Ödül duyurusu, Ayetullah Humeyni’nin konuyla ilgili fetvasının yıldönümünde yapıldı. Humeyni, 15 Şubat 1989 tarihinde Salman Rushdie’yi “Şeytan Ayetleri” romanından ötürü kafirlikle suçlayan bir fetva vermiş, kitabın yazarının ve yayımlanmasına yardımcı olan herkesin öldürülmesi gerektiğini söylemişti.
Bu olayın üzerine, kitabı Japoncaya çeviren Hitoşi İgaraşi ofisinde bıçaklanarak öldürülmüş, İtalyancaya çeviren Ettore Capriolo Milan’daki evinde bıçaklanmış ancak hayatta kalmış, kitabın Norveç’teki yayıncısı ise Oslo’daki evinin önünde sırtından vurularak öldürülmüştü. Kitabı Türkçeye çeviren ve bir kısmının Aydınlık gazetesinde tefrika haline yayımlanmasını sağlayan Aziz Nesin de ölüm tehditleri almış, kitap Türkçede hiç yayımlanmamıştı. Ayrıca, Aziz Nesin’in yakılmaktan son anda kurtulduğu 1993’teki Sivas katliamı da “Şeytan Ayetleri” bahanesiyle yapılmıştı.
Fetva devam ediyor
Rushdie’ye ise Britanya hükümeti tarafından polis koruması verilmiş, Salman Rushdie yıllarca saklanarak yaşamıştı. Her ne kadar İran’ın yeni başkanı Muhammed Hatemi, ölüm tehdidinin 1998 yılında kaldırıldığını söylese de, fetva hiçbir zaman resmi olarak yürürlükten inmedi. İran Kültür Bakanı Sayid Abbas Salehi de olaya ilişkin “Humeyni’nin fetvası dini bir hükümdür ve hiçbir zaman ne gücünü kaybeder ne de silinir” dedi.
Öte yandan, son dönemde Batı ile İran arasında sıcak ilişkiler kurulmaya çalışıldığı dönemde, Rushdie’nin katli için yeniden ödül koyulması şaşkınlık yaratsa da, geçen ekim ayında düzenlenen Almanya’daki Frankfurt Kitap Fuarı’nda da Rushdie’nin bir konuşma yapacağının duyurulması üzerine, İran fuarı boykot etmiş ve diğer İslam ülkelerini festivali boykot etmeye çağırmıştı.
KÜLTÜR SERVİSİ