İşsizlikte artış, istihdamda azalış devam ediyor. Geniş Tanımlı İşsiz Sayısı 6 Milyon 988 bin. İstihdam 770 bin azaldı. İŞKUR’a göre Ocak-Temmuz Arası 1 Milyon 345 bin kişi işsiz kaldı.
Türkiye ve Kuzey Kürdistan’da Dar Tanımlı İşsizlik yüzde 10,2’den yüzde 13’e yükseldi. Mevsim Etkisinden Arındırılmış İşsizlik, yüzde 13,9 oldu. Geniş Tanımlı İşsizlik Yüzde 19,9; Geniş Tanımlı İşsiz sayısı 6 Milyon 988 bine çıktı. İŞKUR’a göre Ocak-Temmuz arası 1 milyon 345 bin kişi işsiz kaldı. İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı 4 milyon 417 bine yükseldi. İstihdam, bir yılda 769 bin azaldı. Genç İşsizliği 20,2’den Yüzde 25,8’e yükseldi.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR) Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) dün açıkladığı Haziran 2019 dönemi Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları ile SGK Haziran 2019 ve İŞKUR Temmuz 2019 verilerini değerlendirdi.
Haziran 2018’de 3 milyon 315 bin olan mevsim etkisinden arındırılmamış dar tanımlı işsiz sayısı Haziran 2019’da 938 bin artarak 4 milyon 233 bine yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmamış işsizlik oranı, bir önceki yılın aynı ayına göre 2,8 puan artarak yüzde 10,2’den yüzde 13’e yükseldi.
Haziran 2018’de yüzde 10,9 olan mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise Haziran 2019’da yüzde 13,9’a yükseldi.
Mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı geçen yılın aynı ayına göre 1 milyon 3 bin artışla 3 milyon 529 binden 4 milyon 532 bine yükseldi. Dolayısıyla tarım, turizm ve inşaat gibi sektörlerin mevsim etkileri hariç tutulduğunda işsizliğin hem oransal hem de sayısal olarak tırmanmaya devam ettiği görülüyor.
Tarım dışı işsizlikte de tırmanış devam ediyor. Ücretsiz aile işçilerinin yoğun olduğu tarım sektörü hariç tutulduğunda işsizlikte artış sürüyor. Haziran 2018’de yüzde 12,9 olan mevsim etkisinden arındırılmış tarım dışı işsizlik, Haziran 2019’da yüzde 16,2’ye yükseldi.
Geniş tanımlı yüzde 19.9
DİSK-AR tarafından hesaplanan geniş̧ tanımlı işsiz sayısı Haziran 2018’de 5 milyon 952 bin iken Haziran 2019’da 1 milyon 36 bin artışla 6 milyon 988 bin oldu. Geniş̧ tanımlı işsizlik oranı, Haziran 2019’da yüzde 19,9 olarak hesaplandı.
Genç kadın işsizliği yüzde 35.5
Eylül 2018’den itibaren işsizliğin düzenli yükselişi en çok gençleri ve genç kadınları etkiledi. Tarım dışı genç kadın işsizliği Haziran 2018’e göre 5,7 puan artarak yüzde 29,9’dan yüzde 35,5’e yükseldi. Böylece en yüksek işsizlik türü tarım dışı genç kadın işsizliği oldu.
Haziran 2018’de yüzde 13,2 olan kadın işsizliği 2,4 puan artarak Haziran 2019’da yüzde 15,6 seviyesine yükseldi. Tarım dışı kadın işsizliği ise yüzde 20’ye tırmandı.
İstihdamda büyük daralma
Ekonomik kriz ve sanayi üretimi ile büyümedeki daralmaya paralel olarak istihdamda daralma devam ediyor. Dolayısıyla sadece işsizlik artmıyor istihdamda da büyük bir daralma yaşanıyor. Haziran 2018’de 28 milyon 752 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam, 769 bin kişi azalarak Haziran 2019’da 27 milyon 983 bine geriledi.
Kayıtlı işsiz sayısı yüzde 47 arttı
Ağustos 2018’de 2 milyon 752 bin olan İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı 1 milyon 293 bin artışla 4 milyon 45 bin olarak açıklandı. Böylece İŞKUR’a kayıtlı işsiz sayısı bir yıl içinde yüzde 47 artmış oldu.
İşsizlik başvurularında patlama
Öte yandan Ocak-Temmuz 2019 döneminde işsizlik sigortası başvuruları 1 milyon 345 bine yükseldi. İşsizlik başvurularında Temmuz 2019’da patlama yaşandı. Haziran 2019’da 144 bin olan işsizlik ödeneği başvurusu, Temmuz 2019’da 325 bine yükseldi.
DİSK’in önerileri
DİSK’in işsizlikle mücadele önerileri şöyle:
- “Herkesin çalışması için, herkesin daha az çalışması” ilkesi doğrultusunda haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
- Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.
- İş başında eğitim adı altında çırak, stajyer, kursiyerlerin ve bursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
- Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
- Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.
- Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
- Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
- Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimi işçi statüsüne geçirilmelidir.
- İşsizlik Sigortası Fonunun amaç dışı kullanımına son verilmelidir.
- İşsizlik sigortasından yararlanma koşulları iyileştirilmelidir. Son üç yılda 600 gün çalışma koşulu kriz döneminde 180 güne indirilmelidir.
- Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.
ANKARA
Bütçe açığı 68.1 milyar
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre 2019 Ocak-Ağustos döneminde bütçe 68.1 milyar lira açık verdi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe dengesi verilerine göre, 2018 yılı Ocak-Ağustos döneminde 50.8 milyar lira açık veren bütçe, 2019 yılı Ocak-Ağustos döneminde 68.1 milyar lira açık verdi. 2019 yılı Ağustos ayında vergi gelirleri geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9.3 artarak 66.6 milyar liraya, faiz hariç bütçe giderleri de yüzde 22.1 artışla 82.8 milyar liraya yükseldi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçe dengesi verilerine göre, 2018 yılı Ağustos ayında 2.5 milyar lira faiz dışı fazla verilirken bu rakam 2019 Ağustos ayında 11.4 milyar lira oldu.
2019 yılı Ocak-Ağustos döneminde bütçe gelirleri bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 21.6 artarak 590.7 milyar lira oldu. Bütçe giderleri ise yüzde 22.8 artarak 658.8 milyar lira olarak gerçekleşti. 2019 yılı Ocak-Ağustos döneminde vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5.5 artarak 432.7 milyar lira olarak gerçekleşti. Faiz hariç bütçe giderleri ise yüzde 21.2 artarak 589.5 milyar lira oldu.
ANKARA