Seçim sürecini provoke etmeye çalışan AKP hükümeti, HDP’yi baraj altında bırakmak için her türle seçim hilesine de başvurdu. Kürt illerinde polis, asker ve korucular halka baskı uygularken, batıda ise mükerrer oy kullanma, açık oy dayatması, sahte oy gibi hilelere başvuruldu. Okul çevrelerinde plakasız araçlar dikkat çekerken, elektrikler yine kesildi, Suriyelilere de oy kullandırıldı.
HDP’li yetkililer, seçim öncesinde birçok kez “Huylu huyundan vazgeçmez. AKP sandıkta da çalacak” uyarılarında bulunmuş ve sandıklara, oylara sahip çıkılmasını istemişti. Beklenen oldu, iktidar HDP’yi baraj altında bırakmak için her türlü yolu denedi. HDP’li müşahitler, tüm ihlalleri tutanak tutturarak belgeledi.
Seçim hilelerine ilişkin HDP, İHD, Oy ve Ötesi gibi çevrelerin yaptığı açıklamalardan derlediğimiz bilgiler şöyle:
Polis-asker sandık başında!
Amed’de birçok okulun çevresinde plakasız araçlar dikkat çekerken, sivil polisler sandık başlarına giderek YSK’nin sandık güvenliğiyle ilgili yasaklarını ihlal etti. Batman’ın Gercüş ilçesine bağlı Kayapınar beldesinde uzman çavuş ve askerler, Van’ın Gürpınar ilçesinde kaymakam ve jandarma komutanı, oy işlemi sırasında sandık başında oturdu.
Korucu ve asker saldırısı
Urfa’nın Siverek ilçesine bağlı Minut (Yücelen) köyünde açık oy kullanlımasına itiraz eden HDP’li müşahitlere korucular saldırdı. Yaralanan Sinan Oktan’ın durumunun ağır olduğu öğrenildi. Urfa’nın merkez Haliliye ilçesinde ise muhtar ve yakınlarının açık oy kullanma girişimini engellemeye çalışan HDP’li müşahitler, jandarmanın gözetiminde saldırıya uğradı. Yaralanan HDP’liler, “Bize taş, sopa ve bıçakla saldırdılar. Şu an 10 arkadaşımız yaralı” diye konuştu. HDP Urfa Milletvekili Adayı Osman Baydemir hastaneye giderek yaralıları ziyaret etti.
Korucular blok oy kullandı
Ceylanpınar’da ise korucuların blok oy kullanılacağı bilgisi üzerine sandık bölgesine giden HDP’liler jandarma ve korucular tarfından okul bahçesinden tehditlerle çıkarıldı.
Bitlis’in Mutki ilçesine bağlı Mermer ve Merman köyünde AKP’liler korucu ve askerler eşliğinde HDP’lilere saldırdı. Ergani’nin köylerinde Hüda Par’lılar HDP’li seçmenlere saldırdı, yaralılar var.
Plakasız araçlar
Oy kullanma işlemi sırasında Amed’de okul çevresinde plakasız “akrep” adı verilen zırhlı araçlar bekletildi. İstanbul’un Üsküdar, Maltepe gibi kimi ilçelerinde okul çevresinde plakasız araçlar dikkat çekti. HDP’li avukatların tepkisi üzerine okullardaki polisler araçların kendilerine ait olduğunu savunurken, valilik araçlardan habersiz olduğunu ileri sürdü. Plakasız araçların dikkat çektiği kentlerden birisi de Ankara oldu. HDP, sandık müşahitlerine uyarı mesajı göndederek, oy sandıklarının taşındığı araçların seçim kurullarına kadar takip edilmesi ve oy sandıklarının plakasız araçlarla taşınmasının engellenmesi çağrısı yaptı.
Polis biber gazı sıktı
İzmir’de AKP Bayraklı İlçe Başkanı Yakup Gülcen, HDP’li müşahitlerin yaka kartlarının çıkartılması için baskı yaptı. Olay büyüyünce polis, HDP’lilere biber gazı sıktı, AKP’li ilçe başkanının da silah sıktığı bildirildi.
