Böylelikle İsveç ile Irak arasında 2008 yılında imzalanan ilticacıların zorla geri gönderilmesi anlaşması geçersiz olacak, ilticacıları Irak'a getiren havacılık şirketleri para cezasına çarptırılabilecek.
Kararın alınmasında aktif rol oynayan Iraklı milletvekili Ligaa Wardi "İlticacıların polis zoruyla Irak'a iadelerinin insanlık dışı olduğunu, geri gönderilenlerin iş ve barınacak yer bulamadıklarını, özellikle de Suriye sınırının kapatıldığı bir dönemde hükümetin geri gönderilenlere yardımcı olamadığını söylüyor.
Billström rahatsız
İsveç Göçmen Bakanı Tobias Billström Irak Parlamentosu'nun kararından rahatsız. Parlamento'nun Irak ve İsveç arasında imzalanan geri gönderme anlaşmasına taraf olmadığını, dış politikayı belirlemenin parlamentonun değil hükümetin yetkisinde olduğunu belirterek, parlamentonun politik çıkarları gözeterek böylesi bir kararı aldığını ileri sürüyor. Yüksek İltica Mahkemesi'nin Irak'ta iç çatışmaların olmadığına karar verdiğini, bu nedenle de herkesin durumunun ayrı ayrı değerlendirilerek karar verileceğini söylüyor.
"Sınırdışı Edilmelere Karşı Örgütler Ağı" 8 Temmuz gününden bu yana Iraklı politikacılara ve medya kuruluşlarına konuyu gündemlerine almaları için elektronik posta gönderme kampanyası yürütüyor.
Af Örgütü ve BM'den eleştiri
İsveç Göçmen Dairesi, 2007 yılının Temmuz ayında Irak'ta savaş ve çatışma olmadığı tespitini yaparak Irak'tan gelen ilticacıları geri gönderme kararı aldı. 2008 yılında İsveç'in zorlaması ile Irak hükümeti iltica talepleri reddedilen mültecileri geri almayı kabul eden anlaşmayı imzalamak zorunda kaldı. Kirarlanan özel uçaklara doldurulan yüzlerce mülteci zorla Irak'a gönderildi. Hükümetin ve Göçmen Dairesi'nin sığınma hakkını ortadan kaldıran uygulamaları tepki ile karşılandı.
Protesto gösterileri ve açlık grevleri birbirini izlerken 60 Iraklı mülteci haklarında verilen sınırdışı kararının iptal edilmesi için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurdu. Mahkeme zorla sınırdışı edilmelerin durdurulmasını kararlaştırdı. Söz konusu karar sadece İsveç'e değil tüm Avrupa ülkelerine iletildi. Hollanda ilticacıların iadesini durdururken İsveç'in ilticacıları Irak'a iade etmeyi sürdürmesi tepkiyle karşılandı.
Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin Bağdat'taki temsilcisi Carolyn Ennis Irak'ta politik boşluk olduğunu ve ciddi insan hakları ihlalleri yaşandığını belirterek ilticacıların Irak'a gönderilmemesini istedi. İsveç hükümetinin iltica hakkını ortadan kaldıran uygulamalarına muhalefet partilerinin yanı sıra aralarında İsveç kiliselerinin de bulunduğu kurum ve kuruluşlardan sonra Uluslararası Af Örgütü de tepki gösterdi. Stockholm'e gelen Iraklı yetkililer de Göçmen Dairesi yetkililerine Irak'ta çatışma ve savaşların sürdüğünü hatırlatarak ilticacıların iadesinin durdurulamasını istedi. Tüm bu tepkilere rağmen İsveç ilticacıları Irak'a iade etmeyi sürdürüyor.
Parlamentonun aldığı kararın Irak hükümeti tarafından onaylanması halinde İsveç ilticacıları geri göndermeyi durdurmak zorunda kalacak.
MURAT KUSEYRİ / STOCKHOLM