• YJK-S ve TJK-E öncülüğünde 4 Nisan’da İsviçre’nin Zürih kentinde “Barış Bizsiz Olmaz” sloganıyla gerçekleştirilecek olan konferans çağrısında, “Kadınların dışlandığı hiçbir sürecin gerçek ve kalıcı bir barış yaratamayacağını biliyoruz” denildi.
• Konferans hazırlık komitesi üyesi Dilan Dirayet Taşdemir: “Kadınların barış talepleri görünmüyor. Barış mücadelesi belki devlet eliyle yürütülüyor ama bunu sadece devlete bırakmak olmaz. Barış devletlere bırakılmayacak kadar değerlidir.”

ERDOĞAN ZAMUR / ZÜRİH

İsviçre Kürt Kadınlar Birliği (YJK-S) ve Avrupa Kürt Kadın Hareketi (TJK-E) tarafında 4 Nisan’da İsviçre’nin Zürih kentinde “Barış Bizsiz Olmaz” sloganıyla bir barış konferansı düzenlenecek. Konferansla barış süreçlerinde kadınların rolü ve dünya deneyimleri tartışılacak. Konferansa Türkiye’den DEM Parti İmralı Heyeti Üyesi ve TBMM Başkanvekili Pervin Buldan, Kolombiyalı eski senatör ve Barış müzakerecisi Victoria Sandino, Bask ülkesinden eski siyasi tutuklu Kitkitza Gil de San Vicente, konuşmacı olarak katılacak. Konferansa 4 parça Kürdistan’da ve bir çok ülkeden yaklaşık 140 delegenin katılacağı belirtildi.

Konferans çağrısında şunlar dile getirildi: “Kadınların dışlandığı hiçbir sürecin gerçek ve kalıcı bir barış yaratamayacağını biliyoruz. Bu konferans; akademisyenleri, sivil toplum temsilcilerini, gazetecileri, politika yapıcıları ve sahada aktif rol üstlenen kadınları bir araya getirerek barış inşası, müzakere süreçlerine katılım, eşit temsiliyet, ifade ve örgütlenme özgürlüğü ile sürdürülebilir barışın toplumsal zemini üzerine ortak bir tartışma ve deneyim paylaşımı alanı açmayı amaçlamaktadır. Kadınların barışın öznesi olarak yer aldığı, sözünün ve itirazının görünür kılındığı, dayanışmanın büyütüldüğü bir buluşmada sizleri de aramızda görmek isteriz” denildi.

Konferans hazırlık komitesi üyesi Kürt kadın siyasetçi ve geçmiş dönem HDP milletvekili Dilan Dirayet Taşdemir konferansa dair sorularımızı yanıtladı.

Konferansı kim düzenliyor? Konferans fikri nasıl ortaya çıktı?

Konferansı İsviçre Kürt kadın hareketinin çatı örgütü YJK-S, Türkiye Kürt Kadın Hareketi (TJA) ve Avrupa Kürt Kadın hareketi ortaklaşa olarak 4 Nisan’da İsviçre’nin Zürih kentinde düzenliyoruz. Yine bir çok ülkede barış çalışması yürüten kadınlar dahil olacaklar.

Dünyanın bugün içerisinde olduğu savaş hali başta kadınlar ve kız çocukları olmak üzere bir bütünen toplumu bir yıkımla karşı karşıya getirdi. Kadın mücadelesi bir anlamıyla bir barış mücadelesidir de. Kürt kadınları barış mücadelesinin öncülüğünü yapıyor. Sadece Kürt kadınları değil savaş karşıtlığının öncülüğünü bütün dünyada kadınlar yapıyor. Biz bu konferansla sadece kadının barış mücadelesine öncülük etmekten ziyade spesifik olarak kadın sesini, kadın sözünü ve kadının barışa öncülük etmesini konuşacağız ama aynı zamanda dünyadaki müzakere süreçleriyle kadınların aldığı rolü de konuşmak istiyoruz. Dünyada benzer örnekler yaşandığında yaşanan sıkıntılar, ortaya çıkan olanakları da konuşmak istiyoruz. Kadınlar talepleriyle bu barış masasında nasıl yer aldılar? Daha sonra kadınların yaşamlarının nasıl değiştiğini görünür kılmak istiyoruz.

