Geçtiğimiz yıl Nisan ayında "Yatak Odası Vergisi" (Bedroom Tax) olarak adlandırılan uygulamanın devreye girmesiyle birlikte konut yardımı alan birçok kişi ve aile, boş olan odaları için her ay ceza ödemeye başlamıştı. Yine Nisan ayında "Belediye Vergisi Yardımı" (Council Tax Benefit) uygulaması sonlandırılarak yerine her belediyeye kendi başının çaresine bakması söylenmişti.
Nisan ayının ortalarında ise bu defa "Yardımlar için Üst Limit" (Benefit Cap) uygulaması, Londra'daki dört adet pilot bölgede devreye sokuldu. Türkiyelilerin ve diğer göçmenlerin yoğun olarak yaşadığı Enfield ve Harringey Belediyeleri de bu pilot uygulamaya dahil edildi. Çalışma yaşındaki bireylere verilen konut yardımı da dahil olmak üzere tüm sosyal yardımların toplamının belli bir miktarı aşmaması anlamına gelen bu üst limit uygulaması, Eylül ayında ise ülke genelinde uygulanmaya başlandı.
PIP kalkıyor; DLA geliyor
Haziran ayında "Bağımsız Yaşam Ödeneği" (Personal Independence Payment; kısaca PIP) devreye sokularak, daha önce "Engelli Yaşam Ödeneği" (Disability Living Allowance; kısaca DLA) olarak bilinen sosyal yardımın yerine getirildi. Böylece artık DLA'ya yeni başvurular kabul edilmeyecek, bunun yerine PIP'e başvurulması gerekecek. 2015 yılı Ekim ayı itibariyle halen PIP almayıp da DLA'dan faydalanmaya devam eden kişiler, PIP'e başvurmak üzere davet edilecekler. PIP'e başvurmayı reddeden ya da başvurusu başarısız olan kişilerin DLA ödenekleri de kesilecek. 2016 Mart ayı itibariyle ise DLA tamamen sonlandırılacak.
2013 Ekim ayında ülke çapında başlatılan diğer bir sorunlu uygulama ise "Evrensel Kredi" (Universal Credit). Evrensel Kredi, 2017 yılına kadar sosyal yardım ihtiyacı olan bireylere kademeli olarak uygulanacak ve bu tarihe kadar herkes bu uygulamaya transfer edilmiş olacak. Çalışma yaşındaki bireylerin iş bulup bulamama durumları ile ilgili aldıkları desteklerin tamamı bu başlıkta toplanacak ve tek başlık altında verilecek. İşsizlik yardımı, aylık kazancı düşük kişilere verilen "çalışan destek ödeneği", gelir yardımı ve konut yardımı gibi şu an ayrı başlıklar altında verilen tüm yardımlar son bulacak ve bunların tamamının yerini Evrensel Kredi alacak.
Bilgisayarlar karar verecek
Her ne kadar ismi oldukça iddialı olsa da, Evrensel Kredi sistemi aslında oldukça eleştirilen bir yapılandırma. Mevcut durumda mevzubahis yardımların birçoğu bireysel olarak değerlendiriliyor ve uzmanlar tarafından her kişinin durumuna göre ayrı bir karar veriliyor. Yani insan eliyle ve insanlar tarafından yürütülüyor. Evrensel Kredi sistemi ise tamamen bilgisayar üzerinden yürütülecek ve bu nedenle bireysel durumları dikkate almayan makineleşmiş bir uygulamaya dönüşecek. Bu durumda gerçekten mağdur durumda olan birçok insan, sırf gerekli belge veya kanıtları sağlayamadıkları için bu yardımlardan faydalanamaz hale getirilecekler.
Sosyal yardım alan bireyler ve hatta göçmenler gibi zaten mağdur durumda olan kesimleri medya üzerinden hedef göstererek toplumdaki ötekileştirmeyi arttıran ve böylece toplumsal dayanışmayı bitirmeyi hedefleyen bu neo-liberal politikaların sürdürülmesi oldukça tehlikeli sonuçlara yol açacaktır. Görünen o ki, dayanışma duygusunu yitirmesi istenen İngiltere toplumu giderek daha acımasız ve bencil bir hale itilmeye çalışılıyor.
ÖZLEM GALİP/LONDRA