Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2019 Ocak döneminde işsizlik yüzde 14.7, tarım dışı işsizlik yüzde 16.8 olarak açıkladı. Böylece işsizlik oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 3,9 puanlık artış kaydetti.

 15-29 yaş arasındaki gençlerin 5 milyon 175 bininin ne eğitimde ne de istihdamda yer alıyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, en geniş tanımlı işsiz sayısının 8 milyon 344 bin olduğunu söyledi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Ocak ayı iş gücü istatistiklerini ve Mart ayı tarım ürünleri üretici fiyat endeksi verilerini açıkladı.

TÜİK verilerine göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı Ocak 2019 döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 259 bin kişi artarak 4 milyon 668 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 3,9 puanlık artış ile yüzde 14,7 seviyesinde gerçekleşti.

Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 4,1 puanlık artış ile yüzde 16,8 olarak tahmin edilirken, genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 6,8 puanlık artış ile yüzde 26,7 olurken,15-64 yaş grubunda bu oran 3,9 puanlık artış ile yüzde 15,0 olarak gerçekleşti.

İstihdam edilenlerin sayısı Ocak 2019 döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 872 bin kişi azalarak 27 milyon 157 bin kişi, istihdam oranı ise 1,9 puanlık azalış ile yüzde 44,5 oldu. Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı 345 bin, tarım dışı sektörlerde çalışan sayısı 526 bin kişi azaldı. İstihdam edilenlerin yüzde 17,0’si tarım, yüzde 19,9’u sanayi, yüzde 5,4’ü inşaat, yüzde 57,7’si ise hizmet sektöründe yer aldı.

İşgücü bir önceki yılın aynı dönemine göre 387 bin kişi artarak 31 milyon 825 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,1 puanlık artış ile yüzde 52,2 olarak gerçekleşti. Aynı dönemler için yapılan kıyaslamalara göre; erkeklerde işgücüne katılma oranı 0,2 puanlık azalış ile yüzde 71,1, kadınlarda ise 0,4 puanlık artışla yüzde 33,6 olarak gerçekleşti.

Kayıt dışı oranı artıyor

 Ocak 2019 döneminde herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışanların oranı, bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,6 puan artarak yüzde 33,1 olarak gerçekleşti. Tarım dışı sektörde kayıt dışı çalışanların oranı ise bir önceki yılın aynı dönemine göre 0,7 puan artarak yüzde 22,5 oldu.

Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam bir önceki döneme göre 223 bin kişi azalarak 28 milyon 14 bin kişi olarak tahmin edildi. İstihdam oranı 0,4 puan azalarak yüzde 45,9 oldu.

Mevsim etkisinden arındırılmış işsiz sayısı bir önceki döneme göre 170 bin kişi artarak 4 milyon 295 bin kişi olarak gerçekleşti. İşsizlik oranı 0,6 puan artarak yüzde 13,3 oldu.  Mevsim etkisinden arındırılmış işgücüne katılma oranı 0,2 puan azalarak yüzde 52,9 olarak gerçekleşti. Ekonomik faaliyete göre istihdam edilenlerin sayısı, tarım sektöründe 22 bin, sanayi sektöründe 82 bin, inşaat sektöründe 44 bin, hizmet sektöründe 76 bin kişi azaldı.

   

Tarım ürünleri coştu

Türkiye İstatistik Kurumu, Mart ayına ilişkin Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi (Tarım ÜFE) verilerini açıkladı. Buna göre, Mart’ta bir önceki aya göre yüzde 1,75 artışla 160,6 değerini alan Tarım ÜFE, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,33 ve 12 aylık ortalamalara göre de yüzde 16,04 yükseldi. Mart ayında endekste kapsanan 81 maddeden, 48’inin fiyatları artıp, 27’sinin fiyatları azalırken, 6’sının fiyatları ise değişmedi.

Krizin boyutları

Özellikle genç işsizlik verisinin rekor kırarak, 2008-2009 krizindeki seviyeyi aştığını, işsizlik verisende henüz zirve noktasına ulaşılmadığını belirten ekonomist Ümit Akçay, “Bu krizin sosyal ve siyasi açıdan daha da sertleşeceğini ifade ediyor. Böyle bir ortamda sert bir ekonomik paketin açıklanması, iktidar için, iktidarını sürdürmenin koşullarının altını oyan bir adım olur. Açıklasa bile uygulayabilmesi oldukça zor. Geçtiğimiz hafta açıklanan reform paketinin içinin boş olmasının nedenlerinden biri de bu” dedi.

