Mordem o ki bingê xo çîno her cayê re kaş beno. Kam çi vano î re înam keno. Çunke xo re hurmetê xo çîno. Mordem ganî bizano çi qisey keno, hevcê o binge fîkre xo bizano, wînî qisey bikero. Tayê estê bi zanayîş qisey kenê, tayê estê bê zanayîş. Însan ganî zagonê felsefe xo baş pîyaro pêser. Însano ke felsefe nê zana, xo dunya ser o keno vîndî. Ganî ziwanê xo de kî felsefe bizano, ziwan o ke têde felsefe çîno o ziwan beno vîndî, pêyde ziwanî o însan kî beno vîndî. Felsefe dide konseptra êno viraştîş Antîk Grek de. Phîlo û Sophîa, Phîlo zanayîş, Sophîa has kerdîş, yani zanayîş haskerdenê. Sophos esto, zanayîş tamî kerdene. Însan o ke zanayîş dima şono, zanayîş ra has keno, mezgê xo beno zelal, qiler î ra dûrî şono. Labele însan o ke zanayîş dima nê şono, mezgê î de çenda çî beno bibo, pêro alojîyayî o, tê worte de ro. Şare ma Kirdî no fîkro nîya zhaf o, her şarî de fîkre zobîna, zobîna estê, la î key mesele bîye şare xo pêro pîya benê yew, kes fîkre xo nîyano verê şare xo. Çunke înan de aqil o pardêr esto, kes şare xo nî erzeno.
Dewleta Tirk, nezdîye se ser o, tertele Kurdî kena. Cumhurîyet ra ver kî tertele bî, la Cumhurîyetê ra pêy tertele kerd xorî, endî tertele sîstem ra gîre da. Pîyê no fîkrê tertelî Mustafa Kemal o. Mustafa Kemal, hetkarîya Kurdî ra yew dewlete xo re awan kerdê, la pêyî no awan kerdîş waşt dewlete teyna dewleta Tirk o bibo. Mustafa Kemal zhaf baş tespît kerda ca bîyayîna û ferqe ke zerê Kurdî de. Çunke Kurd de, zhaf zaravayî, zhaf dînî, aşîretî, feqir, dewletî zb.zb. eşkemê nîno zhaf bikerîmê. Êlewî Sunnî ra has nê keno, Sunnî Êlewî ra. Mustafa Kemal’î nî ferqê ke zerê Kurdî de serê nî ra sîyaset o de xorî, asmîlasyon o de barî ardo meydan. No sîyaset o xorî hatam nika dewam keno. No seranê peyîno de reyna qilerê rîyê dewlata Tirk Erdogan’î ra pîya belî bî. Erdogan wazeno Mustafa Kemal’ê dîdeyîn bibo. Hetê ra wazeno Mustafa Kemal bikîşo, hetê ra kî, sîyasetê Mustafa Kemal dewam keno serê Kurdan de. Îyê ke nê eşkîya bîgero ley xo kişeno, îyê ke xo rosenê semede ters, semede perî, îno geno ley xo, tepîya wazeno destê Kurdan ra Kurdo serê dunya ra wedarno. No seranê peyîn de hereketê Kurd bî gird, şarê ma hebena yewbîn rab bî nezdî xo naskerd, ferqe ke zerê xo de waşt pê goş bierzo. Dewleta Tirk reyîna sîyasetê xo yo qiler ard verê Kurdî. Televîzyonê Kurdî akerd la, no televîzyon reyîna Kurdî re nî, Tirk re xizmetê keno. Qurse zîwanî akerdî, î yê ki rastî serê zîwanê Kurdî kar kenê peydena reyîna kerdî qedexe, î yê ki Kurd o cêra kenê têmnayî poşt da îno, çenda Kurdîya xo înkar kenê hande zhaf poşt guretê. Îno Kirmancîya xo ra şerm kerd, dewletê astîkê ‘’Zaza’’ yînê eşt verê îno hatam nika o astîkî koçenê vîndenê. Kurdîya xo ra şerm kerd, ne bî ‘’zaza’’ ne bî Kurd ne bî tirk, zey xerepîyeyî meydan de mendê. Çûnke binge xo çîno, felsefe xo çîno, yew cayê xo de çerexînê vîndenê, raverî nê şonê. Mezgê înan alojîyo gire bîyo gire ser, nî eşkenê xo rastî bikerê. Çiqaş cayê xo de xo leqnenê bileqnê her ki şî şone cer, xo ra pîya zi wazenê zobîna însan o ki bigerê cer. No qanunê fîzîk o, însan ki xenekîya der dorê xo de çi esto pureşîno înan re, çî nezdî esto îno ki xo de pîya unceno cer. Waxte de yew embaz bî xo Dersimiz bî labelê, xo Tirk vînîtenê, zhaf serê zerê çepê Tirk o de bî. Yew roze înan ez daweta programê xo kerd o. Hîna program dest pê nê kerd o, ma ronîştîmê qisey kemê, qal ama serê ziwanê Kurdî. O Dersîmîz va ‘’ben Kürtçe biliyorum ama çok zaman oldu konuşmuyorum, bu zamanda Kürtçe konuşmak çok ayıp”. Mi va to Kirmanca Kirmancîya xo ra şermayîna la to asîmîle bîya nî ra nê şermayîna, çend serê peydena Tirkî ra şermayîna. No merdom nika serê tertele kitab o nusneno û dokumanter o virazeno, bawerîya mi çîna mordem o nîyanen zerê ra virazo, teyna serê popularî û pere nî kar o keno.
Qise o pêyen, gencê ma no ra pêy ziwanê ma re vhayîr vecîyê, ziwanê ma biwanê binusnê. Gencîyê û tutîya ma de îmkanî çînê, bî yew pelgê nuste bîlê ziwane ma de çînê bî, îyê ki estî bî ma ra zhaf dûrî bî, destê ma nê reştenê ci. Nika hebêna îmkanî estê, kitabî, kovarî, rojnamêyî estê, înternet esto, eşkenê tîya de xo raverî berê. Xo vîra mekerê, şîma çenda hetê haqîyê de benê bibê, eger şîma nê zana her waxt benê nîhaq, dûştê nîhaqîyê de. Însan o ki ziwanê xo kamîya xo, xo vîra keno, însanîya xo ki keno vîndî.