Kobanê‘nin yeniden inşası için çözüm yollarını tartışmak ve somut kararlarla inşaya katkıda bulunmak amacıyla düzenlenen konferans, hafta sonu Amed’de Cegerxwin Gençlik Kültür ve Sanat Merkezi’nde düzenlendi. Konferansa Rojava ve Kürdistan’ın diğer parçaları ile Türkiye ve Avrupa’dan 350 delege katıldı. 

Konferansın açılış konuşmasını yapan DBP Eşbaşkanı Kamuran Yüksek, “Kobanê bütün Kürtlerin emeği, Ortadoğu’daki ve dünyadaki kardeşlerimizle kurtarıldı. Bizler yine bütün Kürtlerin Ortadoğu, Türkiye ve dünyadaki diğer halklarla yeniden inşa edilmesini istiyoruz” derken, Amed Büyükşehir Belediyesi adına konuşan eşbaşkan Fırat Anlı da Kobanê direnişinden sonra bu konferansın düzenlenmesinin hem bir borç, hem de bir görev olarak önlerinde durduğunu vurguladı. DTK Eşbaşkanı Hatip Dicle de Güney Kürdistan hükümetine de Rojava’yı resmi olarak tanıması çağrısında bulundu. 


İnşa Kobanê’ye yaraşır olmalı

Konferansta konuşan Kobanê Kantonu Başkanı Enwer Muslim, direnişte yaşamını yitirenleri özelde de kadınları andı. Arîn Mirxan, Zozan, Viyan Peyman, Sibel Bulut gibi devrimci kadınların ölümsüzleştiğini kaydedederek, “O ölümsüz kadınları saygıyla anıyorum. Çünkü Kobanê’de insanlığın ve kadının tarihi yazıldı. Kadınların direnişi sayesinde alnımız ak başımız dik bir şekilde yaşıyoruz” dedi.

Muslim, “Gelin hep birlikte devrimcilerin karargahı Kobanê’yi devrim şehitlerimize yaraşır bir şekilde inşa edelim. Bu bizim borcumuz, insanlarımızı geri getirmek onların eğitime ve sosyal yaşama geri dönmesi için şehitlerimize verdiğimiz sözü yerine getirelim ve inşa çalışmasına başlayalım” çağrısında bulundu. 


En büyük birlik örneği

PYD Eşbaşkanı Asya Ebdulah ise, Kobanê’nin aynı zamanda ulusal direnişin öncülüğünü yaptığını belirterek, “Dört parça Kürdistan’dan gelen genç kadın ve erkekler Kobanê’de kan döktüler. Kobanê birliğin en büyük örneğidir. Kobanê’de dökülen dört parça Kürdistan’dan gençlerin direniş kanıdır. Onların mesajını iyi okumamız gerekiyor. Kürt gençlerin göstermiş olduğu bu direnişi bir miras olarak görüyoruz” dedi. 

Kobanê’nin direnişiyle tüm dünyanın gündemi haline geldiğini inşa ile de aynı biçimde örnek olması gerektiğini dile getiren Abdullah “bu konferans tarihi bir sorumluluk üstleniyor” dedi. 


Yardım değil dayanışma

Konferansa Kürdistan’ın diğer parçalarından katılan katılımcıların konuşmalarında da ulusal birlik vurgusu öne çıktı.
Goran Partisi Sözcüsü Babekır Dıreyın, Kobanê’nin yeniden inşası için BM Güvenlik Konseyi’ne çağrıda bulundu. Dıreyın, 

“Yardım istemiyoruz, bu karanlık güce karşı direnenlerle dayanışma ve düzeltme zorunluluktur” dedi. 

Rojhılat Emekçi Grubu’ndan Karim Karimi ise “Kobanê bizim ilk sınavımızdır. Bu sınavı hakkıyla geçmek için birlik olmamız gerek” ifadelerini kullandı. 



Kobanê hafızayı yeniledi

Rojhılat Kürdistan Komünist Partisi temsilcisi Ferhat Şabani ise “Komutan Arin Mirxan’ın devamcısı kahraman devrimcileri selamlıyorum” diyerek sözlerine başladı. Şabani, “Burada sadece Kobanê’nin yeniden inşası için değil, birlik için buradayız. Kobanê halkına borçluyuz. Ölümleriyle bizi dünyaya duyuran ve Kürdistan halkalarının ezilen bir halk olduğunu dünyaya duyurmak adına Kobanê’yi özgürlük cephesi haline getiren kahramanlara borçluyuz. 36 yıl önce Rojhilat’ta Sinê kentinde Kobanê’ye benzer bir direniş gerçekleşti. Kobanê hafızamızı yeniledi. Direnen halk geleneğimizi yeniden inşa üzerine sürdürmeliyiz” diye konuştu. 


