Dünya edebiyatından dört önemli kitap, üçü Lîs ve biri Avesta Yayınları imzasıyla Kürt edebiyatına yeni bir soluk kattı. Franz Kafka, Rabindranath Tagore, Mario Vargas Llosa ve Burhan Sönmez imzalı kitaplar, Kürtçe çevirileriyle raflardaki yerini aldı.
Son yıllarda çeviri edebiyatında büyük bir canlılık yaşayan Kürt edebiyatı, birbirinden değerli eserleri genç çevirmenler aracılığıyla okuyucuya sunuyor. Kürtçe çeviriye ciddi katkılar sunan Lîs ve Avesta, Kürtçe’nin yazar skalasını çeviriler yoluyla genişletiyor.
Kafka’nın ikinci eseri
Franz Kafka’nın Ceza Kolonisi ve Akademi İçin Bir Rapor gibi çok bilinen öykülerinin içinde yer aldığı seçkisi, Kolonîya Tawanê (Ceza Kolonisi) adıyla Fatih Aydın’ın Almanca’dan çevirisiyle okuyucularla buluştu.
‘Kolonîya Tawanê’ Kafka’nın Kürtçe/Kurmanci’ye çevirilen ikinci eseri.
Daha önce Kafka’nın Die Verwandlung (Dönüşüm) adlı eseri Lîs Yayınları’ndan Kurmancî ‘Veguherîn’, Vate Yayınları’ndan ise Kırmancki ‘Bedilîyayîş’ ismiyle yayımlanmıştı. ‘Kolonîya Tawanê’ ise Kafka’nın Kürtçe/Kurmancî’ye çevirilen ikinci eseri.
Yaşamı ‘yenilgiye sonuçlanmış bir savaş’ olarak gören Kafka, kendine özgü ikliminde insanı ‘böcek’e dönüştürmesiyle dünya edebiyatına damgasını vurmuştu. Ceza Kolonisi kitabında ise ‘Çeqel û Ereb’(Çakal ve Arab) öyküsüyle bu kez çakalları konuşturuyor.
En çok bilinen öykülerinden olan Ji Akademîyê Re Raporek (Akedemi’ye Rapor) de insanlar tarafından yaralanan bir maymunun, insanları taklit etmesiyle insana nasıl dönüştüğünü ve insanın varoluşuna nasıl çağrıda bulunduğunu anlatır.
Üç dilli şiir kitabı
Geleneksel Hint edebiyatının son temsilcilerinden ve aynı zamanda Nobel Edebiyat Ödüllü yazar Rabindranath Tagore’nin şiir kitabı Teyrikên Jirêketî (Avare Kuşlar) üç dilli olarak Lîs Yayınları’ndan çıktı.
Orijinal dili olan İngilizce’nin yanında Omer Resûl’un Kürtçe ve Dimitri Avgeherinos’un Arapça çevirisiyle üç dilli olarak şiir severlerle buluşuyor.
‘Masumlar’ ‘Hespên Reş Bayên Sorgevez’ olarak Kürtçe’de
Türkçe’de ‘Masumlar’ olarak yayımlanan Haymanalı Kürt yazar Burhan Sönmez’in romanı, “Hespên Reş Bayên Sorgevez” adıyla Xelîl Semed’in çevirisiyle Kürtçe’de. 2011 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü alan ve İtalya’nın Verona kentinde her yıl Romeo ve Juliet anısına verilen Aşk Romanı Ödülü’ne aday gösterilen ‘Masumlar’ romanı, Xelîl Semed’in başarılı çevirisiyle Kürtçe okuyuculara ulaştı.
‘Hespên Reş Bayên Sorgevez’, Haymana, Tahran ve Cambridge arasına gidip gelen ilginç bir yaşam öyküsünü irdeliyor. Cambridge’de siyasi sığınmacı olarak yaşayan Haymanalı Brani Tawo’nun yolu İranlı Feruzeh ile kesişir. Sonrasında yaşam geçmiş/köy ve gelecek/şehir arasında geçen bir yolculuğa dönüşür.
Vargas’tan Kürtlere yürekten selamlar
2010 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Perulu yazar Mario Vargas Llosa’nın orijinal adı ‘Lituma en los Andes’ olan romanı aynı zamanda kendisi de bir romancı olan Ciwanmerd Kulek’in İspanyolca’dan Kürtçe’ye çevirisiyle ‘Li Çiyayên Andê’ (And Dağlarında) adıyla Avesta Yayınları’ndan geçtiğimiz ay çıktı.
Peru’nun yakın tarihine tanıklık eden roman, yerli halkların mitolojik masallarını insanı şaşkınlık içerisinde bırakan bir ustalıkla okuyucuya sunuyor.
Kitapta orijiinal dilindeki özel kelimelerin Kürtçe anlamlarıyla beraber yer aldığı küçük bir sözlük bulunuyor.
Latin Amerika edebiyatının en önemli romanlarından biri olan bu eserin yazarı Mario Vargas Llosa, 2015 Aralık ayında kitabın Kürtçe çevirisi vesilesiyle Kürtler için şu sözleri söylemişti.
“Ben Kürt milletine ve onların yürek burkan tarihine çok hayranım, görkemi beni etkiliyor. Bu satırlarımla, en içten temennimlerimle bu milletin başarısı için, bu dilde okurlarıma yürekten bir selam göndermek istiyorum.”