Kadın mücadelesini demokratik toplumu inşa etmenin garantisi olarak gören Batı Kürdistan’daki kadın hareketi Yekîtiya Star, toplumun tüm kesimlerini kapsayan örgütlenme ağını oluşturmayı hedefliyor. Yekîtiya Star Yürütme Üyesi Hanife Huseyn, “Kendimizi demokrasinin ve özgürlüğün garantisi olarak görüyoruz” dedi.
Kadınların örgütlenme özgürlüğünün olmadığı Suriye’de kadınlar ancak 2007 yılı ardından ya devlete bağlı hayır kurumu şeklinde örgütlenebiliyor ya da Baas rejimi içerisinde yer alabiliyordu. Batı Kürdistan ve Suriye kentlerinde 90’lı yıllarda örgütlenmek için harekete geçen Kürt kadınları ise, örgütlenmelerini kurumsallaştırmanın ilk adımını Yekîtiya Star ile gerçekleştirdi. Arap, Türk, Ermeni ve Süryani kadınlarına da kapılarını açan Yekîtiya Star, Suriye ve Kürt bölgesinin tek kadın hareketi.
Kongre ile yeni bir başlangıç
Qamışlo ve Suriye kenti olan Halep’te 1’inci, 2’inci ve 3’üncü kongresini gerçekleştiren Yekîtiya Star, 2011 yılında bir çok kentten seçilmiş 100 delegenin katılımıyla 4’üncü kongresini Afrîn’de gerçekleştirdi. Başta kadın yapılanması olan Yekîtiya Star, dördüncü kongresinden sonra kendisini hareket olarak ilan etti. Dördüncü kongreye kadar eğitim ve örgütlenme komitesi olan Yekîtiya Star, son kongresinde siyasal, ekonomik, toplumsal alanlarda örgütlenme, meclis ve komün kurma kararları aldı. 2012 yılına kadar çalışmalarını yoğun baskı altında ve gizli bir şekilde yürüten Yekîtiya Star’ın, 8 yöneticisi tutuklandı ve çok sayıda üyesi soruşturmaya maruz kaldı. 2004 yılında Baas rejimi tarafından kaçırılıran Yekîtiya Star üyesi Nazliye Keçel’den ise bir daha haber alınamadı.
Yekîtiya Star her alanda
19 Temmuz’da Kürtlerin yönetime el koyarak, kendi demokratik özerk bölgesini oluşturma süreci Kürt kadın örgütlenmesi için de yeni bir dönemin başlangıcı oldu. 2012 yılı içerisinde Yekîtiya Star çatısı altında 14 kadın merkezi açıldı. Yekîtiya Star’ın 3’ü Suriye kenti olmak üzere 12 kentte kent kadın meclisleri bulunuyor. Yekîtiya Star yayın organı ve ayda bir çıkan Dengê Jiyan dergisi, Kürtçe ve Arapça dillerinde yayımlanıyor. Bu oluşum ve örgütlenmelerin dışında Yekîtiya Star’a bağlı kadın diplomasi ve eğitim komitesi de bulunuyor.
Yekîtiya Star, Kürtlerin yönetime el koyması ardından, Kürtlerin çatı örgütü olan Kürt Yüksek Konseyi’ne (KYK) dahil karma oluşumlara da temsilcilerini seçime tabi tutarak dahil etti. Kürt Yüksek Konseyi’nde 2, Demokratik Toplum Hareketi’nde (TEV-DEM) 10, Demokratik Birlik Partisi’nde (PYD) 9 kadın temsilcisi ile birlikte, bütün kent meclislerinde de temsilcileri bulunuyor. KYK’ye bağlı savunma gücü olarak Yekîneya Parastina Gel (YPG) içerisinde de yüzlerce Yekitîya Star üyesi yer alıyor. Benzer oluşumlarda da temsilcisi bulunan Yekîtiya Star’ın, PYD ve kent meclisleri gibi geniş yelpazedeki oluşumlarda da kentlerin nüfus oranına göre temsilcilerinin sayısı değişiyor. Yekîtiya Star üyelerinin bulunduğu karma örgütlenmelerde, iki evlilik yapmış erkekler üye olamıyor.
Mücadele mirasıyla örgütlenme
Yekîtiya Star Yürütme üyesi Hanife Huseyn, Batı Kürdistan’daki kadın örgütlenmesinin Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın Suriye’ye gelmesi ile başladığını belirterek, “Rejimin Kürtlerin yaşadığı bölgede hakimiyetinin yıkılmasıyla beraber, hareket olarak çalışmalarımızı hızlandırdık. Ancak kadın bilinci anlamında bize bırakılan bir miras vardı, bununla örgütlendik.’’
Ortadoğu ve Suriye’nin yeni oluşumunda üç gücün çatıştığını aktaran Huseyn, “Dogmatik İslami güç kadınları, kadınların eli ile vuruyor. Kadınların siyasete katılımının haram olduğunun propagandasını yapıyor. Batı kültürü ise toplumda çürüme yaratıyor. Bunlara alternatif üçüncü güç olarak, kendimizi, demokrasiyi, eşitliği, özgürlüğü savunan güç ve bunların garantisi olarak görüyoruz. Eşitlik temelinde, kadının irade olduğu, siyasete, ekonomik yaşama katıldığı demokratik aile ve halkların birliği için de demokratik ulus modelini esas alıyor, bunun mücadelesini veriyoruz’’ şeklinde konuştu.
Ortak mücadele hedefi
Huseyn, Mısır, Libya ve Tunus deneyimlerinde kadınların ön saflarda yer aldığını; ancak yeni oluşumda kadınların haklarının gasp edildiğine dikkat çekerek, Kürt kadın hareketi olarak Kürt devrimi ve Suriye’nin yeniden yapılanmasında rol oynamak istediklerini kaydetti. Huseyn, Kürt kadınları olarak Suriye’de bulunan farklı kimliklere sahip kadınlarla ortak mücadele yürütmeyi esas aldıklarını ve yeni oluşturulacak anayasada kadın haklarının güvence altına alınması için ortak mücadele platformu oluşturma girişimlerinin olduğunu kaydetti.
Huseyn, ayrıca şimdiye kadar gizli gerçekleştirdikleri kongrelerinin aksine, önümüzdeki günlerde kongrelerini Qamişlo kentinde Ortadoğu ve dünyadaki kadınların katılımıyla, düzenleyeceklerini sözlerine ekledi.
DEVAM EDECEK...
DENİZ TUFAN / DİHA/QAMIŞLO