Deneyimleri birbirimize aktaracağız

Katılımcı kadınların kendi ülke ve yaşam deneyimlerini diğer katılımcılara aktarmak, onların yaşam pratiklerinden dersler çıkarmak istiyoruz. Barış süreçlerinde yer alan kadın hareketlerinin temsilcileri konuşmacı olacak. Kolombiya’dan, İrlanda’dan, İspanya Basktan, Ortadoğu’dan ve Kürdistan’dan katılımlar olacak. Kolombiya’dan katılacak olan eski parlamenter ve barış müzakerecisi Victoria Sandino konuşmacılarımızdan biri, Bask ülkesinden, İrlanda deneyimi ve Uzak Asya deneyimlerini konuşacağız. Kuzey Kürdistan’dan Pervin Buldan katılacak. Türkiye’de yaşananları ve son süreçte kadından doğru, kadınların katılım ve kazanımlarını, ortaya çıkan zorluklarını ve olanaklarını tartışacağız. Bask ülkesinde bu süreçlerde yer alan bir kadın arkadaşımız yer alacak. Yine benzer Asya deneyimlerini bize aktaracak kadınlar olacak.

Kürdistan deneyimini anlatmak istiyoruz

Türkiye’de karşımızda bir müzakere süreci var. Aslında belki Kürt hareketinin farklılığını ortaya koyma bağlamında da bu konferans önemli. Diğer dünya deneyimlerinden farklı olarak, deneyimlerine dönüp baktığımızda kadınlar masada oturmak için çok yoğun çaba sarf ediyor. Birçok deneyimde belki kadınlar çok fazla masaya gelemiyor ama Kürdistan'da bugün yürütülen barış sürecinde Önder Apo’nun tutumu kadınlar açısında oldukça ileri bir düzeyde. Önderlik öncülüğünü, kadınlarla birlikte olabileceği dile getirdi. Aslında kadınlar  bütün müzakere süreçlerinde her zaman masada ve müzakere süreçlerini bir parçası, öncüsü konumundaydılar. Dolayısıyla biraz Kürdistan’daki Barış sürecinin de kadın deneyimini bu konferansa dahil ederek, hem dünya deneyimleriyle ortaklaşan yanlarını açığa çıkarmak, hem kendi deneyimimizin özgün farklılıklarını da diğer kadın hareketlerine aktarmak istiyoruz. Pervin Buldan arkadaşımız bu süreci anlatacak.

Konferansla neyi amaçlıyorsunuz?

Bu konferans ile sadece deneyimleri paylaşmak istemiyoruz. Aslında barış savunuculuğunu toplumsallaştırmak istiyoruz. Hem dünyada hem Kürdistan’da güçlü bir kadın mücadelesi var. Kürt Kadın Hareketi’nin barış mücadelesi ortada. Bizler hem konferansla ortaya çıkaracak sonucu barış deneyimini kadınlar olarak tartışmak hem önümüzdeki süreçte bu barış mücadelesini daha fazla kadına taşımak daha fazla örgütlemek, daha fazla bunun arkasında durmak ve barışın müzakerenin sürdürülmesi için de bir etki yaratmak istiyoruz. Toplumsal bir etki yaratmak…

Barış fikrini savunuculuğunun da aktivizmini de geliştirmek istiyoruz. Aslında bir tartışma yürüyor. Dolayısıyla bu konferansın biraz buna hizmet etmesini hedefliyoruz. Kadınlar, barış mücadelesinin ana aktörlerindendir.  Bunu görünür kılmak, başka kadın hareketleriyle ortaklaştırmakta istiyoruz.

