Kürdistan'da da belli iç mekanizmalara ve yapılara sahip komünal ekonomi biçimi, kadın eliyle adım adım geliştiriliyor. Toplumu bir arada tutan bağın komünal ekonomiden geçtiğine dikkat çeken KJA aktivisti Çiğdem Göksoy, ev ekonomisi üzerinden geliştirilecek komünal örgütlenmeyi, kooperatiflere dönüştürmek istediklerini kaydetti.
“Kapitalizm dışında bir yaşam inşa etmek, başta kapitalist modernitenin dayattığı sömürü düzenini değiştirmekten geçer” diyen Göksoy, hayata geçirmek istedikleri öz yönetim ekonomisinin ‘demokratik, ekolojik ve cinsiyet özgürlükçü komünal ekonomi’ olduğunu söyledi.
Kullanım değeri önceliklidir
Sözkonusu modelin nasıl olacağına öz yönetim meclislerinin tartışıp karar vereceğini ifade eden Göksoy, devamla "Halk ihtiyaçlarını, kaynaklarını görerek tartışır ve karar verir. Komünal ekonomide her şey ortaktır. Tüm kaynakların ortaklaştırıldığı ve ortak yönetildiği bir yerde komünal toplumdan bahsedilebilir. Kullanım değeri önceliklidir, yani üretim değişim değeri için yapılmaz, ihtiyaçları karşılayan kullanım değeri için yapılır" diye belirtti.
Kadınla toplum özneleşecek
Kadınların komünal ekonominin özneleri olduğunun altını çizen Göksoy, kadının üretiminin sınırsızlığa dayanmadığını, doğayı metalaştırmadığını ve endüstriyel bir özellik taşımadığını dile getirdi. Göksoy, "Komünal ekonomi sadece kadınların aklıyla, rengiyle, neşesi ile örgütlenebilir. Ekonomiyi de, öz yönetimi de kadınlar inşa edip toplumu özgürleştirebilir. Ekonomide özneleşen kadın, toplumu da özneleştirecektir" diye konuştu.
'Ağ kurmaya çalışıyoruz'
Wan, Amed, Bedlîs, Mêrdîn, Êlîh ve Riha gibi Kürdistan illerinde geliştirdikleri kadın kooperatifleri hakkında da bilgi veren Çiğdem Göksoy şunları kaydetti: "Serhat bölgesinde kadınlar ciddi anlamda bal üretimi gerçekleştiriyorlar. Biz bütün bu illerdeki üretimi "EKO-JIN' ismi altında görünür kılmaya çalışıyoruz. Farklı illerde bu üretimi yapan kadınları 'EKO-JIN' organizasyonuna dahil ederek ürünlerin satışı ve pazarı için kanallar açmaya ve bir ağ kurmaya çalışıyoruz. Diyarbakır'da bu adla üretim yapan bir tekstil kooperatifi yine Van'da medya satış kooperatifi bulunuyor. Medya kooperatif market, köylülerin, küçük üreticinin ve kooperatiflerin ürettiği ürünlerin tüketiciye ulaştırılması için kurulan bir satış kooperatifidir. Üretim kooperatiflerinden bağımsız bir satış kooperatifidir."
JINHA/AMED