Kürtler, Avrupa’da örgütlü göçmen grupları arasında en kalabalık ve en örgütlü halkı oluşturur. Fakat Kürt sorununun uluslararası boyutları, sömürgeci dört devletin çıkar ilişkileri ve şu ana kadar Kürtlerin önceliklerinden dolayı ihmal ettiği birçok nedenlen dolayı ne istenilen düzeyde örgütlülük sağlanabilmiş, ne toplum kendisini yönetebilmiş ne de uluslararası sistemler buna izin vermişlerdir. Kürt Özgürlük Hareketinin yeni paradigmasının bir devamı olarak hayata geçirilmeye başlanan Kürt Toplum Merkezleri, bütün bu sorunları kucaklamayı ve merkezinde halkın kendini yönetmesi esas alarak kısa ve uzun vadede çözmeyi amaçlıyor.
Bütün Avrupa genelinde milyonlarca Kürt’ün yaşadığı ve yüzlerce kurum, dernek ve oluşuma sahip oldukları düşünülürse bu gücün hem kendini yönetme, hem toplumun ihtiyaçlarını karşılama, hem de Kürt sorununu uluslararası platformlara daha etkili taşıma avantajlarına da sahip olduğu rahatlıkla söylenebilir.
Agir: Katılım artıkça demokratikleşecektir
Bir yılı aşkındır tartışmaları, çalışmaları yürütüler ve bu yıl ülke, bölge ve yerel kongrelerle somutluk kazanan Kürt Toplum Merkezleri’ndeki tartışmalar ve stratejinin gereği yeniden yapılanma tartışmaları sürüyor. İsviçre’de yapılan kongrelere katılan Avrupa Kürt Toplum Merkezi Koordinasyon Temsilcilerinden Sabri Agir’in sorularımıza ilişkin verdiği cevaplar da hayli dikkat çekici.
Toplumun kendini yönetmesini esas aldıklarını dile getiren Sabri Agir şunları dile getirdi: “Her zaman başkalarının yönettiği, yöneltilmeyi alışkanlık haline getiren toplumda sorun ve zorluklar yaşayacağımızı biliyoruz. Kendini demokratik anlamda yönetecek olun toplumda, karar mekanizmalarını yerellerde başlatmak istiyoruz. Tümüyle halk iradesini şekillendirecek olan Kürt Toplum Merkezleri toplumun çok yönlü sorunlarından siyasete, ekonomiye, kültüre, yani bütün alanlarda halkın iradesini ve kararlarını esas alacak. Halk Meclisleri süreçlerinde bölgelerde şekillenen halk iradesi artık daha çok yerellerde şekillenecek. Elbette bunun için kitlemizin her düzeyde ve alanda Toplum Merkezlerine katılımı önemlidir. Katılımın güçlülüğü, sistemin de giderek güçlenmesini ve demokratikleşmesini sağlayacaktır. Burada herkese çağrı da yapıyoruz.
Kürt halkının bütün öğelerini bağrında taşıyacak olan sistemimiz, bunu benimseyen bütün kesimlere açıktır. Ne kadar doğru olursa olsun, ne kadar haklı olursa olsun, sistemin içine girmeyen, sistemi demokratik olarak şekillindirmeyen, sorumluluk almayan hiç bir görüş ve eğilim, ne yazıktır ki halkımızın mücadelesine katkı sunamamaktadır. Bu kesimleri de söylemlerini sistem içinde yer alarak, pratikleştirmeye çağırıyoruz. Yine hep hizmeti esas alan, ‘ben iyi yapamam, en iyisini başkaları bilir’ gibi eğilim içinde olan yurtseverlerimize de iradelerini açığa çıkarmaya ve toplumu yönetme yeteneği kazanmaya çağırıyoruz. Zira herkes mücadele yükünün sürekli aynı kesimler üzerinde kalmasının, hem onların hem özgürlük mücadelemizin yükünü ağırlaştırdığını artık farketmelidir. Biz uluslararası hukuk ve halk olmaktan doğan meşru haklarımızın bilincindeyiz. Meşru haklarımızı elde temek için mücadelemize devam edeceğiz ama yasalardan doğan haklarımızı ve imkanlarımızı da Kürt Toplum Merkezleri’yle elde edeceğiz.”
