Soma’daki katliam Türkiye’deki maden işçilerinin kötü çalışma koşullarını yeniden gündeme taşıdı. Madendeki trafo patlaması ve ardından çıkan yangın kazaya neden gösterilirken, kazadan sonra madendeki güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğu eleştirileri yapıldı. Yüzlerce işçinin kar hırsı uğruna göz göre göre ölüme gönderilmesi, başka ülkeler maden ocaklarında nasıl önlem alıyor sorularını gündeme getirdi. Bu soruya yanıt bulmak için Almanya’daki sendika temsilcileriyle görüştük. Merkezi Hannover’de olan Maden, Kimya, Enerji Sanayi Sendikası’nın Sözcüsü Michael Denecke sorularımızı yanıtladı.
Soma’da yaşanan maden faciasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Soma’da yaşanan talihsizlik, Türkiye’de var olan güvenlik açıklarını, eksikliklerini tokat gibi yüze vurmuştur. 200’ün üzerinde insan bu ihmalkarlık sonucu hayatını kaybetmiş, tahminlere göre 400’e yakın insan da ya kurtarılmayı bekliyor ya da çoktan hayatını kaybetti. Bu facia, dünyayı sarstı. Özellikle bizleri de derinden etkiledi. Çünkü biz ağır işin ne kadar riskli olduğunu çok iyi bilenlerdeniz. Madende çalışan bir insan, her zaman ölüm riski ile karşı karşıyadır. Bu riski azaltmak hükümetlerin ve sendikaların görevidir. Türkiye’de bu yapılmadı. Yapılsaydı bu kadar insan ölmezdi. Bunun değerlendirmesini her insan vicdanında yapmalıdır.
Türkiye yurtdışından gelen yardım tekliflerini reddediyor. Bunu neye bağlıyorsunuz?
Türkiye’deki Maden-İş Sendikası ile iletişime geçtik ve güncel görüşmelerde mümkün olan yardımları ortak planlıyoruz. Fakat şu an sizin de söylediğiniz gibi Türkiye, hiçbir yardımı kabul etmiyor. Bu “Biz yaparız” mantığından mı kaynaklı, yoksa bir şeyleri gizlemek isteğinden mi kaynaklı? Bu soruya verilen cevap, spekülatif bir cevap olur. Bunun nedenini oradaki devlet görevlilerine sormak gerekiyor.
Türkiye’de sağlık ve güvenlik önlemlerini nasıl değerlendiriyorusunuz?
Soma’daki maden faciası, Türkiye’de korkunç maden kazaları zincirinin bir halkasıdır. Güvenlik yönetmenliklerindeki ihlaller açık. Görülen o ki iş sağlığı ve güvenliği minimum ölçülerde bile karşılanmıyor. Sendikalar haklar gözardı ediliyor ve ayaklar altına alınıyor. Bundan bir kaç gün önce Türkiye Meclisi’nde Soma’daki madende iş güvenliği konusunda soru önergesi sunulmuştu. Muhaliflerin, sorunları tartışma önerisi, hükümet çoğunluğu tarafından reddedilmişti.
Peki AKP Hükümeti sizce ne yapmalı?
Bundan sonra insanca çalışma koşulları, güvenlik ve sendikal çalışmaların güvenliği sağlanmalıdır. Maden işcilerinin güvenlikleri bir an önce sağlanmalıdır. Bu facia ve vahşet, güvenlik eksikliklerini gündeme getirmiştir. Bizim talebimiz, dünya stardartlarına uyulmasıdır. Ne eksik ne de fazla bir şey istemiyoruz. İnsanların hayatları korunmalı, insanlara değer verilmelidir. Türkiye hükümeti bir an önce insani yaşam koşullarını yerine getirmelidir.
Almanya’da özellikle maden iş alanında güvenlik koşullarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Allaha şükürler olsun ki, uzun süredir böylesi facialar yaşamadık. Yıllardır güvenlik konusuna dikkat ediliyor.
Türk Başbakanı Erdoğan ‘Küçük bir kaza’ veya ‘olur böyle şeyler’ kabilinde bir şeyler söylüyor, kimileri de ‘kader’ diyor
Böylesi bir cümleye ben cevap vermek istemiyorum. Her şey gözler önünde. Şimdi yapılan araştırmaların sonuçlarını beklememiz gerekiyor. Halen yerin altında kalan arkadaşlarımız var. Bu durumda şu anda farklı bir açıklama yapmak doğru olmaz. Burada son olarak sendikamız adına ölenlerin aileleri ve yakınlarına sabır diliyoruz. Umarım daha fazla can kaybı olmaz. Yerin altında olanlar kurtarılır.
NİHAL BAYRAM/MAINZ
IG BCE’den taziye
Almanya Maden, Kimya ve Enerji Sendikası (IG BCE) Başkanı Michael Vassiliadis, Soma’daki işçi katliamı vesilesiyle mesaj yayımladı.
“Soma’daki kaza güvenlik tedbirlerinin yetersizliğinin açık ve korkunç bir kanıtıdır’’ denilen mesajda şunlar belirtildi: ‘’Madencilerin hayatlarının korunması için yeraltında çalışma güvenlik standartlarının uygulanmasını talep ediyoruz. Madencilerin aileleri ile birlikteyiz, taziyemizi belirtiyorum. Maden İş Sendikası’ndaki arkadaşlarımızla ilişki halindeyiz. Gerekli yardımları buradan da örgütleyeceğiz. Türkiye’deki bu kaza, kazaların en yeni olanıdır. Güvenliğin ihlal edildiği, asgari ölçülerde bile iş ve sosyal güvenlik yasalarının uygulanmadığı ortadadır. Sendikacıların uyarılarına dikkat edilmediği gibi haklar ayaklar altına alınıyor.”
AI: Hayatlarıyla oynandı
Uluslararası Af Örgütü (AI), hükümeti madenlerde inceleme yapılmasını engelleyerek "insanların hayatıyla oynamak"la suçladı. Uluslararası Af Örgütü'nün Türkiye araştırmacısı Andrew Gardner tarafından yapılan açıklamada, "Soma'daki trajedi yaşanmayabilirdi" denildi. Açıklamada, "Hükümetin iş kazalarını incelemek üzere verilen araştırma önergesini reddetmesi şok edicidir. Hükümet insanların hayatlarıyla oynadı" denilerek, Soma'da meydana gelen kazanın nedenlerinin derhal araştırılarak bulguların kamuoyu ile paylaşılması istendi.