MERAL ÇİÇEK/HABER MERKEZİ
Bugün 8 Mart. Dünyanın dört bir yanında kadınlar, farklı farklı etkinliklerde buluşacak. Kimi ülkede Dünya Emekçi Kadınlar Günü hem nicel hem de nitel olarak daha fazla yer edinirken, bazı ülkelerde daha az gündemleşiyor. Kürdistan, kuşkusuz 8 Mart'ın çok büyük eylemsellikle karşılandığı ülkelerden biridir. Kürt kadınları, bu günü her sene siyasi bir gündemle karşılıyor. Bu yıl da öyle. Peki farklı ülkelerdeki kadınlar 8 Mart'ı nasıl ele alıyor, hangi gündemle buluşturuyor? Dört bir yana bir göz atalım dedik...
Hindistan'da gündem şiddet
Genç bir kadının ölümüyle sonuçlanan tecavüz olayı ile son aylarda yoğun tartışılan Hindistan, çok ciddi bir kadın örgütlülüğüne sahip. Bu yüzden 8 Mart burada daha politik bir anlama sahip. Bu yıl temel gündem kadına yönelik şiddet. Ayrıca kadın sağlığına ilişkin çok sayıda etkinlik düzenleniyor, birçok şehirde ücretsiz sağlık kontrolleri yapılıyor. Yine kız çocuklarına dönük AIDS, aile içi şiddet ve ayrımcılık gibi konulara duyarlılık yaratmak amacıyla çok sayıda etkinlik düzenleniyor.
Çözüm süreçlerinde kadının rolü
Kuzey İrlanda'da siyasi çözüm süreci hala devam ederken, son dönemde çatışmalar yine gündeme gelmeye başladı. Belfast'ta kadınlar o yüzden yarın gerçekleştirecekleri bir konferansta barış ve çözüm süreçlerinde kadınların rolünü tartışacak. Aynı konu bugün Kenya'nın başkenti Nairobi'de de ele alınacak. Öncesinde büyük bir yürüyüş gerçekleştirilecek. Ülkede cinsel ve cinsiyetçi şiddet ile AIDS hastalığı ciddi sorunlar. Bu konuya ilişkin çalışma yürüten kadın kurumları, erkeklere yönelik bilgilendirme çalışmalarına giderek daha fazla ağırlık veriyor. Zira bu sorunların aşılması için erkeklerin de değişmesi şart.
Kadın öyküleri paylaşılıyor
Kudüs'te kadın örgütleri, İsrail'de fuhuş konusunu daha fazla gündemleştirmek için bir dizi etkinlik gerçekleştirecek. Nepal'de ise, etkinliklerin konusu çoğunlukla kadına yönelik şiddet ve kadın sağlığı ile ilgili. Birgunj kentinde ayrıca kadınların yaşadıkları cinsiyetçilik deneyimlerini katılımcılara aktaracağı bir buluşma düzenleniyor. Bu da dikkat çekici bir husus. Zira bu yılki 8 Mart'ta dünyanın birçok yerinde kadınlar, kendi hikayelerini hemcinsleriyle paylaşmaya davet ediliyor. Hem kadın olmaktan kaynaklı karşı karşıya kalınan sorunlar ama hem de başarı hikayelerinin paylaşılması amaçlanıyor. 8 Mart dünya takviminde bu tarz etkinliklere rastlamak çokça mümkündü.
Ekonomik güçlenme ihtiyacı
Nijerya'da kadınlar, Lagos kentinde hükümet konağına kadar yürüyüş yapıp, hem aile içi şiddeti protesto edecek, hem de Şiddetin Önlenmesi Yasası'nın tümüyle uygulanmasını isteyecek. Ayrıca aynı şehirde genç kadınlara yönelik cinsel şiddet bir panelde tartışılacak. Dünyanın birçok yerinde bugün kadının ekonomik olarak da güçlenme ihtiyacı dile getirilecek. Nijerya'nın Ogun kentinde de 'Ekonomik güçlenme ile kadınların hayatını dönüştürmek' konulu bir etkinlik düzenleniyor.
Pakistan'ın Karaçi kentinde, Kadın Ev İşçileri Federasyonu ev işçilerin yasak hak ve sosyal güvence taleplerini gündeme taşıyacak. Bu amaçla hem yürüyüş düzenleniyor hem de gece nöbeti tutulacak.
Davullar şiddete karşı çalınacak
Güney Afrika'da 8 Mart resmi bayram. Hatta 9 Ağustos, Ulusal Kadınlar Günü ilan edilirken, ağustos ayı da Kadınlar Ayı olarak ele alınıyor. Madalyanın bir tarafı bu. Ama Güney Afrika aynı zamanda dünya çapında tecavüz oranının en yüksek olduğu ülkedir. O yüzden ülkede bu yılki 8 Mart'ta da en çok kadına ve çocuklara yönelik şiddet konusu gündemleştirilecek. Johannesburg'ta bugün yüzlerce kadın ellerinde davullarla şiddete karşı yürüyecek. Aynı şehirde kapitalizme karşı sınıf mücadelesi bağlamında kadının rolü bir seminerde tartışılacak. Cape Town'da şirketlerde yöneticilik yapan kadınlar buluşup, ekonomi ve sanayii alanında kadın temsilinin nasıl güçlendirilebileceğini konuşacak.
Kadın üretimi kahve satılacak
Yasal eşitlik konusunda ilerici olan İsveç'te 8 Mart nasıl karşılanıyor? Başkent Stockholm'de kadın konulu öykü, şarkı ve şiirler bir araya getirilip bir etkinlikte sunulacak. "Kadınların Yolları" isimli bu etkinlikle katılımcılara ilham verilmesi amaçlanıyor. Malmö kentinde ise Feminist İnisiyatifi'nin organizesi ile 2014'te yapılacak seçimler öncesinde cinsiyetçilik, ırkçılık, haksızlık ve baskıya karşı mücadele yolları tartışılacak. Ülke çapında ayrıca tümüyle kadınlar tarafından üretilen bir kahve dayanışma amacıyla farklı şehirlerde kurulacak noktalarda satışa sunulacak.
8 Mart kutlama günü mü?
Bugün yapılacak on binlerce etkinlikten sadece birkaçı bunlar. Zaten yapılacak bütün eylemlerin duyurusunu önceden internette bulmak mümkün değil. 8 Mart bir mücadele ve direniş günüdür. Dolayısıyla politik bir karaktere sahip. Ancak dünyanın birçok yerinde bir kutlamaya dönüştürülmüş. Kimi örgüt eylem, konferans, panel vs. düzenlerken, kimi grup kahvaltı veya yemekli, danslı kutlamalar organize ediyor. Bu, her yerde böyle. Yani örneğin 'Doğu'da kadınlar mücadele ediyor, Batı'da eğleniyorlar' gibi düz cümleler ile bu durumu izah edemeyiz. Ondan ziyade, tek tek söz konusu örgüt ve grupların sınıfsal, politik ve ideolojik yaklaşımı belirleyicidir. Fakat şu da bir gerçek ki güçlü ve nicel açıdan büyük kadın örgütlenmelerine sahip ülkelerde – Kürdistan, Hindistan, Filipinler gibi – 8 Mart daha mücadeleci bir gün olarak ele alınıyor. Talepler içermeyen pastalı danslı kutlamalar ise, kadınlara 'Özgürsünüz, artık mücadele etmenize gerek yok' şeklinde mesaj verip kadınlar olarak reddettiğimiz mevcut düzeni güçlendirir ancak.