Oylar iptal edildi
Iğdır’da HDP’li seçmenlerin çoğunlukta olduğu 350 oyun bulunduğu sandık, oy pusulalarında mühür olmadığı gerekçesiyle iptal edildi. Anadolu Lisesi’nde ise 109 oy pusulası mühürsüz olduğu gerekçesiyle tutanak tutuldu.
Bingöl’ün Hamamlar beldesine bağlı Alatepe, Çobantaşı, Elmalı ve Yenibaşlar köyünde askerler sandıklara el koydu.
Mükerrer oy
Ankara Dikmen’de 1 polis memuru 3 kere oy kullanmaya çalıştı. Batıkent’te 5 kişi kimliksiz oy vermeye çalışırken yakalandı. Elmadağ’da AKP’lilerin 300 TL ile AKP mühürlü pusulalar dağıttığı öğrenildi. Bingöl’de ise AKP’liler iki zihinsel engelliye oy kullandırtacakları sırada fark edildi. Kars’ta 3 kişi başkasının yerine oy kullanırken yakalandı.
Bitlis’e bağlı Xumaç köyünde Türkiye’nin farklı illerine kayıtlı dış görevde bulunan 34 astsubay yerine oy kullanıldığı ortaya çıktı. Bitlis’in Norşin ilçesine bağlı Değirmenköy’de erkekler kadınların yerine oy kullandı.
AKP mühürlü oy pusulası
Erzurum’da HDP müşahitleri AKP İl Seçim Kurulu’nda görevli Sinan Özbey’i 10 adet mühürlü zarfla yakaladı. İzmir’de AKP mühürü basılı oy pusulaları taşıyan kişiler yakalandı. AKP’ye mühür vurulmuş oy pusulalarının fotoğrafını çeken bir kişi yakalandı, şahıs pusulanın resmini AKP’ye verip karşılığında para alacağını ifade etti.
İzmir’de bir okula oy pusulalarıyla dolu iki sandık getirildi.
Samsun’da Belediye İlköğretim Okulu’nda bir kişi AKP mührü basılı oy pusulası ile yakalandı.
Ankara’da Büyükşehir Belediyesi’ne ait engelli araçları da AKP’li seçmeni sandık başına taşımak için kullanıldı.
Ağrı’nın Eleşkirt ilçesinde oy pusulalarına mühür vurulmadığı ortaya çıktı.
Açık oy dayatması
Urfa’nın Siverek ilçesine bağlı Taşhan, Şekerli ve Yüceler köylerinde AKP’liler, açık oy kullanma dayatmasında bulundu.
Ceylanpınar’ın Muratlı köyünde de HDP müşahitleri saldırıya uğradı. Erzurum’un Köprüköy ilçesinde de AKP’li sandık görevlisinin halka açık oy kullandırmasına itiraz eden HDP’li müşahit saldırıya uğradı. Sağ gözünden yaralanan Selami Karataş hastaneye kaldırıldı.
Yanlış mühürlenmiş zarflar
Adana’nın Seyhan ilçesinde birçok okulda yanlış mühürlenmiş zarflara rastlandı. Bu durum tutanak altına alındı. Ayrıca, yıllardır aynı okulda oy kullanan birçok seçmene, kayıtlı olmadığı söylendi. Merkez Yüreğir ilçesinde “evet” mührü kaybolduğu için seçmenler oy kullanamadı. Ceyhan’da okulların kapısına “Oylar AKP’ye” yazan bildiriler dağıtıldı.
AKP’li adaylardan tehdit
Muş’un Hasköy ilçesine bağlı Sungu Beldesi’nde AKP’nin adayı Abdulselam Er, oy kullanacağı okula korucular eşliğinde gitti, korucular toplu oy kullandı. Karaağaç’ta da korucular birçok oy pusulasıyla yakalandı. Bitlis’in Mutki ilçesine bağlı Bozburun, Erler ve Meydan köylerinde de korucular toplu oy kullandı. AKP Muş Milletvekili Muzaffer Çakar’ın ise kendi köyü Karahasan’da kadınlara, “Siz evinize gidin, kocalarınız sizin oyunuzu da kullanır” dediği bildirdi.
Okulu başınıza yıkarız!