Meclislerle ihtiyaçlar çeşitlendi
Kürt mücadelesinin geldiği aşamada halkın ihtiyaç, talep ve sorunlarının farklı çözümler gerektirdiği, derneklerde ve Kürt Toplum Merkezleri’nde sıkça dillendirildi. Kürt mücadelesinin ihtiyaçları yanında, halkın ihtiyaçları da çeşitlilik göstermeye başladı. Sistem bunun gereği olarak kendini Demokratik Kürt Toplum Merkezleri olarak örgütlemek durumundaydı. Aslında Kürt Halk Meclislerinde yaşanan deneyim de sistemin daha da ileri götürülmesi gereğini ortaya çıkarmıştı. Her alanda Kürtleri ve Kürdistan’da yaşayan diğer kimlikleri, mezhepleri temsil eden kurum, dernek, inanç örgütleri, inisiyatif, sosyal gruplar, kendi özgünlüklerini koruyarak, sistem içerisinde yer almalı ve iradelerini yansıtmalıydı. İşte Kürt toplum merkezlerinin en önemli işlevlerinden biri de bu olacak.
Zihniyet değişmeli
İsviçre’deki kongrelerde sürdürülen tartışmalardan biri de zihniyet ile biçim ilişkisiydi. Katılımcılar asıl olanın zihniyet olduğunu, değişimin burada başlaması gerektiğinin altını çizerek, Kürt Halk Meclislerinin salt biçimsel ve tabelasal olmaktan inatla kaçınması gerektiğini ve ortaya çıkan iradenin bunu temel bir görev olarak almasını talep ederek, anlamlı mesajlar verdiler.
Dernekler Toplum Merkezi oluyor
Kürt Toplum Merkezleri, mevcut Kürt dernekleri üzerinden şekillenecek. Dernekler Toplum Merkezlerine dönüşecek. Demokratik Kürt Toplum Merkezleri daha çok Kürt ve Kürdistan’da yaşayan diğer ulus, grup ve inanç sahibi kesimlerin içinde yer alacakları bir yapılanma olacak. Sistem demokratik ulusun diğer ayağını Avrupa Barış ve Demokrasi Meclisi’nde örgütleyerek (ABDEM) Avrupa’da yaşayan, yaşamak zorunda kalan, sürgün ve siyasi nedenlerden dolayı göç etmek durumda kalmış olan tüm Anadolu ve Mezopotamya halkları temsil ederek, mücadelesinde bütünlüklü davranacağını da duyurmuş oldu.
Toplum Merkezi’nin temel amaçları
İsviçre Kürt Toplum Merkezi Tüzüğünde temel amaçlar bölümünden buraya alacağımız bazı maddeler Toplum Merkezlerinin mücadele edeceği meşru ve yasal haklar konusunda yeteri kadar ip ucu vermektedir.
1- BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile diğer uluslararası insan hakları bildirgelerini, hukukun evrensel ilkelerini, insan hak ve özgürlüklerinı tanır ve bu ilkeleri her koşul altında savunur.
2- İsviçre Kürt Toplum Merkezi çoğulcu, özgürlükçü, demokratik ve hukuk kurallarına bağlı bir kuruluştur. Öngörülen tüm haklardan, yanı sıra özellikle kadın-çocuk, göçmen ve mülteci haklarının takipçisi ve uygulayıcısı olacağını yazılı ve sözlü olarak kabul eder. Başta ırk, cins ve inanca yönelik olmak üzere her türlü ayrımcılığı mahkum eder.
3- İsviçre çapında Kürt toplumunun yaşam kalitesinin yükseltilmesinde etkin faaliyetlerde bulunmak. İsviçre’deki Kürt toplumunun bir araya getirilmesini sağlamak; toplumun tanıtılmasına ve bireylerinin kaynaşmasına katkıda bulunmak. İsviçre’deki Kürt Toplumunun İsviçre’ye entegrasyonunda her türlü destek faaliyetlerinde bulunmak.
4- Kürt toplumunu İsviçre’de ve İsviçre dışında temsil etmek, diğer ülkelerde Kürt toplumunun amaçları doğrultusunda çalışan bütün sivil, siyasi, demokratik çevrelerle ilişki kurmak ve işbirliği yapmak.
5- Kürt Toplum Merkezi bünyesinde toplumun istek ve ihtiyaçları doğrultusunda çalışmalar yapar, başta Kürt gençleri olmak üzere kötü alışkanlıklardan korunması için girişimlerde bulunur. Gençler arasında iletişim ve kaynaşmanın pekiştirilmesine, topluma uyum sağlamalarına yardımcı olur.
6- İsviçre’de yaşayan Kürt toplumunun sosyal, siyasal, ekonomik, politik, kültürel haklarının kazanılması, korunması ve geliştirilmesine yönelik olarak ulusal ve uluslararası yasalar ve insan hakları evrensel bildirgeleri hükümleri çerçevesinde demokratik-yasal çalışmalar yapar.
7- Dünyadaki diğer halk toplulukları ile işbirliği yaparak, ortak sorunların çözümü için çalışır ve kamuoyu oluşturur. İsviçre Kürt Toplum Merkezi üyeleri arasında dil, din, mezhep, ırk, renk ve cinsiyet ayrımı yapmaz. Bu konulardaki önyargıların kaldırılması konusunda özen gösterir ve karşılıklı saygı, sevgi ve hoşgörü ortamının yaratılması için çalışır.