Diğer yandan, İstanbul seçimleri ile görülen bir şekilde rejim değişiminde bir başka eşiğin aşılmak üzere olduğuna dikkat çeken Akçay, şunları söyledi: “Yani siyasi kriz, daha da derinleşiyor. Bu ortamda, dış politikadaki ‘denge’ politikasının sonuna gelinmesi, TL üzerinde yeni şokların yaşanması riskini artıyor. Bu ise enflasyonun düşürülmesini engelliyor. Nihayetinde ise büyük bir ekonomik kriz ortasında dahi faizlerin çok yüksek bir seviyede tutulması zorunlu hale geliyor. Ekonomi yönetiminin elindeki politika araçları tükeniyor ve kriz yönetiminin krizi yaşanıyor. Mevcut iktidar koalisyonunun dört buçuk yıl boyunca seçimsiz bir şekilde bu krizi atlatması giderek zorlaşıyor.”

Resmi rakamların ötesinde

CHP Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, iktidarın seçimlerden önce 2,5 milyon kişiye istihdam sözü verdiğini hatırlatarak, “Açıklanan işsiz sayısı 4 milyon 668 bin. İş bulma ümidi olmayanlar, çalışmaya hazır ama iş bulmaktan ümidini kestiği için iş aramayanlar ve mevsimlik çalışanlar göz önünde bulundurulduğunda işsiz sayısı 7 milyon 144 bin. Zamana bağlı eksik istihdam edilenler de eklendiğinde bu sayı 7 milyon 552 bin ediyor. Yetersiz istihdam edilenlerin de dahil edilirse en geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyon 344 bin” dedi.

Erdoğdu, yaklaşık 1 milyon kişinin bir yıl ve daha uzun süredir iş aradığına işaret ederek, ekonomik daralmanın olduğu süreçte Türkiye ekonomisinin başka dönemlerdeki gibi iş yaratamadığını, kriz yönetimini beceremeyen iktidarın, krizin süresini uzatarak halkın ekmeğiyle oynadığını savundu.

Genç işsizliğe de değinen Erdoğdu, 15-29 yaş arasındaki gençlerin 5 milyon 175 bininin ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığını kaydetti. Erdoğdu, sadece Aralık’tan Ocak’a kadar inşaatta 137 bin, imalatta 139 bin, hizmet sektöründen ise 99 bin kişinin işini kaybettiğine dikkati çekti.

Çalışanlar da mutsuz

Erdoğdu, 24 Haziran’dan bu yana işini kaybedenlerin sayısının ise inşaatta 632 bin, imalatta 285 bin, hizmet sektöründe ise 164 bine ulaştığını belirterek, şöyle devam etti: “Tarım dışı sektörlerde de hem kayıt dışı çalışan sayısı hem de kayıt dışı çalışma oranları arttı. Geçtiğimiz yılı ocak ayında kayıt dışı çalışma oranı yüzde 21,8 iken bu oran yüzde 22,5’e yükseldi. Son 5 yıllık kayıt dışılık oranlarına bakıldığında Türkiye ekonomisinde ortalama her 5 kişiden 1’inin kayıt dışı, güvencesiz çalışıyor olması bir süreklilik kazandı.”

Türkiye’de sadece işsizlerin değil, çalışanların büyük bir çoğunluğunun da yoksulluk sınırında ücretle çalışmaktan mutsuz olduğunu ifade eden Erdoğdu, şunları kaydetti: “Çalışanların önemli bir kesimi asgari ücretle çalışıyor. Resmi rakamlara göre 2017’de çalışanların yüzde 35’i asgari ücret üzerinden prim ödüyor. Asgari ücret ile asgari ücretin ancak iki katına kadar maaş alanların sigortalılara oranı yüzde 81’e ulaşıyor. Açlık sınırının Türk-İş’in rakamlarına göre 2 bin 14 lira olduğu göz önüne alınırsa çalışanların büyük bir kısmının da mutsuz olduğu ortadadır. İktidar, işsizliğin altında inleyen kitleler ile asgari ücret civarında yaşayan geniş bir kesime mutsuzluktan başka bir şey vermemiştir.”

 

ANKARA