Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santralı Projesi’nin inşaatı hızla devam etmektedir. Günde 24 saat aralıksız inşaat çalışmaları Ilısu konsorsiyumu tarafından sürdürülmektedir. Avusturyalı Andritz ile Türk Nurol, Cengizler şirketlerin liderliğinde Ilısu Projesi 2015’de tamamlanması beklenmektedir. 2015 yılında su tutulmaya başlanırsa 199 köy, 12 bin yıllık Hasankeyf kenti, Dicle nehri ve onlarca derenin önemli bir kısmı yok edilecektir!
Eğer etkilenen insanlar ile genel olarak toplumumuz bu adım adım yaklaşan yıkım projesini durduramasa, bölgede büyük bir sosyal, kültürel ve ekolojik yıkıma neden olacaktır.
Bilindiği üzere 2009 Temmuz’unda üç Avrupalı hükümet kredi teminatını Ilısu Projesi’nden geri çekmek zorunda kalarak tarihi bir durum ortaya çıktı. Daha önce kabul edilen bir devlet kredi teminatı hiç geri çekilmemişti. Bu da yıllarca Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi ile bazı Avrupalı STK’lar tarafından verilen mücadelenin sonucuydu. Almanya, Avusturya ve İsviçre hükümetlerin kredi teminatını geri çekmesinden sonra projeye kredi veren üç Avrupalı banka da (Dekabank - Almanya, Societe Generale – Fransa, Bank of Austria - Avusturya) geri çekilmişti. Projede yer alan iki önemli Avrupalı şirket olan Alman Züblin ve İsviçreli Alstom de geri adım attılar, fakat Avusturyalı Andritz şirketi projede ısrar ederek diğer Avrupalı şirketlerin paylarını satın aldı.
Kar dışında başka bir şey görmeyen 4 Türk şirketi projede kaldıkları kendiliğinden anlaşılır. 2009 yılın ikinci bölümünde Türk hükümeti Çin ile Ilısu Projesi’ni görüştü, ancak çoğu kesimlerce beklenmesine rağmen Cin’li inşaat/hidro ve teminat şirketleri geri durdu. 2010 yılın Ocak ayında Türk hükümeti, üç Türk bankasının Ilısu Projesi’nin tüm kredilerini üstleneceğini ilan ettikten bir ay sonra Ak Bank, Garanti Bank ve Halk Bank projeye imzalarını attılar. Bu tür büyük yatırım projelerinde kredi kadar kredi teminatı da önemli olduğunu da dikkate alırsak, kimin dünyanın ez azılı şirketlerinden biri olan Andritz’in (ve iki küçük İsviçre’li şirketin) teminatını üstlendiği halen bilinmiyor.
Burda üç olanak var: Ya bir özel sigorta şirketi araya girmiştir, ki bu da çok pahalıya patlar, ya Türk hükümeti teminatı verdi, ya da Andritz bu projeyi teminatsız yapıyor. Andritz dünyanın en büyük hidroelektrik santralı üreticisi olduğunu ve TC’de çok sayıda projede yer aldığını göz önünde tutarsak son olanağın da mümkün olabileceğini diyebiliriz.
Bu gelişmeler üzerine 2010 yılında Mardin’in Dargeçit (Kerboran) İlçesine bağlı Ilısu (Germav) köyünde inşaat başladı. O gün bu gün inşaat hızla devam etmektedir. 2010 yılın Haziran ayında ‘Yeni Hasankeyf’in de temeli atıldı. Şimdiki Hasankeyf’in 2 KM kuzeyinde Raman Dağı eteğindeki inşaatı iki yıldır yavaş da olsa ve pek kimsenin oraya taşınması beklenmemesine rağmen devam etmektedir.
2010 Ekim’nde ‘Yeni Ilısu’ köyün temeli R.T. Erdoğan’ın katılımıyla gerçekleştirildi. Ilısu ve komşu Karabayır köyünden insanlar borçlandırılarak buraya taşındırıldılar. Eski evlerine ortalam 30-40 bin TL bedel öngörülürken, ‘yeniden yerleştirilen’ insanlara yeni evler 75 bin TL ile borç diye sayıldı. Aynı borçlandırma Hasankeyf’lileri de beklemektedir! Bugün Yeni-Ilısu’daki köylüler perişan çünkü gelir elde edebilecekleri iş olanağ yok. Devlet ilk etapta güzel görünen bir köy kurdu, ama insanların ne ile geçinecekleri düşünülmeden! 2011 yılında inşaat alanın genişlemesi üzerine iki köyde kamulaştırma faaliyetleri başlatıldı ve şu an bitmek üzeredir. Diğer 195 köyün kamulaştırma çalışmaları 2013 yılında başlaması beklenmektedir.
İnşaat alanında 3 tünelin çalışmaları bitirildi (tünel ile Dicle nehri yatağından alınıp inşaat süresince çevrilmektedir). Şirketler şimdi baraj gövdesinin temelini atmaya başladılar.
Kısaca durum budur ve çok vahimdir. Toplum sözde değil de özde ülkemizin en yıkıcı projesini durdurmak için harekete geçmediği müddetçe, sadece seyirci kalmaya devam mahkum kalacağız! Gözlerimizin önünde sayısız efsane, türkü, şiirin kaynağı, Mezopotamya’nın yarısı, milyonlarca insana yaşamı için binyıllardır su veren Dicle nehri her gün biraz daha katline hazırlanmaktadır! Onun için: Eylem lazım, eylem!..