Koalisyon hükümeti 2013’de AB limiti yüzde 3 olarak kabul edilen bütçe açığının altına düşmek için 16 milyar Euro ekstra tasarruf etmek konusunda 7 haftadır sessizce toplantı yapıyordu. PVV lideri Wilders önceki gün öğlen “ben bu alım gücü ve iş piyasasına yansıyan tasarruflar ile ekonomik büyüme paketini üyelerime ve bana oy verenlere kabul ettiremem” diyerek toplantıyı terk etti. Wilders, “Düz durduk, Brüksel’in diktalarına boyun eğmedik” diyerek, seçimlere gidilmesini istedi. Wilders, yaptığı basın toplantısında, dışarıdan desteklediği bu azınlık hükümetinden desteğini çekeceğini de söyledi.
Wilders’in müzakerelerin yapıldığı villayı terk etmesinden kısa bir süre sonra Başbakan Mark Rutte ile Başbakan Yardımcısı Maxime Verhagen basın toplantısı düzenleyerek, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlandığını duyurdu. Rutte ile Verhagen, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından Wilders’i sorumlu tuttu.
‘PVV krizi yerin dibine batırdı’
“PVV son anda varılan anlaşmanın sonuçlarından ürktü” diyen Başbakan Rutte, “Bu nedenle şu anda eli boş duruyoruz” dedi. Rutte, karşı karşıya oldukları durum itibariyle halka gitmenin mantıklı olduğunu belirterek, seçimlerin kaçınılmaz olduğuna dikkat çekti. Rutte, hükümetin pazartesi günü olağanüstü toplanacağını söyledi. Rutte, piyasaların istikrarı için parlamentodaki istişarelere açık olduğunu dile getirdi.
Hıristiyan Demokrat Partili (CDA) Bakan Verhagen, müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından sorumlu tuttuğu Wilders’i daha sert sözlerle eleştirdi. Verhagen, Wilders’in sorumluluklarından son anda kaçarak 16 milyon Hollandalıyı yolda bıraktığını ileri sürerek, “Umarım Hollanda kısa sürede PVV’nin yerin dibine batırdığı krizden çıkar” dedi.
Avrupa Birliği (AB) anlaşmasına göre üye ülkelerin bütçe açıklarının yüzde 3 oranını geçmemesi gerekiyor. Hollanda koalisyon hükümeti kısıtlama müzakerelerini, 2013 yılında bütçe açığını yüzde 3’te tutma esaslı yapıyordu.
Seçim altı içerisinde yapılacak
Catshuis villasında 7 hafta süren müzakerelerde geçtiğimiz yıl yapılan 18 milyar Euro kısıtlamalara ek, 2013 ile 2014 yıllarında 16 milyar Euro daha kesinti yapılması hedefleniyordu. Sözkonusu pakette, kamu alanında reform yapılarak binlerce kamu çalışanının işten çıkarılması, sağlık giderlerinin düşürülmesi, sağlık sigortasına kişi başına katkının arttırılması, eğitimde kesinti ve konut alanında sınırlı reform bulunuyordu.
Hollanda ekonomisinde yaşanan durgunluğun önümüzdeki yıl da devam etmesi bekleniyor. Durgunluk nedeniyle ülkenin bütçe açığı günlük olarak 90 milyon Euro artmakta.
PVV partisinin hükümete olan desteğini çekmesiyle birlikte parlamentodaki çoğunluğunu yitiren hükümetin, önümüzdeki hafta içinde seçim tarihini belirlemesi bekleniyor. Seçimlerin eylül veya en geç ekim ayında yapılması bekleniyor.
OSMAN KILIÇ - ANF/AMSTERDAM