- Şemrex’te 7 kadın, bir araya gelerek kurduğu “Ortak Yaşam Kadın Kooperatifi” ile ortak üretime başladı. Çocuklar kendi alanlarında oynuyor. Gençler için okuma ve sosyalleşme alanları da oluşturuluyor.
Mêrdîn’in Şemrex (Mazıdağı) ilçesinde 7 kadın bir araya gelerek, “Ortak Yaşam Kadın Kooperatifi”ni kurdu.
Karşıyaka Mahallesi’nde 4 Eylül’de açılışı yapılan kooperatifte bir yandan kadınların hazırladığı yiyecekler yurttaşlara sunulurken, diğer yandan çocuklar kendileri için oluşturulan alanda vakit geçiriyor. İş bölümü yapan kadınlar, mutfağa birlikte giriyor ve üretimi birlikte gerçekleştiriyor. Bununla da sınırlı kalmayan kadınlar, çocuklar için kreş ve oyun alanları, gençler için okuma ve sosyalleşme alanları oluşturdu. MA’dan Haşim Abak’a konuşan kadınlar: “Tabii ki kooperatifimizi büyüttükçe çeşitliliğimiz de artacaktır. Üretim arttıkça daha fazla kadının burada yer alabileceğine inanıyoruz.”
‘Neden daha fazla büyütmeyelim?’
Kooperatifin 7 kadının emeğiyle kurulduğunu belirten Leyla Tekin, sürecin bir kafeyle başladığını anlattı:“İlk olarak içerisinde çocuk alanının olduğu, kadınların çeşitli pasta ve yiyecekler hazırladığı bir kafe açtık. Daha sonra ‘Bunu neden daha fazla büyütmeyelim, neden daha fazla kadının gelip üretime katılabileceği bir yer haline getirmeyelim?’ diye düşündük. Çocuklar için kreş ve oyun alanları, gençler ve her yaştan insan için okuma alanları olsun istedik. Böylece kooperatifleşmeye gittik.” Leyla Tekin, temel amaçlarının kadınların çalışma hayatına katılımını artırmak olduğunu vurguladı: “Biz sürekli şunu düşündük; kadınları çalışma alanlarına ne kadar dahil edebiliriz? Çünkü kadınların evin dışına çıkmasını, üretmesini, ekonomik olarak kendi ayakları üzerinde durmasını istiyoruz.”
Gençler de alana davet ediliyor
Leyla Tekin, kooperatifin yalnızca ekonomik bir işletme olmadığını, gençler için sosyal alanlar da oluşturulduğunu söyledi. Gençlerin bağımlılık başta olmak üzere birçok sorunla karşı karşıya kaldığına dikkat çekerek şunları kaydetti: “Hem genç kadınlarımız hem de genç erkeklerimiz her geçen gün farklı zarar verici ortamlara sürüklenebiliyor. Biz onları da bu alanlardan uzaklaştırmak, toplumsal yaşamın içerisinde tutmak istiyoruz. Buraya gelsinler, okusunlar, zaman geçirsinler, kendilerini geliştirsinler. Özellikle genç kadınların üretime katılmasını çok önemsiyoruz.”
Çocuklar için oyun alanı
Kooperatifteki işleyişin ortaklaşmaya dayandığını ifade eden Leyla Tekin, üretimin her aşamasının birlikte yapıldığını belirtti: “Burayı kadınlar işletiyor ve herkes eşit şekilde iş paylaşımı yapıyor. Yiyecek ve içecekleri hep birlikte hazırlıyoruz. Aramızda çocuk sahibi arkadaşlarımız da var. Çocuklarımız burada kendileri için oluşturulan alanda oynuyor, eğleniyor ve zaman geçiriyor, anneleri de üretime katılıyor. Kadın, çocuğu olduğu için çalışma yaşamından uzak kalmak zorunda değil. Biz burada bunu da göstermek istiyoruz.”
Bir sohbetten doğan fikir
Kooperatif üyesi Zeynep Yılmaz, fikrin kadınların bir araya geldiği bir sohbette ortaya çıktığını anlatarak, “Bir gün kadın arkadaşlarla oturmuş, kadınların ve çocukların yaşadığı sorunları konuşuyorduk. ‘Kadınların birlikte çalışabileceği, çocuklarıyla gelebileceği bir alan neden oluşturmayalım?’ diye düşündük. Fikir ilk ortaya çıktığında hepimiz çok heyecanlandık” dedi. Zeynep Yılmaz, gelecekteki hedeflerine dair şunları ifade etti: “Kooperatifimizi büyüttükçe çeşitliliğimiz de artacaktır. İlerleyen süreçte hazırladığımız ürünleri evlere kadar ulaştıracağız. Üretim arttıkça daha fazla kadının burada yer alabileceğine inanıyoruz.”
‘Kadınlar arka planda tutulmak isteniyor’
Vildan Delek ise kooperatifin kendileri açısından yalnızca ekonomik bir çalışma olmadığını, kadınların görünür olması bakımından da önemli olduğunu belirtti: “Biz aslında kadınların ne kadar güçlü olduğunu biliyoruz. Ancak kadınlar çoğu zaman arka planda gösteriliyor. Bu çalışma tam da bu nedenle bizleri heyecanlandırıyor. Burada kadın kendi emeğini ortaya koyuyor, üretiyor, karar veriyor ve başka kadınlarla birlikte hareket ediyor.”
MÊRDÎN