DAİŞ’in direniş görmeden ele geçirdiği Musul'un kurtarılması için aylardır hazırlığının yapıldığı operasyon dün sabaha karşı başladı. Operasyona hava desteği veren ABD’ye göre Musul kurtarıldığı takdirde DAİŞ’in Irak'taki askeri yenilgisi kaçınılmaz olacak.
Abadi: Zafer vakti geldi
Musul’un DAİŞ işgalinden kurtarılması amacıyla düzenlenen operasyonun kara etabı dün sabaha karşı başladı. ‘Zafer vakti geldi’ diyerek harekatın startını veren Irak Başbakanı Haydar El Abadi, DAİŞ’in Irak'taki kalesi sayılan Musul’un merkezine sadece ordu ve polis güçlerinin gireceğini söyledi.
Musul'a ilerleyiş 3 koldan sürüyor
Abadi’nin düğmeye basmasıyla Musul operasyonu sabaha karşı iki sularında resmen başlamış oldu. Askeri operasyona Irak ordusundan yaklaşık 30 bin asker katılıyor. Operasyonda Kürt güçleri de başat bir rol üstleniyor. Peşmerge güçleri üç cepheden harekata katılıyor. Irak ordusu güneyden, peşmerge güçleri ise kuzeyden ve doğudan Musul çevresindeki yerleşim yerlerini kontrol altına almaya çalışıyor.
En az 10 köy kurtarıldı
Barzani yönetiminin yakınlığıyla bilinen yayın organı Rudaw; Hazır Cephesi ile Güver ve Geyyara cephelerinde eş zamanlı operasyon başlatan peşmerge güçlerinin; Basehre, Tercele, Bazgrdan, Şakoli, Şeyh Emir, Keberli, Büyük Bedene ve Küçük Bedene köylerinde kontrolü sağladığını duyurdu.
Irak ordusu da Musul’un güneyindeki Giyara Kazası’na bağlı Hut köyü ile Guwer’in Nemrud nahiyesine bağlı Kani Herem köyünü DAİŞ çetelerinden kurtardı. Gazetemiz baskıya girdiği saatlerde (18:00) Irak ordusu; Meşreq, Sefine ve Zaviye köylerini de almak DAİŞ’lilerle çatışıyordu.
40 km’lik alan temizlendi
Peşmerge komutanları ise "İlk günde hedeflenen tüm yerler alındı" dedi. Hazır Cephesi peşmerge komutanlarından Şeyh Cafer Şeyh Mustafa, 40 kilometrekarelik alanın DAİŞ’ten temizlendiğini belirterek, kontrol sağlanan köylerde bombalı tuzakların olduğuna dikkat çekti.
En az 6 peşmerge şehit düştü
Hazır Cephesi’ndeki şiddetli çatışmalarda en az 6 peşmergenin şehit düştüğü, 14’nün de yaralandığı açıklandı. Tarıp Mame Ebe Musul’u kurtarma operasyonunda şehit düşen ilk peşmerge oldu. Ayrıca Keberli köyünü kontrol altına alan peşmerge güçleri köyün içinde arama tarama çalışmaları yaparken, için girdikleri bir okulda bir bomba patladı. Patlamada 20 civarında peşmerge yaralandı.
Irak ordusundan da en az 70 askerin çatışmalarda hayatını yitirdiği belirtildi.
DAİŞ de kayıp verdi
Şiddetli çatışmalarda DAİŞ de kayıp verdi. Ancak yetkililer herhangi bir rakam vermedi. Bölgeden gelen görüntülerde sokaklarda çok sayıda DAİŞ’liye ait ceset görülüyor.
Barzani cepheye gitti
Öte yandan KDP Başkanı Mesud Barzani ile Başbakan Neçirvan Barzani dün Hazır Cephesi’ne giderek peşmergeleri ziyaret etti ve operasyon hakkında komutanlardan bilgi aldı.
Koalisyon havadan bombalıyor
ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri de harekata hava desteği veriyor. DAİŞ hedefleri karadan top atışına tutulurken, sahadaki ekiplere koalisyon güçlerince havadan destek de sağlanıyor. ABD hava bombardımanı cumartesi günü başlatmıştı. Savaş uçaklarının, Hamdeniye bölgesindeki DAİŞ hedeflerini bombaladığı açıklandı.
ABD askerleri bölgede
ABD askerleri de Başika bölgesine konuşlanmış durumda. 600 ABD askeri Irak ordusuna danışmanlık yapıyor.
Fransa da Avrupa’nın en büyük uçak gemisi Charles de Gaulle’u operasyonda kullanılmak üzere Kıbrıs’a konuşlandırdı.
