İskandinavya’nın refah ülkelerinden İsveç artık özgürlükler ile değil Nazi örgütlenmelerindeki büyüme ve ırkçı saldırılardaki artışla anılıyor. Sığınmacı kamplarının kundaklanması ile cinayete teşebbüs kadar varan saldırıların arkasında ise Nazi örgütlenmesi olan Kuzey Direniş Hareketi (NMR) var. İsveç hükümeti ile polisinin NMR’nin tehlikeli yükselişini görmezden gelmesi tepkiye neden oluyor. Irkçılık karşıtı kuruluşlar ile insan hakları örgütleri NMR’nin yasaklanmasını istiyor.
Nazilerin tehlikeli yükselişi
İsveç'te ırkçı, yabancı düşmanı ve Nazi örgütlerin örgütlenmelerinde ve başvurdukları şiddet eylemlerinde büyük bir artış olduğu gözleniyor. Uzmanlar, saldırıların neredeyse tamamının örgütlenmesini yaygınlaştıran ve sağlamlaştıran Kuzey Direniş Hareketi (NMR) tarafından gerçekleştirildiğini belirtiyor.
NMR Nazi örgütlerin en saldırganı
İskandinavya'da İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya'da çalışma yürüten Kuzey Direniş Hareketi, bu ülkelerde bulunan ırkçı, yabancı düşmanı ve Nazi örgütler arasında en örgütlü ve en saldırganı olmakla tanınıyor. Avrupa'da ırkçılık, yabancı düşmanlığı ve İslamofobinin gelişmesine paralel olarak İskandinav ülkelerinde de Kuzey Direniş Hareketi güçlendi ve pek çok yerleşim biriminde şubeler açtı.
Finlandiya’da da örgütleniyorlar
Nazi örgütlerin çalışmalarını mercek altına alan İsveç merkezli Expo dergisi, Kuzey Direniş Hareketi'nin son bir yıl içinde Finlandiya'daki üye sayısını 150'e çıkardığını ve ülkenin pek çok yerleşim biriminde kendisine bağlı küçük gruplar oluşturduğunu belirledi.
Saldırılarla gündeme geliyorlar
Örgüt İsveç’te sığınmacılara, ırkçılık karşıtı ya da kadın ve işçi haklarını savunmak amacıyla düzenlenen eylemler ile etkinliklere yönelik yaptığı saldırılarla sık sık medyanın gündemine geliyor.
Sığınmacı kamplarını yakıyorlar
2015 yılında 160 bin sığınmacının İsveç'e gelmesiyle birlikte ilticacıların kaldıkları veya barınmaları için ayrılan kamp ve yerleşkelere art arda saldırılar düzenlendi. 2015 yılında ırkçı ve Nazi örgütlenmeler tarafından gerçekleştirilen kundaklamalarını sayısı 50 civarında iken, geçtiğimiz yıl 56 sığınmacı kampı kundaklandı.
8 Mart’a saldırdılar
Irkçı ve Nazilerin hedefinde sadece sığınmacılar ve göçmenler değil ırkçılığa karşı mücadele eden dernek ve kuruluşlar, anti faşist örgütler ve bunlar tarafından örgütlenen gösteri ve yürüyüşler de var. Malmö kentinde kadınların 8 Mart'ta Dünya Kadınlar Günü'nde, Stockholm'un Kärrtorp semtinde yapılan gösterilere saldıran NMR, son olarak da Göteborg’ta ırkçılık karşıtı bir grubun lokalini bombaladı.
Cinayete teşebbüsle suçlanıyorlar
Geçtiğimiz günlerde Göteborg’ta üç Nazi tutuklandı. Kuzey Direniş Hareketi üyesi olduğu belirtilen Naziler, iki sığınmacı kampı iye Syndikalistler adlı sol grubun lokaline bomba atarak cinayete teşebbüs ve insanlara tehlike oluşturan eylemler yapmakla suçlanıyor.
Suç makinesi gibiler
Kuzey Direniş Hareketi saflarında kriminal ve şiddete başvurma eğilimi gösteren ırkçı ve Naziler yer alıyor. Irkçı akımları inceleyen Expo, örgüt üye ve sempatizanlarının yüzde 26'sının hakkında şiddete başvurmak veya silah taşımak suçlamasıyla dava açıldığını belirledi. Geçtiğimiz yıl içinde de örgüt üyelerinin yüzde 33'ü hakkında suça karıştıkları için soruşturma ve dava açıldı. Toplam olarak NMR'nin üyelerinin yüzde 56'sı suç işlemekten yargılandı veya ceza aldı. Bunlardan dörtte biri hapis cezalarına çarptırıldı.