Barış devletlerin insafına bırakılamaz

Kadınların ciddi bir barış talepleri var ama bu görünmüyor. Topluma baktığımızda da kadınların barışta yaratacağı etki hep göz ardı ediliyor. Barış ciddi emek gerektiren bir olgudur. Biz kadınlar barış mücadelesini toplumsallaştırmak için çaba içerisindeyiz. Aslında bu konferans fikride biraz buradan güç alarak tartışılmaya başlandı. ‘Bizsiz barış olmaz’ derken aslında tam da söylemek istediğimiz temel olgu kadınlar olmadan gerçek bir barış sağlanamaz. Barış mücadelesi belki devlet eliyle yürütülüyor ama bunu sadece devlete bırakmak olmaz. Barış devletlere bırakılmayacak kadar değerlidir.

Konferansta hangi konular tartışılacak?

Konferansımızın temel konusu “Kadınların barış süreçlerindeki uluslararası deneyimleri”. Bunun dışında atölye çalışmalarında “Barış süreçleri sonrası kadın hareketleri-perspektifler ve stratejiler” başlığında yaşanmışlıklar üzerinde bir tartışma yürütmek istiyoruz. Yapılan barış kadınların yaşamları üzerindeki etkilerinin neler olduğunu yaşanmış pratiklerle göstermek önemli olacak. İkinci atölyemiz de “Barış süreçlerinden Demokratik bir Topluma- Kadınların kurucu rolü” başlığıyla bir tartışma yapılacak. Bu konuda Kürt Kadın Hareketinin ciddi bir deneyim pratiği var. Bu deneyimi daha da ileri taşımak, daha güçlü bir öncülük yapmak için neler yapılması gerekliliği üzerinde sürecek. Üçüncü atölyede ise “Uluslararası Kadın dayanışması ve ortak eylem zeminleri” başlıklarında tartışmalar yürütülecek.

Konferansa kimler davet edildi?

Konferans hazırlığı yapılırken, konferansın yapılacağı alanı dikkate alarak 100’e yakın bir delege ile bu konferansı yapma düşüncesindeydik. Konferans içinde başta 4 parça Kürdistan’daki kadın mücadelesi yürüten kurumları davet ettik. Her 4 parçadan da katılımlar olacak. Yine barış mücadelesini sürdüren kadın kurumları, barış aktivistleri, barış akademisyenleri, sürgünde yaşamak zorunda kalan kadın siyasetçiler davet edildi. Bu çalışmanın duyulması üzerine çok sayıda katılım talebi oldu. Birçok çevre barış deneyimlerini aktarmak için katılmak istedi. Kapalı bir alanda yapılacak olması nedeniyle katılımı durdurmak zorunda kaldık. Yine kadın arkadaşlarımız profili sadece bir düşünceyi esas alarak değil, hem akademik bir temsili olan hem de barış çalışması yürüten, bunun öncülüğünü yapan farklı dünya ve siyasi deneyimlerden kadınları bir araya getirmeye çalıştık. Oldukça renkli bir katılımcı profilimiz olacak.

Türkiye de sürdürülen süreç,  bu konferansa nasıl yansıyacak?

Önder Apo barış mücadelesinin ana akslarından birinin de kadınlar olduğunu ortaya koydu. Kadınlar sadece masada oturan bir aktör değil. Kadınlar hem demokratik toplumu inşa etmede, hem barış savunuculuğunu geliştirmede rol oynadı. Kadınlar mecliste olan komisyona görüşlerini ilettiler. Eylemleriyle bu sürece müdahil olmaya çalışıyorlar. Bütün bu çalışmaları diğer kadın aktivistlere iletmek ve dünya deneyimleriyle dersler çıkarmak açısında önemli bir konferans olacağına inanıyorum.

Türkiye’de ilerleyen sürece ilişkin neler söylemek istersiniz?

Aslında biz bu konferansla örgütsel sözümüzü de söylemeye çalışıyoruz. Elbette ki bu tür dünya deneyimlerinde de kendi deneyimimizde de aksiyon süreçlerini durduran, sürüklenemez kılan, yürüyen dönemin beklentilerinin karşılanmadığı dönemler oluyor. Buna yönelik eleştiriler yapılabilir.