Kentten siyah duman yükseliyor
Öte yandan Musul ve çevresinde üslendiği tahmin edilen 4 bin ila 8 bin dolayındaki DAİŞ unsurunun kentin çevresinde tüneller açtığı ve koalisyon uçaklarının görüş alanını daraltmak için hendeklere doldurduğu petrolü ateşe verip lastik yaktığı öğrenildi. Kentteki sokak ve binalara yerleştirildiği tahmin edilen bombalı tuzakların Irak güçlerinin kent merkezine ilerleyişini zorlaştırabileceği belirtiliyor. DAİŞ, Musul’daki cep telefonu şebekesini de kesti ancak operasyon güçleri tarafından şebeke yeniden çalışır duruma getirildi.
Carter: Musul kurtarılırsa DAİŞ biter
ABD harekatın başlamasından oldukça memnun. Kara harekatının başlatılmasının ardından bir açıklama yapan ABD Savunma Bakanı Ashton Carter, "Musul’un alınması dönüm noktası olacak" dedi. Carter, "DAİŞ’i sürekli yenilgiye uğratma kampanyası için belirleyici bir an bu. Iraklı partnerlerimizin ortak düşmanımızı yeneceğine ve Musul ile Irak’ın geri kalanını DAİŞ’in nefret ve barbarlığından kurtaracağına inanıyoruz” diye konuştu. ABD'nin DAİŞ ile Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk ise Twitter mesajında "harekAtta Iraklıların yanında olmaktan gurur duyduklarını" bildirdi.
Harekat haftalarca sürebilir
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) Sözcüsü Albay Jeff Davis "Bu son. Bu DAİŞ’e karşı Irak'taki son büyük nokta" dedi. Bölgedeki Amerikalı komutanlardan General Stephen Townsend ise zor bir mücadelenin kendilerini beklediğini ve operasyonun haftalar sürebileceğini söyledi.
İnsani kriz yaşanabilir
Operasyonun amacı 2 yıldır DAİŞ’in elinde bulunan Irak'ın en büyük ikinci şehrini almak.
Musul, 2014’ün haziran ayından beri DAİŞ’in işgalinde. DAİŞ buradan başlattığı operasyonlarla Irak'ın geniş kesimlerine hakim olmuştu. Suriye'nin önemli bir bölümünü işgal eden DAİŞ, Irak'ta ise kontrol ettiği toprakların üçte birini kaybetmişti.
DAİŞ sivilleri canlı kalkan yapıyor
Harekatla birlikte kentte bulunan sivillerin can güvenliği de kaygı yaratıyor. Zira DAİŞ, canlı kalkan olarak kullandığı Musulluların kenti terk etmelerine izin vermiyor.
BM’den göç uyarısı
Öte yandan Birleşmiş Milletler, 1,5 milyon sivilin halen Musul'da yaşamaya devam ettiğini söylüyor ve olası bir insani krize karşı uyarıyor.
Yardım kuruluşları, Musul operasyonunun yeni bir mülteci dramına yol açabileceği uyarısında da bulunuyor. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ise 700 bin kişinin savaş bölgesinden kaçarak yardıma muhtaç duruma düşebileceğini ve şimdiye kadar kurulan kampların yeterli olmadığını duyurdu.
BM’ye göre Musul’dan kaçan 100 bin kişi de yakınlardaki Türkiye sınırına yığılabilir.
Yardım koridorları açılmalı
Uluslararası yardım kuruluşu Save the Children (Çocukları Koruyun) da Musul operasyonu nedeniyle 500 bin civarında çocuğun çatışma bölgelerinde kalabileceği uyarısını yaptı.
Musul'un ve çevredeki yerleşim yerlerinin güvenli biçimde terk edilebilmesi için koridorlar oluşturulması gerektiğini söyleyen kuruluş, yüzlerce sivilin şimdiden yaya olarak evlerini terk etmeye başladığını aktardı.
Türkiye dışlandı, Erdoğan köpürdü
ABD ile Bağdat’tan veto yiyen Türkiye operasyonda yok. Ancak dün Reuters’a konuşan isimsiz Türk askeri kaynaklar, TSK’nin Başika’da eğittiği yaklaşık bin 500 Sünni gücün (Ninova Bekçileri) peşmergeyle birlikte operasyona katıldığını ileri sürdü.
Benzer bir açıklama Türkiye tarafından Ninova Bekçileri’nin başına getirilen eski Musul Valisi Esil Nuceyfi’den de geldi. Nuceyfi, birliklerinin Başika cephesinden operasyona katıldığını ve peşmerge ile birlikte hareket ettiğini söyledi.
Abadi söz etmedi
Ancak Abadi ortak Musul harekatına katılan güçleri sayarken Türkiye'nin Başika’dan eğittiği Sünni güçlerden oluşan Ninova Bekçileri’nden ve Şii milis gücü Haşdi El Şabi'den söz etmedi. Türkiye Şii milislerin, milisler ise Türkiye destekli Sünni grupların Musul operasyonuna yer almalarına karşı çıkıyordu. Hatta Şii milis sözcüleri, "Türk askerleri ile destekledikleri güçler kıpırdarsa vururuz" uyarısı yapmışlardı.
