Sıralama değişmedi
Raporda dünyada en yüksek oranda infaz gerçekleştiren beş ülke Çin, İran, Irak, Suudi Arabistan ve ABD oldu. Bu ülkeleri Yemen izliyor. Af Örgütü uzmanlarının hesaplamalarına göre, 2012 rakamlarını oluşturan infazların yaklaşık dörtte üçü İran, Irak ve Suudi Arabistan’da gerçekleştirildi. Siyasi gerginliğin yaşandığı Irak’ta infazların endişe verici düzeyde arttığını belirten Af Örgütü, sadece izole edilmiş azınlıktaki ülkelerde bu cezanın kullanıldığını vurguladı. Uzmanlar, İran’da ise resmi rakamlarca bildirilenden çok daha fazla kişinin infaz edildiğine dikkat çekiyor. Asya-Pasifik bölgesinde gerilemenin olduğunun açıklandığı rapora göre, 2012’de uzun süre boyunca infaz gerçekleştirmemiş ülkelerden Hindistan, Japonya ve Pakistan tekrar infazlara başladı. Raporda, başta Afganistan ve Beyaz Rusya olmak üzere bir dizi ülkede baskıyla alınan ifadelere dayalı ölüm cezaları eleştirildi. Irak ve İran’da, sorgu bantlarının televizyonda yayınlandığına dikkat çekildi.
Rapordaki rakamlar binlerce kişinin idam edildiğinin tahmin edildiği Çin’i kapsamıyor. İnfaz rakamlarını gizli tutan Çin’e 2009 yılından bu yana Uluslararası Af Örgütü’nün istatistiklerinde yer verilmiyor.
Raporda öne çıkanlar
Raporda öne çıkan noktalar şöyle:
- İnfaz yöntemleri arasında iple asma, baş kesme, kurşuna dizme ve zehirli iğne enjekte etme bulunuyor.
- İnsanlar uyuşturucuyla ilişkili suçlar ve ekonomik suçlar gibi şiddet içermeyen çok çeşitli suçlar ve aynı zamanda din değiştirme, dine küfretme ve zina gibi suçlar -ki bu eylemler suç olarak bile düşünülmemeli- sebebiyle ölüm cezasıyla karşı karşıya kaldı.
- Suriye’deki çatışma, 2012’de bu ülkede ölüm cezasının uygulanıp uygulanmadığını tespit etmeyi imkansız hale getirdi.
- Dünya çapında 140 ülke, üçte ikisinden fazlası, yasada ya da uygulamada infaz cezasını kaldırılmasından yana oldu.
- 2012 sonu itibariyle en az 23 bin 286 kişi ölüm cezasının infaz edilmesini bekliyordu.
İdam cezası azalıyor
Uluslararası Af Örgütü, yıllık ölüm cezası ve infaz raporunda, 2012’de hayalkırıklığı yaratan bazı aksaklıkları vurgulamasına rağmen, ölüm cezasının kaldırılması konusundaki küresel eğilimin sürdüğünü bildirdi. Raporda “Tüm aksaklıklara rağmen, ölüm cezasının olmadığı bir dünya artık daha mümkün” deniliyor. Örgütün açıklamasına göre, dünyanın pek çok bölgesinde ölüm cezasının kaldırılmasına yönelik ilerleme kaydedildi. Rapora göre 2003’te 28 ülke infaz gerçekleştirirken 2012’de bu rakam 21 ülkeye düştü. ABD’nin Connecticut eyaletinde ölüm cezasının kaldırılmış olması ve Singapur’da idam cezalarının infazının durdurulması olumlu gelişmeler olarak nitelendi. Raporda, Vietnam’da 2012 yılında idam cezasının infaz edilmemiş olmasına dikkat çekilirken, Gana’da idamın kaldırılmasının planlandığı belirtildi.
Ancak bu yetersiz
Raporu değerlendiren Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Salil Shetty, “Bu yıl bazı ülkelerde gördüğümüz infaz edilen kişi sayısındaki azalma hayalkırıklığı yarattı, ancak bu durum dünyadaki ölüm cezasının uygulanmasına karşı olan eğilimi ters yönde etkilemiyor. Dünyada sadece her 10 ülkeden biri infaz gerçekleştiriyor” dedi. Shetty ayrıca rapora dayanarak önemli bir noktayı vurguladı: “Hala infaz gerçekleştiren hükümetler kendilerini haklı çıkarmak için ileri sürdükleri savlarını tüketti. Ölüm cezasının, özel olarak suç işlemeyi caydırıcı rolü olduğuna dair herhangi bir kanıt yok. Ölüm cezası uygulanmasının gerçek sebebi başka yerlerde bulunabilir. 2012’de infazların, bir kez daha popülist tedbir veya en etkili devlet baskısı aracı olması gibi siyasi amaçlar sebebiyle gerçekleştirildiğini görünce çok endişelendik.”
LONDRA