Daha öncede belirttiğimiz gibi çalışan bir kişinin tazminat hakkının olup olmadığı onun iş feshinin nasıl yapıldığına bağlıdır. İşveren ve işçinin bu konuda kendi aralarındaki bir anlaşmaya bağlı olarak tazminat hakkının verilip verilmemesine karar veilebilir. Ancak 01.01.2004’te yürürlüğe giren yasaya göre, tazminat hakkı şu koşullarla oluşmaktadır:
- İşveren, işçisine işyerinden kaynaklanan sebeplerden dolayı çıkış verirse (Betriebsbedingte Kündigung) ve bu duruma uygulanabilir bir ‘Sozialplan’ı varsa,
- İşveren, çıkış yazısında işçisine, dava açmaması şartıyla tazminat teklif ederse,
- Tazminat miktarı, işçinin o işyerindeki çalışma süresine bağlı olup, genel olarak her yıl için yarım brüt aylık maaş olarak hesaplanırr.
Çalıştığı işyerinden ‘Tazminat‘ alarak işine son verilen birisinin bilmesi gereken bazı önemli bilgileri şöyle sıralamak mümkündür:
İşçiye ödenen ‘Tazminat‘tan sosyal sigorta kesintisi yapılıp yapılmaması, tazminatın niteliğine bağlı olarak değişir. Ödenen tazminat maaş niteliğinde ise, kesintiye tabidir. Buna göre;
- Eğer tazminat ödenmesinin sebebi, işyeri kaybı ve dolayısıyla ileriye yönelik kazanç eksilmesi ise, sosyal sigortalarda kesinti yapılmaz.
- Eğer tazminat, iş sona ermediği halde ödeniyorsa (mesela işçinin görev alanı veya vardiyası değişiyorsa), sosyal sigortalarda kesinti yapılır.
- Eğer tazminat, iş sona erdiği halde, işçinin geçmişteki emekleri için ödeniyorsa, yine kesintiye tabi olur.
Bundan dolayı, çalışanın işine son verilecek ve tazminat sözleşmesi yapılacak ise bu sözleşmede, ‘geçmişteki emekleri için‘ gibi ifadelerin kullanılmamasına dikkat edilmelidir. Tazminat sözleşmesi yapmadan önce mutlaka konunun uzmanı bir avukata danışılmasını tavsiye ediyoruz.
Tazminat konusunda önemli diğer bir konu ise ödenecek tazminatın vergiye tabi tutulup tutulmamasıdır. Tazminatın tamamı 01.01.2006’dan itibaren vergiye tabi kılınmıştır.
İşçi, işverenle yaptığı çıkış sözleşmesindeki çıkış süresini dikkate almayarak, işten erken ayrılırsa, işsizlik parası dondurulur. Bu durum, işsizlik parası süresini kısaltmamakla beraber, işsizlik parası ödemelerini geciktirir ve bu sürede hastalık sigortasının işçi tarafından ödenmesi gerekir.
İşçi, işsizliğine kasten veya ağır ihmalden dolayı sebep olursa, işsizlik parası 3 aya kadar kesilebilir. Bu durum, işçinin kendisinin çıkış alması durumunda, işverenle çıkış sözleşmesi imzalamasında veya işverenin kendisine çıkış vermesini gerektiren davranışlarda bulunmasında sözkonusudur. Yani tazminatlı çıkış sözleşmesi, işsizlik parasının belirli bir süre kesilmesine yol açabilir.
İşsizlik parasının kesilmesi, bir yandan işsizlik parasının süresini kısaltır, diğer taraftan kesinti süresi boyunca hastalık sigortası ve diğer sosyal sigortaların ödenmemesine yol açar.
Tazminat konusunda herhangi bir sözleşme imzalamadan önce mutlaka konunun uzmanı bir avukata danışılmasını tekrar burada da öneriyoruz.
YEK-KOM Beratungsstelle/
Adres: Graf Adolf Str.
70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211 830 29 25