Miras denilince parasal karşılığı geliyor aklımıza, ne kadar eder, nasıl satarım sorularını soruyoruz ardı ardına, kavgalar ediliyor, kardeşin kardeşi vurduğu anlar vuku buluyor. Mirasın maddi algısından soyarak yeni bir anlama kavuştuğu coğrafyadayız şimdi. Maddiyattan uzak anlamlar yükleniyor burada mirasa. Para, arsa, arazinin yerini direniş, mücadele gibi kavramlarla anılıyor. Aileler direniş miraslarını devrediyor oğullarına ve kızlarına. 

Kobanê direnişinde önemli mevzilerinden biri de Helince Köyü idi. Helince Kürtçe yuva anlamına gelen Helin kelimesinden alıyor ismini. Neolitik olarak özlerine koruyan ana kadın kültürünün hakim olduğu bir köy burası. Köy de adına uygun olarak direnişin yuvasına dönüşmüş zamanla. Helince Köyünde özgürlük savaşçılarının direnişine köyün gençleri de katılarak büyüttüler mücadeleyi. Büyüklerinden mirası devralan gençler, devrim çağrılarını yükseltti.

Helince’de Kürdistan Özgürlük Mücadelesi’ne katılan gençlerin hikayesi ile büyümüştür birçok çocuk. İsimlerini devraldıkları amcalarının, teyzelerinin ardından direnmek kalmıştı gençlere. 


Berbang’la yükselen ses

1968 yılında Helince köyünde dünyaya gelen Muslim Mam Eli, evlerine gidip gelen genç devrimcilerle tanır Kürdistan Özgürlük Hareketi’ni. Baas rejiminin zulmü altında kendini kuşatılmış hisseden Muslim, devrimcilerin yolunu gözlemeye başlar, kapı önlerinde. Okuduğu kitaplar, edilen her özlü sohbet özgür alanlara giden yolun patikaları olur Muslim’e. Yola koyulmak için bir gece vakti attığı adım sonrası Suriye Baas rejim güçleri tarafından, zorunlu askerlik nedeniyle tutuklanarak askere gönderilir. Tüm yüreğiyle halkını savunmak istese de zorunlu olarak silah tutuşturulur eline. Askerliği sürecince verdiği kararı icra edeceği günü bekler Muslim ve askerliği biter bitmez bir grup arkadaşı ile birlikte özgür yaşam alanlarına döner yüzünü.

Muslim’in gidişi ardından Helince köyünde kalan ailesi oğullarından gelecek olan haberi bekler. Muslim, bir kaç kez mektup yollama fırsatı bulur ailesine. Yazdığı her satırda özlü bir yaşamın kapısını araladığını, kendini kuşatan zincirleri kırdığını anlatır. 


‘Arkadaşlarıma iyi bakın’

1992 yılında, 24 yaşında iken özgür yaşam alanlarında Arapça kaleme aldığı mektuplarda, Muslim’in imzası yoktur artık. Muslim, Helince’nin özgürlüğe çağrısı olmuştur. Berbang Helince adı ile yazar mektuplarını. Her mektubun sonunda o dönemler Şam-Lübnan hattında yoğunlaşan Kürdistan Özgürlük Mücadelesi’nde evlerine gelen her arkadaşına iyi bakılması, ellerinden gelen her türlü desteği sunulmasını ister ailesinden. Bir vasiyet, bir nasihat gibi her mektubunda ‘dağlardaki direnişin Kobanê’de sahiplenilmesini’ ister.

Berbang Helince, özgür yaşam alanlarında kaldığı 6 yılın ardından Gever’de yıldızlaşır. Berbang’ın ardından şimdilerde sararan büyülü sözlerin sıralandığı mektuplar kalır ve sonrasında ailenin diğer fertlerine anlatılacak ve aktarılacak olan direniş mirası. 


Berbang’tan Berbang’a

2002 yılında Mam Eli ailesinin yeni ferdi Bozan gelir dünyaya. Yerinde duramayan ve vakur duruşu ile Helince köyünün direniş mirasını devralacak çocuklardan biridir Bozan. Ailesi ile okul yıllarında kavgaya tutuşur. Suriye Baas rejiminin okullarında okumak istemez. Okumayı öğrenir öğrenmez evde bir dolapta saklanan amcası Şehit Berbang’ın mektuplarını okumaya başlar. Bozan’ın annesi ‘okuduklarından ne anlıyorsun’ diye sorunca mahçup ama öfkelice ‘ne anladığımı göreceksiniz mutlaka’ cevabını verir. Bozan’ın bu sözleri sıraladığı yıl, 2013’tür. Suriye’de başlayan çatışmalı ortamın ve halkların baharı atmosferinin Rojava üzerinde gezindiği yıllardır. Kürtlerin üçüncü bir hat olarak kendilerini örgütlü kılmak istediği zaman dilimidir. Bozan, okulunu bırakarak amcasının devrimci arkadaşlarının yanında alır soluğu. Sonrasında 2014 yılında Eylül ayında DAİŞ çetelerinin Kobanê’ye saldırması ardından annesi ve küçük kardeşleri ile beraber İstanbul’daki ablasının yanına gider. Burada terzihanede çalışarak ailesi için para biriktirir. Aklı Kobanê’de kalan Bozan, dönmek için ısrarcı olur. Suruç sınırında nöbet tutan babasının yanına döner.

Yaşının küçük oluşuna aldırmadan savaşçıların yanına koşturan Bozan’ı eve getirmek çok mümkün olmaz. Arkadaşlarına kendini Bozan diye tanıtmaz, devrimle beraber yenilenen kentte Bozan da adını yeniler, Berbang koyar adını. Helince’nin yeni çağrısı genç Bozan’dır artık. 24 yaşındaki amcasından 10 yaş daha erken özgürlüğe çağrı olmak ister Bozan.

Minbic hamlesinde de savaşçıların peşine takılır, yaşının küçük olduğunu söyleseler de aldırmaz. ‘Savaşa katılmak zorunda değilim, mutlaka yapacak bir iş vardır’ deyip Minbic’e gider. 


‘Devrim bitmedi ki evde rahatça oturayım’

Minbic’den döndüğünde arkadaşlarının zoru ile ailesini ziyarete gider. Annesi yemeğe kalmasında ısrar edince ‘Devrim bitmedi ki evde rahatça oturayım’ diye tekrar arkadaşların yanına döner. 

İşgalci Türk askerlerinin Kobanê sınırında, işgal duvarı örülmesine karşı nöbet tutan halka gerçek mermi ve gaz bombaları ile saldırılarında Berbang şehit düştü. Türk askerlerine karşı sınırda nöbet tutan halkın yanından bir an bile ayrılmaz. 2 Eylül’de şiddetlenen saldırılarda devraldığı mirasa yakışır şekilde direnirken şehit düşer.

Berbang’ı anlatan annesi, Muslim ile Bozan’ın kişilik özelliklerinin aynı olduğunu aktarıyor. ‘Yemek yerken izlerdim Bozan’ı Muslim’in gitme hazırlıkları yaptığı an gelirdi aklıma’ diyor. 

Helince’deki  yuvasından özgürlüğe uçan iki direnişçinin hikayesi anlatılıyor köyün gençlerine...