahlandıracağını açıklarken, Obama ise ‘silahlandırma’dan bahsetmeden „Esad’ın günleri sayılı ve gidecek. Muhaliflere ağır silahlar gönderme gibi bir öneri yapamayız“ dedi.
Obama, Suriye konusunda Türkiye ile çalıştıklarını söyledi. Her iki aday Suriye’de Amerikan askerinin içinde yer alacağı bir müdahaleye karşı çıktı.
Tartışmada İran’ın nükleer programı da konuşuldu. İran’ın İsrail’e saldırması durumunda ABD’nin İsrail’in yanında olacağını söyleyen adaylar, Tahran yönetiminin nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini savundu. Romney, İran muhalifetini desteklemek gerektiğini söylerken, Obama Tahran yönetiminin ambargo karşısında ezildiğini söyledi.
‘İsrail müttefiğimiz’
Tartışmada Romney’in Obama’ya karşı suçlayıcı konuşması dikkat çekti. Romney’in en dikkat çeken suçlaması ise Obama’nın dört yıl önce gerçekleştirdiği Ortadoğu turunda İsrail’i ziyaret etmemesiydi. Romney, „Siz başkan seçildikten hemen sonra aralarında Türkiye ve Mısır’ın da bulunduğu Ortadoğu ülkelerini turladınız. Bu ‘özür turu’ydu. Ancak bölgedeki en yakın dostumuz İsrail’e gitmediniz ve İsrailler bunu not etti“ dedi. Romney bu açıklamasıyla ülkedeki Yahudilerin oyuna oynadı. Ancak Obama, daha başkan seçilmeden İsrail’i ziyaret ettiğini ve Soykırım Müzesi’ni ziyaret ettiğini söyledi. Her iki aday da İsrail’in ABD’nin bölgedeki en güçlü müttefiği olduğunu özellikle vurguladı.
Obama ağır konuştu!
Obama ve Romney’in konuşmalarına Obama’nın rakibiyle dalga geçmesi damga vurdu. Geçtiğmiz günlerde ABD askerlerinin Irak’ta kalmasını savunan Romney, dün sabaha karşı da Irak’tan Amerikan askerlerinin tamamen çekilmesini istedi. Obama bu fırsatı kaçırmadı ve „Sayın Vali, sizin dış politika konusunda ne dediğinizi, nerede durduğunuzu anlamak mümkün değil. Bundan iki hafta önceki konuşmanızda Irak’ta 20 bin Amerikan askerinin kalması gerektiğini söylüyordunuz“ diye eleştirdi.
Obama’nın Romney’i seçmenlerin gözünde düşüren bir diğer hamlesi de Rusya politikasıydı. Romney, El Kaide lideri Usame Bin Ladin’in öldürülmesinden dolayı Obama’yı kutladı ancak Obama, Cumhuriyetçi adaya Mart ayında CNN’e verdiği demeci hatırlattı. Obama „Sayın Vali, El Kaide’yi bir tehdit olarak kabul ettiğiniz için memnunum. Bilindiği gibi bir kaç ay önce, ‘Amerika karşısında duran en büyük tehdit nedir’ sorusuna cevaben siz, ‘El Kaide değil, Rusya’dır, diye cevap verdiniz. Aynen böyle söylediniz: Rusya’dır. Ancak Soğuk Savaş biteli 20 yıl oldu. Sayın Vali, mesele dış politikaya gelince 1980’lerin politikalarını istiyor görünüyorsunuz. 1950’lerin toplum kanunlarını ve 1920’lerin ekonomi politikasını istediğiniz gibi“ diye konuştu.
Tartışma boyunca Obama, Romney’e karşı daha saldırgan davrandı. Obama son olarak ta Romney’e yönelik „Dış politika icra edecek bir pozisyonda bulunmadığınızı biliyorum, fakat ne zaman bir fikir ileri sürdüyseniz, yanıldınız. Kitle imha silahları bulunmamasına rağmen, Irak’a girmek zorunda olduğumuzu savundunuz“ dedi.
Program sonrasında yapılan anketlerde gecenin galibi Obama oldu.
CNN’in anketine göre, açık oturumda Obama’nın daha iyi performans gösterdiğini söyleyenlerin oranı yüzde 48 olurken, „Romney“ diyenlerin oranı yüzde 40 oldu.
CBS’in anketinde de Romney yüzde 23, Obama yüzde 53 oy aldı. Daha önceki iki programın birini Obama’nın, diğerini ise Romeny’in kazandığı yorumları yapılmıştı. Son programla Obama, televizyon tartışmalarını 2-1 önde noktalamış oldu.
WASHINGTON