8- İsviçre Kürt Toplum Merkezi dili Kürtçe’dir, siyasi konularda tarafsızdır. Ayrıca hiçbir kimsenin kişisel veya kurumsal çıkarları için kullanılamaz.
9- İsviçre Kürt Toplum Merkezi başta Kürt çocuk ve gençleri olmak üzere, tüm çocuk ve gençlerin kendi kimliklerinin bilincine varmalarını sağlamak ve kendi kültürleri doğrultusunda laik, demokratik ve çağdaş değer ve düşüncelerle yetişmeleri için çaba harcar. Çocuk hakları konusunda uluslararası sözleşme esaslarına göre davranır, her çocuğun anadilinde eğitim yapmasını, kendi gelenek ve göreneklerine göre yaşamasını esas alır, çocuklara yönelik her türlü istismara karşı durur.
10- İsviçre Kürt Toplum Merkezi, insanların ayrı ırklara, inançlara, dillere ve cinsiyetlere tabi olmasından doğacak tüm ayrıcalıklı uygulamalara karşı çıkar.
a) Kadın temsiliyeti konusunda pozitif ayrımcılık ilkesini esas alır.
b) Kadının toplumda eşit hak ve koşullara kavuşturulması doğrultusunda çalışma yürütür.
c) Kadınların kendilerine özgü hak ve sorunlarının, yine kendileri tarafından ele alınması doğrultusunda örgütlenme ve çalışma yapabilmesi için kendisini örgütler.
11- İsviçre Kürt Toplum Merkezi Kürt diline, tarihine ve kültürüne ilişkin araştırmalar yapar ve yaptırır. Bu konuda Kürt halkını ve genel kamuoyunu aydınlatıcı, eğitici seminer, konferans, panel, kurs vb. etkinlikler düzenler. Okullarda Kürt dili ve kültürüne yer verilmesi için çalışır.
12- İsviçre Kürt Toplum Merkezi, Kürt kimliğinin Türkiye, İran, Irak ve Suriye’de, demokratik anayasa çerçevesinde yasal hak olarak kabul edilmesi ve bu hakkın korunması için çalışmalar yapar. Bu amaç için adı geçen ülkelerde konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla ortak çalışır.
13- İsviçre Kürt Toplum Merkezi amaçlarını gerçekleştirebilmek, geliştirmek ve yaymak için gereken hertürlü kadın kurumu, basın-yayın kurumu, eğitim kurumu, gençlik ve spor merkezleri, kültür-sanat merkezleri, bilim araştırma kurumu, vb. gibi yan kollar, kurumlar, komisyonlar, fonlar, vakıflar, kooperatifler, enstitü, kütüphane, cenaze fonu, vb. alt birimler oluşturabilir ve amaçları doğrultusunda kurum ve kişileri görevlendirebilir. Bu çalışmaların mali giderlerinin karşılanması için yılın belli dönemlerinde yardım kampanyaları düzenler.
14- İsviçre Kürt Toplum Merkezi doğanın korunması ve bozulmaması için üyeleri bilgilendirir ve onların bu konuda duyarlı olmalarına yardımcı olur. Tabiatın güzelleştirilmesinde yapıcı faaliyetlerde bulunur.
15- İsviçre Kürt Toplum Merkezi demokratik, çağdaş, laik ve sosyal bir hukuk devleti ilkelerini savunur ve bu yönde çalışan bütün kurum ve kuruluşlarla dayanışma içinde olur.
Kürt toplumunun bir birlik olarak kalması ve yaşaması için çaba sarf eder. İsviçre Kürt Toplum Merkezi, Kürt toplumuna zarar verecek girişimlerde bulunamaz ve bulunanlara karşı yasal haklarını kullanır.
16- İsviçre Kürt Toplum Merkezi, İsviçre’deki Kürt toplumuna yararlı olmak koşulu ile bu tüzükte belirtilmeyen her türlü girişimde bulunabilir. Bu maksatla komisyonlar, çalışma kolları kurabilir ve amaçları dogrultusunda görev yapan kuruluşlarla beraber çalışır.
17- İsviçre Kürt Toplum Merkezi, akademik kariyer yapmış kişilerin bilgi birikiminden yararlanır ve toplumunun her kesimine ulaştırılmasına gerekli zemini hazırlar.
18- İsviçre Kürt Toplum Merkezi, Kürt insanının yaşamış olduğu ülkelerdeki eğitim sisteminin iyi anlaşılmasında faaliyette bulunur.
İsviçre Kürt Toplum Merkezi, faaliyetlerinin tüm dünyada tanıtılmasında ve yürütülmesinde teknolojinin her türlü imkanlarından yararlanacaktır.
ALİ ÖZŞERİK