Barış süreçleri, anlamı olan süreçler oluyor ve biz kadınlar olarak kendi sorumluluğumuzu hem birey olarak hem siyasetçiler olarak hem de bir barış severler olarak biliyoruz. Bizim bu işin öncülüğünü yapmak, dönüştürmek, toplumsallaştırma ve Barış savunuculuğunu artırmak gibi sorumluluğumuz da var. Eğer barışseverlerin sesi daha gür çıkarsa bu aynı zamanda Önder Apo’nun elini de güçlendirecektir. İşte bu konferans, sürece ilişkin bir tavır alma, ona karşı söz söylemenin kendisidir.

4 Nisan aynı zamanda Önder Apo’nun doğum günü. Konferansın o tarihte olması tesadüf mü?

Tabi ki bu tarih tesadüf değil. Bilinçli seçilmiş bir tarih. Önder Apo Türkiye’de yürütülen barış sürecinin en temel aktörü. Bugün Ortadoğu ve Türkiye’de yürüttüğü barış ve kadın özgürlükçü paradigmasıyla çok ciddi bir alan açıyor. Moral ve motivasyon sağlıyor. Bu açıdan bir barış insanı. Bu yüzden Önder Apo’nun doğum günü olan 4 Nisan bilinçli olarak seçildi. Barış mücadelesindeki öncülüğünden dolayı bir hediye olarak düşündük.

Bu konferansı takip etmek isteyenler ne yapmalı?

En başta sizin aracılığınızla bu konferansı takip etmek isteyip bizim yaptığımız kısıtlamadan dolayı fiziki olarak katılamayan, bütün katılımcılara gerçekten çok üzgün olduğunu belirtmek istiyorum. Bizim sadece bu konferans için oluşturduğumuz bir web sayfası var. Bunu biz sizlerle de paylaşacağız. Hem sosyal medyada paylaşacağız. Bizi online takip edebilirler.

 

 * **

Konferans Programı

Konferans Tarihi: 04 Nisan 2026 Cumartesi

Başlama Saat: 10:00

Yer: Rote Fabrik, Zürih

İnternet sitesi : https://kurdischefrauenunion.ch/index.html

 

«Frieden? Nicht ohne uns!»

10:00 – 10:10

Açılış

Karşılama ve konferansa giriş.

10:10 – 11:30

Panel I: Kadınların barış süreçlerindeki uluslararası deneyimleri

Farklı bölgelerden kadınların barış ve çatışma çözüm süreçlerindeki rolüne dair deneyim raporları.

Konuşmacılar

• Pervin Buldan – İmralı Delegasyonu üyesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili (Türkiye / Bakûr)
• Victoria Sandino – Barış müzakerecisi, eski senatör, feminist aktivist (Kolombiya)
• Kizkitza Gil de San Vicente – Eski siyasi tutuklu (Bask Ülkesi)

Kolumbien, Baskenland, Türkei / Nordkurdistan

11:30 – 12:30 | Ara

12:30 – 13:15

Genel tartışma: Sorular ve ortak düşünce

Konuşmacılarla açık tartışma. Karşılaştırmalı perspektifler ve izleyicilerden sorular.

13:15 – 14:00 | Öğle arası

14:00 – 16:00

Paralel atölyeler

Workshop 1

Barış süreçleri sonrası kadın hareketleri – perspektifler ve stratejiler

Workshop 2

Barış Süreçlerinden Demokratik Bir Topluma – Kadınların Kurucu Rolü

Workshop 3

Uluslararası Kadın Dayanışması ve Ortak Eylem Zeminleri

16:00 – 17:00

Atölye sonuçlarının sunumu

Atölyelerden çıkan temel sonuçların sunumu ve genel değerlendirme.

17:00 – 18:00

Kapanış forumu

Konferansın en önemli bulgularının özeti, ortak mesajlar ve gelecekteki işbirliğine bakış.

18:00 | Ende der Konferenz