Askeri ve ideolojik eğitim görüyorlar
İskandinavya'nın en örgütlü, saldırgan ve disiplinli Nazi örgütü olan NMR, üyelerini ideolojik ve askeri eğitimden geçiriyor. Onları şiddete başvurmaya özendiriyor. Üzerinde ‘Mücadele sözden başka şeyler gerektirir’ yazılı bıçakların satışını yapıyor. Bir yandan da kamuoyu oluşturmak ve ırkçı çevreleri seferber etmek için İsveç'in değişik yerleşim birimlerinde polis koruması altında yürüyüş ve mitingler yapıyor. Gösterilere katılan ırkçıların sayısında da belirgin bir artış olduğu görülüyor. Geçtiğimiz yılın Kasım ayında NMR’nin Stockholm'de düzenlediği gösteriye 600 kişi katıldı.
5 içinde daha da büyüdüler
Irkçı hareketler ve NMR üzerine araştırmalar yapan Göteborg Üniversitesi Öğretim Üyesi Christer Mattsson, son 5 yıl içinde NMR'de büyük bir büyüme görüldüğünü, bunun diğer ırkçı örgütlerin bazılarının erimelerinden ve daha önce ırkçı örgütlerinin saflarında yer almayan bazı kişilerin örgüte katılmalarından kaynaklandığını belirtti.
‘Faşist saldırılar artacak’ uyarısı
Mattsson, İsveç'te görülen saldırıların artmakta olan şiddet eylemlerinin başlangıcı olduğunu söylüyor ve ırkçı ve faşist saldırıların daha da artacağı uyarısında bulundu.
Siyasetçiler tehlikeyi görmezden geliyor
Expo dergisi yazarlarından Daniel Pool da İsveçte artan ırkçı ve aşırı sağcı saldırıların medya ve politikacılar tarafından görmezden gelindiğine dikkat çekti.
STÖ’ler kapatılmasını istiyor
İsveçt’teki ırkçılık karşıtı ve insan hakları örgütleri ise uzun yıllardan beri NMR ve benzeri Nazi örgütlerin yasaklanmasını talep ediyor. Birleşmiş Milletler Irkçılığı Önleme Komitesi de son bir kaç yıldır İsveç Hükümeti'ni ırkçı, yabancı düşmanı ve Nazi örgütlere karşı önlem almadığı için eleştiriyor.
İsveç hükümeti ile polisi seyrediyor
İsveç hükümeti ise ırkçı örgütlerin işledikleri nefret suçlarının kapatılmalarını gerektirecek düzeyde olmadığını öne sürerek ırkçı örgütlerin çalışmalarını yasaklamayı reddediyor. İsveç polisi de Nazi örgütün büyümesi ve güçlenmesini izlemekle yetiniyor.
NMR Finlandiya’da da örgütleniyor
NMR’nin Finlandiya seksiyonu da saldırgan bir tavır içinde. Başkent Helsinki'de 10 Eylül 2016 tarihinde NMR üyesi bir Nazi’nin Jimi Karttunen adlı 28 yaşındaki bir genci öldürmesi ülke çapında tepkiye neden olmuş, Finlandiya'nın bir çok yerleşim biriminde onbinlerce kişinin katıldığı protesto gösterileri yapılmıştı.
22 örgüt karşı kampanya başlattı
Aralarında parlamentoda grubu bulunan partilerden bazılarının gençlik örgütlerinin de yer aldığı ülke çapında ve yerel bazda çalışma yürüten 22 örgüt ile kuruluş, örgütlü ırkçılığın yasaklanması ve ırkçı örgütlerin çalışmalarının kriminalize edilmesi için Finlandiya genelinde "Kaygısız Gelecek" adını verdikleri kampanyayı başlatmıştı.
Finlandiya polisi yasaklanmasını istiyor
ırkçı ve faşist NMR’nin ölümle sonuçlanan saldırılara girişmesi Finlandiya polisini de harekete geçirdi. Bundan bir süre önce mahkemeye başvuran Emniyet Genel Müdürlüğü, NMR'nin Nazi ideolojisine sahip olduğunu, demokrasiyi yıkmak ve yerine totaliter bir rejim kurmak istediğini, bunu gerçekleştirmek için de şiddet eylemlerine başvurduğunu belirterek yasaklanmasını talep etti.
MURAT KUSEYRİ / ANF / STOCKHOLM