Silahların % 60’ı ciddi insan hakları ihlallerinin yaşandığı Suudi Arabistan, Tayland, Hindistan, Pakistan ve Birleşik Arap Emirliği’ne satıldı.
İsveç’in en iyi müşterisi Suudi Arabistan... İsveç, politik partilerin ve gösterilerin, İslamı ve kralı eleştirmenin yasak olduğu Suudi Arabistan’a 2011 yılında 2,9 milyar Kron’luk silah sattı.
Halka karşı kullanıldı
Suudi Arabistan, İsveç ve öteki ülkelerden aldığı silahlarla sadece kendi halkının değil komşu ülke halklarının da demokrasi ve özgürlük mücadelesini bastırıyor. Suudi Arabistan, geçtiğimiz yılın 14 Mart’ında demokrasi talebiyle ayaklanan halkının direnişini kırmak için 150 tankıyla Bahreyn’e girdi. Kuzey Afrika ve Ortadoğu ülkelerinde demokrasi ve özgürlük talebiyle alanlara çıkan halka karşı İsveç silahları kullanıldı. İsveç onyıllar boyunca yıllarda Mısır, Tunus, Bahreyn, Suudi Arabistan, Cezayir, Uman, Katar, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki diktatörleri silahlarla donalttı.
İsveç’in bu iki yüzlü tutumu barış örgütleri başta olmak üzere sivil toplum kuruluşlarının tepkisine yol açmış, diktatörlere silah satışının yasaklanmasını talep etmişlerdi. 19 Mayıs tarihinde Parlamento, silah satışının daha katı kurallara bağlanması yönünde karar almış ve hükümete yasalarda gerekli düzenlemeleri yapma görevi vermişti. Aradan neredeyse 10 ay geçmesine rağmen diktatörlere silah satışının engellenmesi için herhangi bir adım atılmadığı gibi diktatörlüklerle yönetilen ülkelere yapılan silah ihracatı arttı.
Halk silah satılmasını istemiyor
Ticaret Bakanı, Suudi Arabistan ve Pakistan gibi insan haklarının sistematik olarak ihlal edildiği ülkelere silah satışlarını yorumlamaktan kaçınarak, topu ‘Stratejik Ürünler Müfettişliği’ ile ‘Silah Denetim Konseyi’ne atıyor. Barış ve insan hakları örgütleri ise insan haklarını ihlal eden ve diktatörlüklerle yönelen ülkelere silah satışlarının artmasına tepkili.
İsveç Barış Derneği Başkanı Anna Ek ile Politik Sekreteri Rolf Lindahl ortak bir açıklama yaparak, Hükümet’in diktatörlere silah satmasına karşı çıktı. Ayrıca Hükümet’i parlamentonun aldığı kararları uygulamaya ve silah satışlarını daha katı kurallara bağlaması için önlem almaya çağırdı.
Yapılan kamuoyu yoklamalarının sonuçları da, İsveç halkının % 92’sinin insan haklarını ihlal eden ülkelere silah satılmasına karşı çıktığını gösteriyor. Halkın % 81’i İsveç’in savaşan ülkelere silah satmasına karşı çıkarken, halkın % 50’sinden fazlası silah ihracatının tamamen yasaklanmasını istiyor.
MURAT KUSEYRİ/STOCKHOLM