Merkezi Irak hükümetiyle Federal Kürdistan Yönetimi, uzun bir süredir devam eden petrol gerginliğine nokta koyma konusunda anlaşmaya vardı. Irak Maliye Bakanı Rifa İsavi'nin duyurduğu anlaşma haberi Kürt yönetimi tarafından da doğrulandı. Federal Kürdistan Yönetimi'nin Hükümet Sözcüsü, Hewlêr'in kendi boru hattından petrol ihraç etmeye devam edeceğini, Bağdat'ın ihracat üzerinde herhengi bir "kontrolünün olmayacağını" söyledi.
3 başlıkta anlaşma
Federal Kürdistan Yönetimi'nin resmi sitesinde yayımlanan açıklamaya göre Hewlêr ve Bağdat, 3 madde üzerinde uzlaştı. Buna göre;
* Merkezi Irak Hükümeti, Federal Kürdistan hükümetine ilk adımda 500 milyon Dolar ödeme yapacak.
* Kürt yönetimi, günlük 150 bin varil petrolü, Irak hükümeti üzerinden ihraç edecek.
* Kürt Yönetimi Başbakan Neçirvan Barzani, birkaç gün içinde hükümet yetkililerinden oluşan heyetle başkent Bağdat'a gidecek. Barzani, sorunlara anayasal çerçevede temelli çözüm bulmak üzere Irak hükümeti yetkilileriyle görüşecek.
Anlaşmazlığın perde arkası
Hewlêr-Bağdat arasındaki anlaşma, gerginliği bitirme açısından stratejik bir önem taşıyor. Taraflar arasındaki anlaşmazlığın perde arkasında Irak Anayasası'ndaki çelişkili maddeler yatıyor. Hewlêr, anayasada özerk bölgelere tanınan hakka atfen kendi petrolünü Bağdat'tan bağımsız işleyip satmak istiyor. Ancak eski Başbakan Nuri Maliki'nin merkezi hükümeti, anayasadaki "Irak petrolleri tüm Irak halkına aittir" maddesini gerekçe gösterip bunu reddediyordu. Maliki hükümeti, Bağdat'ın tüm petrol gelirlerinden Hewlêr'e yüzde 17 pay vermesini öngören yasayı da ihlal ederek, Kürt bölgesine ödediği bu payı da kesmişti. Büyük bir mali krize giren ve memurların maaşlarını dahi ödemeyecek durumuna gelen Kürt yönetimi, "kendi petrolümüzü satarız" diyerek, "bağımsızlık" resti çekmişti.
Başbakan Abadi faktörü
Ancak DAİŞ'in Irak ve Güney Kürdistan'a şiddetle saldırması ve ABD'nin de telkiniyle Maliki'nin görevden çekilerek yerine daha ılımlı olan Şii Haydar El Abadi'nin başbakanlık görevine gelmesi sonrasında bu tartışmalar rafa kaldırılmıştı. Başbakan Abadi, siyasette Maliki'den farklı bir tutum sergiliyor. Yeni başbakan, Maliki'nin ötekileştirdiği ve ayrımcılık yaptığı Sünniler ile Kürtlere yönelik daha yapıcı bir politika izliyor. Şengal, Maxmur, Kerkük, Cezaa ve Rabia'da peşmerge ile birlikte DAİŞ'e karşı halkı koruyan PKK'ye müteşekkir olduğunu basın aracığılıyla duyuran Abadi, Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu'na da "PKK'ye terörist dememizi beklemeyin. Onlar halkımızın canını koruyor. Ülkemiz içeresinde PKK'ye yönelik operasyona izin vermeyiz" dediğini aktarmıştı.
Türkiye ile anlaşma ne olacak?
Sünni Iraklı siyasetçi Tarık Haşimi'ye kol kanat germesinden sonra sürekli Şii Maliki dönemindeki Irak hükümetiyle gerilim yaşayan Türk devleti ise taraflar arasındaki bu gerilimi fırsata çevirmek istiyordu. Türkiye, Kürt yönetimiyle anlaşarak Ceyhan Boru hattı üzerinden petrol sevkiyatı yapmaya başlamıştı. Ancak Bağdat ile ABD'nin sert tepkileri üzerine Kürt petrolünün Türkiye topraklarına depolanması bir süredir durduruldu. Bağdat, AKP hükümetinin iki taraf anlaşana dek Kürt petrolü gelirinin Türkiye'deki bir banka hesabında tutulmasına da yanaşmamıştı. Son tahlilde ABD'nin devreye girmesi, Abadi'nin yapıcı tutumu ile devam eden DAİŞ tehdidi nedeniyle Hewlêr ve Bağdat uzlaşmayı seçerek, anlaşmaya vardı. Kürt yönetiminin, Türkiye ile yaptığı petrol satış anlaşmasının akıbetinin ne olacağı ise Neçirvan Barzani'nin Bağdat temaslarında netleşecek.
HEWLÊR