Sadr protesto çağrısı yaptı
Irak'ın önde gelen Şii liderlerinden Mukteda El Sadr da Bağdat'taki Türk Büyükelçiliği'ni adres göstererek protesto çağrısında bulundu.
Ürdün merkezli Al-Taghier televizyonunda yayınlanan açıklamasında Sadr, protesto çağrısının, "Irak'ı işgal edebileceğini düşünen herkese karşı" olduğu ifadesini kullandı.
Irak kararlı: Gerekirse Türkiye’yle savaşırız
Irak hükümeti de başından beri Türkiye’yi ne Başika’da ne de operasyonda istiyor. Irak Başbakanı Abadi operasyonun startını verdiği sırada da Türk devletine rest çekerek "Gerekirse Türkiye ile savaşırız" dedi.
Erdoğan: Operasyonda da masada da olacağız
Türkiye ise Irak hükümetinin talebini geri çeviriyor. Dün Uluslararası Hukuk Kongresi’nde konuşan Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı’nın Türk askerlerinin Musul’a giremeyeceğini söyleyip rest çekmesine, "Ya nasıl girmeyeyim? 350 kilometre sınırım var benim. Alakası olmayanlar giriyor. Neymiş Bağdat onlara ‘gel’ demiş. Arzu ederlerse Misak-ı Milli’yi okurlar. Operasyonda da, masada da olacağız" diye yanıt verdi.
‘Necitelerinden biz sorumlu değiliz’
Musul’a duyarsız kalmayacaklarını söyleyen Erdoğan, "Türkiye’nin olmadığı bir operasyonda doğa bilecek neticelerden biz sorumlu değiliz" dedi.
‘Kimse Başika’dan çıkmamızı beklemesin’
Erdoğan, Türkiye’nin tehdit altında olduğunu savunarak, Başika’da bulunan kamptaki askerlerin geri çekilmeyeceğini söyledi: "Kimse bizden Başika’dan çıkmamızı beklemesin."
Erdoğan konuşmasının devamında DAİŞ’e karşı YPG ile işbirliği yapan ABD’yi de hedefleyerek, "ABD sözünü tutmazsa ortak hareket edemeyiz" dedi.
Beyhude çabalar
‘B ve C planlarımız var’ diyen AKP Hükümeti, girişimlerde bulunmak üzere Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar’ı ABD’ye, Dışişleri Bakanlığı müsteşarını da Bağdat’a gönderdi. Ankara, Mesud Barzani yönetimiyle de sürekli temas halinde. Türkiye’nin ısrarla Musul’a yerleşme politikasının altında bölgede alan ve nüfuzunu artırma çabası var. Ancak Türkiye’nin bu girişimleri beyhude görülüyor.
HPG ve YBŞ hazırlık yapıyor
Irak’ta görev yapan Kürt gazeteciler, Musul operasyonuna HPG ile YBŞ’nin de katılmasının beklendiğini açıkladı.
Dün Stêrk TV’de yayınlanan Rojeva Başûr programına katılan gazeteciler, Musul operasyonuna Halk Savunma Birlikleri (HPG) ile Yekineyên Berxwedana Şengalê (YBŞ) ve Yekineyên Jinên Şengalê (YJŞ) güçlerinin de katılmasının beklendiğini açıkladı.
YBŞ hazırlıklarını sürdürüyor
Şengal’de bulunan gazeteci Alî Dağlı, Êzîdî birlikleri YBŞ ve YJŞ’nin Musul harekatına katılmak için hazırlık içinde olduğunu söyledi. Dağlı konuşmasında, "Şengal tarafından operasyon hamlesi henüz başlatılmadı. Ama hazırlıklar var. YBŞ ve YJŞ hazırlıklarını sürdürüyor. YBŞ ve YJŞ, Irak hükümeti davet etse de etmese de operasyona katılacaklarını ve DAİŞ’in elinde bulunan Êzîdî köylerini kurtaracaklarını açıkladılar" dedi.
Êzîdî köyleri kurtarılacak
DAİŞ işgali altındaki Telafer ile Musul’un Şengal’e çok yakın olduğuna dikkat çeken Kürt gazeteci, "Musul, Şengal’e sadece 2 saat uzaklıktadır. Birçok Êzîdî köyü halen DAİŞ’in elindedir" bilgisini paylaşarak, bu nedenle de YBŞ’nin operasyona katılmaya hazır olduğunu açıkladığını hatırlattı.
HPG de Kerkük’ten dahil olabilir
Gazeteci Gelawêj Ewrîn’e göre de YBŞ ve YJŞ’nin yanısıra HPG’nin de harekata dahil olmak için hazırlıkları var. Ewrîn, Kerkük’e bağlı Hewicê bölgesinin de Musul’u kurtarma operasyonunun bir parçası olabileceğini vurgulayarak, "HPG ve YJA Star gerillalarının da Hewîcê operasyonuna katılması ihtimal dahilinde. Gerilla birliklerinin hazırlıkları var. Buraya da kurtarma operasyonu başlatılabilir" dedi.
HABER MERKEZİ