Antep AKP Milletvekili Adayı Mehmet Şimşek ise Şahinbey ilçesinde, “3 okuldan HDP’ye çok oy çıkıyor. Gerekirse bu üç okulu da başınıza yıkarız” tehditlerinde bulundu.
Kars’ın Susuz ilçesinde ise AKP’li Belediye Başkanı Cengiz Yıldız sandık başında halkı yönlendirdi. Kars’ta Selim ilçesine bağlı Oluklu köyünde HDP’li müşahitler okul dışına çıkarıldı. Van’ın Muradiye ilçesinde ise AKP’lilerin silahla insanları tehdit ettiği öğrenildi. Gürpınar Kaymakamı Metin Yılmaz’ın da köylülere baskı yaptığı bildirildi.
Heyetlere saldırı ve engel
Muş’un Hasköy ilçesinde Fransa’dan gelen bağımsız seçim heyeti AKP’li müşahitlerin saldırısına uğradı. Siirt’in Pervari ilçesinde de Danimarka’dan gelen heyet engellendi. Siirt’te İHD seçim gözlemcileri polis tarafından okullara alınmadı. Ankara’da Oy ve Ötesi Gönüllüleri’nin okullara girmesi engellendi. Eskişehir’in Tepebaşı ilçesinde Oy ve Ötesi ekibi ile HDP’liler gözaltına alınmaya çalışıldı. Okul önünde toplanan 150 kişilik ellerinde kesici alet bulunan ırkçı grup, “Sizin kafanızı keseriz” diyerek, HDP’lileri tehdit etti.
Elektrik de kesildi
Maraş merkezde 4 yıldır yaşanmayan elektrik kesintisi dün öğlen saatlerinde yaşandı. Yaklaşık yarım saat süren kesinti, “trafolara kedi mi girdi” kaygısı yarattı. İstanbul’un Esenyurt ilçesinde de elektrikler bir saat kesik kalırken, Urfa’nın en büyük ilçelerinden Viranşehir’in elektriğini büyük ölçüde karşılayan trafonun da yandığı bildirildi.
Suriyeliler oy kullandı
Antalya’da Muratpaşa’da Ramazan Savaş İlkokulu’nda bir Suriyeli oy atarken yakalandı. İstanbul’un Kağıthane, Beylükdüzü ve Eyüp ilçesinde çok sayında Suriyeli oy kullanmak isterken suç üstü yakalandı.
Mevsimlik işçilere engel
Eskişehir’in Sarıcakaya ilçesinde mevsimlik işçilerin “Eğer oy kullanırsanız işsiz kalırsınız size burada kimse iş vermez” denilerek, sandık başına gitmeleri engellenmeye çalışıldı. Kimi işçilerin de ‘kimliğinizde soğuk damga yok’ denilerek oy kullanmalarına izin verilmedi.
THY de hileye katıldı
Seçim sabahı Türk Hava Yolları’nın (THY) İstanbul Atatürk ve Sabiha Gökçen havaalanından Kürdistan’a giden uçaklar, kalkış saatinden erken kalktı, yüzlerce seçmen bu nedenle oy kullanmak için seçim bölgelerine gidemedi. Edinilen bilgilere göre Mardin, Amed, Batman, Muş ve Van’a yapılacak uçak seferleri 20-45 dakika arasında değişen sürelerle erken havalandı.
İstanbul’da ihlal rekoru
Seçim ihlallerinin en fazla yaşandığı kentlerden birisi İstanbul oldu. İstanbul’un birçok ilçesinde okul çevrelerinde plakasız araçlar dikkat çekti. HDP’li müşahitlerin bazı ilçelerde sandık başında bulunması okul müdürleri ve polisler tarafından engellendi, kimi ilçelere eksik oy pusulası gönderildi, “evet” mühürü kayboldu, mükerrer oy kullananlar tespit edildi, AKP’ye verilmiş oylar ortaya çıktı, okul önlerinde sarıklı bazı kişiler AKP’ye oy verilmesini istedi. Bayrampaşa’da AKP’li sandık kurulu üyesinin üzerinden silah çıktı. Maltepe İHL’de AKP sandık kurulu üyesi 2 kez oy kullanırken yakalandı.
DİHA/HABER EKİBİ