İsviçe’de 18 Ekim pazar günü yaklaşık 5 milyon seçmen kanton temsilcilerini ve hükümet yürütmesi üyelerini Federal Parlamento’ya gönderecek. İsviçre’de yaşayan Kürdistanlıların gözü ise Federal Parlamento’ya girmek için yarışan 3 Kürt adayda olacak. Mustafa Atıcı Sosyal Demokrat Partisi’nden, Sibel Arslan Basel Yeşiller İttifakı Partisi’nden, Bern Kanton Milletvekili Haşim Sancar ise Yeşiller Partisi’nden Federal Parlamento’ya seçilmek için Kürt ve demokrat çevrelerin oylarını talip olduklarını açıklamıştı. İsviçre Demokratik Güçbirliği bileşenleri de bu adayları destekliyor.
Nasıl oy kullanılacak?
İsviçre'de yaklaşık 5 milyon kayıtlı seçmen var. Seçmenler 18 Ekim tarihinde sabah saat 8.30-18.00 arasında bağlı bulunduğu merkez belediye binalarında oy kullanabilir. Ülkede ayrıca posta yoluyla da oy kullanıyor. Örneğin Basel Kantonu'nda hazır seçim listelerini içeren 'Wahlzetel'da 35 adet parti seçim listesinin yanında bir tane de boş oy listesi bulunmaktadır. Seçmen hazır parti listelerinden birini bu broşürden kesip zarfa koyabileceği gibi, boş listeyi kendi belirleyeceği isimlerle doldurabilir. Aynı zamanda hazır liste üzerinde el yazısı ile değişiklikler yapabilir.
Nelere dikkat edilmeli?
Oy pusulası doldurulurken dikkat edilmesi gereken hususlar ise şunlar:
* Pusula üzerindeki değişiklikler sadece el yazısı ile yapılabilir.
* Bir isim pusula üzerine en fazla iki kez yazılabilir.
* İsim ile birlikte listede yer alan aday numarasının da yazılması tavsiye edilir.
* Bir listeye en fazla beş isim yazılabilir. Beşten fazla isim yazılan listelerde ilk beş oy geçerli sayılacaktır.
Temsili oy pusulası
Hazır basılmış oy pusulasında oy vermek istemediğiniz isimleri çizerek onun yerine iki oyunuzla desteklemek istediğiniz adayın adını mavi ok ile gösterildiği gibi yazabilirsiniz. Aynı şekilde başka listeden bir adaya oy vermek isterseniz oy vereceğiniz adayın aday numarasını ve adını yeşil okla gösterildiği gibi oy pusulanıza ekleyebilirsiniz. Aynı şekilde seçim broşürünün sonunda yer alan boş oy pusulasına desteklediğiniz adayları en fazla iki kere yazarak oyunuzu kullanabilir, farklı listelerden adaylara şans tanımış olursunuz.
Yurtdışında nasıl oy kullanılacak?
İsviçre dışında yaşayan İsviçreliler ise eVoting ismi verilen internet oylaması ile oylarını kullanabiliyorlar. Şu an İsviçre dışından eVoting sistemi ile yaklaşık 7500 oy kullanılmaktadır, bu sayının önümüzdeki seçimlerde artacağını düşünen Basel Kantonu Seçim ve Oylamalardan Sorumlu Büro Başkanı Daniel Orsini,, İsviçre dışında oy kullanabilmek için, yerleşilen ülkelerdeki temsilciliklere başvuru yapmanın yeterli olduğunu ekledi. Evoting sisteminin 2016 yılı içerisinde İsviçre'de yaşayan görme engelliler için de uygulanmaya konacağını belirten Orsini, 2017 yılından itibaren ise seçmenlerin internet üzerinden oy vermelerini sağlayacak bir proje üzerinde çalışıldığı bilgisini verdi.
Göçmenler mutlaka oy kullanmalı
İsviçre hükümetinin üçüncü ortağı Yeşiller Partisi Eşbaşkanı Regula Rytz herkesi oy vermeye çağırdı. Gazetemize konuşan Regula Rytz, 18 Ekim'de İsviçre'de, 1 Kasım ise Türkiye'de yapılacak parlamento seçimleri için tüm yabancıları ve Türkiye kökenli vatandaşları sandık başına çağırarak, "İsviçre'deki dengeler için Türkiye'deki demokrasi için sandıklara akın etmeliyiz" dedi.
Yeşiller’den HDP’ye destek
Yeşiller Partisi olarak 1 Kasım'da Türkiye'deki seçimlere katılacak partilerden HDP'yi desteklediklerini ilan eden Regula Rytz, "HDP'ye verilen her oy demokrasi ve özgürlüğe verilen onaydır. İsviçre seçimlerinde sola, Türkiye seçimlerinde ise HDP’ye güç vererek kazanabiliriz" dedi.
Mevcut sisteme karşı bir alternatif duruş sergileyen HDP'nin projeleriyle ve siyasetiyle Türkiye'nin aydınlık yüzünü temsil ettiğini ifade eden Rytz, "Zannedersem bu resmi ideoloji ve yöntemlerini korkuttu ve HDP’nin üzerindeki baskılar şiddetlendi" tespitini yaptı.
Gün yan yana durma günü
"Gün yan yana, birlikte, güçlü olma günüdür. Mücadelemiz bunu gerektiriyor" diyen Yeşiller Partisi Eşbaşkanı, İsviçre'de yaşayan tüm Kürdistanlıların ve Türkiyeli demokratların HDP ve İsviçre Parlamento seçimleri için oy kullanması gerektiğini vurguladı.
BASEL