Direniş günleri unutulmamalı

Halepçe Yönetimi üyesi Rengin Salam da Kobanê‘nin Halepçe gibi acı dolu bir tarihe sahip olduğunun atını çizdi. “Rojava ve Kobanê’nin Halepçe’nin yaşadıklarını yaşamasını istemiyoruz” diyen Salam, yaşanan travmanın atlatılması için çalışma yürütülmesi gerektiğini ifade etti. Salam sözlerini şöyle noktaladı: “Bu tarih unutulmamalı. Kobanê bir müze haline gelmeli. Yıllar sonra Kobanê’ye gittiğimizde direniş yıllarını hatırlamalı ve şehitlerimizi anmalıyız.”
Sivil bir inisiyatif olan IMPR’nin temsilcisi Prof. Dr. Veysel Ayhan, Kobanê’nin yeniden inşası noktasında sivil inisiyatiflerin kurulması önerisinde bulundu. 
HDK Eş Sözcüsü ve HDP İstanbul Milletvekili Sebahat Tuncel de, Kobanê’de demokratik ekolojik ve kadın özgürlüklü bir kent inşa edilmesi gerektiğinin altını çizdi. 

İki gün boyunca Kobanê‘nin inşasına dönük çözüm önerilerinin tartışıldığı konferansın dün akşam saatlerinde sonuç bildirgesiyle sona ermesi bekleniyordu.  


Yıkımın bilançosu ve öneriler

Kobanê’nin inşa çalışmaları için izlenilecek yolların tartışıldığı konferansta, aylar süren çalışmalar sonucunda hazırlanan hasar tespiti ön raporu, sağlık, kadın ve ekoloji raporları da açıklandı. Her bir rapor içerisinde yapılması gerekenler öneri olarak toplantıya sunuldu. 

TMMOB’nin Amed İl Koordinasyon Kurulu’nun hazırladığı hasar tespit ön raporuna göre, 13 mahalleden oluşan kentte 7 mahallenin büyük oranda yıkılmış durumda. 4 mahallede orta oranda hasarlı yıkıntılar, 2 mahallede ise az oranda hasar bulunuyor. 

Kentte bulunan 10 bin 778 konutun yüzde 48’i yerle bir olurken, geriye kalan yüzde 52’lik kısımın da yüzde 60’ı büyük oranda hasarlı. 


Enerji

Saldırılarda kentteki elektrik alt yapısı ve üretim merkezleri zarar görürken enerji halkın geri dönüş sırasında getirdiği jeneratörlerden karşılanıyor. 


Tarım - Hayvancılık


Yaşanan savaş öncesi kentte 3 bin civarında büyükbaş ve 100 bin civarında küçükbaş hayvan varken, şu anda çok az sayıda hayvan kaldı. Savaş öncesi 3 bin 584 traktör var iken şu anda bu rakam 300’lere düşmüş durumda. 


Kadın

Kadın raporunda ise, kadınların savaş öncesi komiteler biçiminde örgütlenirken, yaşanan saldırılarda kadınların örgütlenme ve çalışma alanlarının tümünün yok edildiği kaydedildi. Çocuklara özel bir eğitim, pedagoji merkezi, kadın merkezi, kadın akademisi, kadın ve çocuk atölyeleri açılması için Kobanê desteğe ihtiyaç duyuyor. 


Sağlık


DTK Sağlık Meclisi’nin incelemeleri sonucunda hazırlanan sağlık raporu ise, özellikle acil hastane ihtiyacına dikkat çekti. Kent merkezinde sadece bir hastanenin işlevsel olduğuna dikkat çekildi. Ciddi biçimde sağlık çalışanına ihtiyaç duyulduğuna vurgu yapılan raporda ayrıca kanalizasyon sistemi, şu şebekesinin yetersiz olması, enkazlar altındaki cesetlerin yaydığı hastalık riski, mayınlar, sıtma gibi hastalık tehdidi gibi sorunlara çözüm önerileri de raporda yer aldı. 


Ekoloji raporu


Konferansta ayrıca ekoloji raporu da sunularak, Kobanê’nin Ekolojik Perspektifle Planlanmasına dönük çözüm önerileri sıralandı. 


DİHA/AMED