Suriye'de 15 Mart 2011'de patlak veren iç savaş ardından bugüne kadar yaşana çatışmalarda binlerce insan yaşamını yitirirken, IŞİD ve El Nusra gibi çeteler her geçen gün arttırdıkları saldırı ve katliamlarla tüm etnik kesim ve halkları hedef alıyor. Kan gölüne çevrilen ülkede on binlerce insan topraklarını terk ederek, Türkiye ve Kürdistan kentlerine sığındı. Göç güzergahı olarak kullanılan sınır kentleri Antep ve Hatay'da halen günde binlerce insan göç ediyor.
IŞİD çeteleri cirit atıyor
Göç edenlerin en büyük uğrak yerlerinden biri olan Karkamış'ta 10 bin mülteci, Fırat Nehri'nin yanında bulunan mülteci kampında barındırılıyor. Ayrıca kent merkezinde de yaklaşık 2 bin mültecinin evlerde ve dükkanlarda kaldığı tahmin ediliyor. Sınır geçişleri ve Karkamış'taki göçmen kampı IŞİD çeteleri tarafından da fırsat olarak değerlendirilerek, Türk devletinin de desteğiyle üs olarak kullanıldı. Daha önce ÖSO'ya bağlı birliklerin elinde olan Suriye'nin Halep kentine bağlı Cerablus İlçesi'nin IŞİD'in eline geçmesiyle, Karkamış Sınır Kapısı 17 Ocak 2014 tarihinde geçişlere kapatıldı. Sınır kapısında haftanın Pazartesi ve Cuma günleri, yalnızca Sünni Arapların Cerablus'a geçişlerine izin veriliyor. Cerablus'un IŞİD'in elinde olması nedeniyle, Karkamış çetelerin geçiş güzergahı olarak kullanılırken, kent içinde de çeteler cirit atıyor. Yaşananlardan tedirgin olan kent halkı, geçtiğimiz günlerde çarşı merkezinde yakalanan iki IŞİD'linin polisler tarafından Cerablus'a geçirildiğine dikkat çekiyor.
IŞİD'in uyuşturucu pazarı
Kent sakinlerinden Tamer Özdemir, Cerablus ÖSO'nun elindeyken sınır kapısının geçişler için açık olduğunu hatırlatarak, ardından IŞİD'in burayı alarak, üs haline getirdiğini vurguladı. Özdemir, ''En büyük üssüleri şu anda Karkamış'tır. Türk bayrağının yanında bayrakları asılıydı. Belediye seçimlerinden 15 gün önce bayrağı kaldırdılar'' dedi.
IŞİD'in Cerablus'u kontrolü altına alarak, ciddi bir uyuşturucu pazarı işlettiğine dikkat çeken Özdemir, ''Onların bu pazarı gençlerin dikkatini çekiyor ve birçok genç bu pazara sürüklenmiş durumda. Ayrıca çocukları IŞİD'e katıldığı için sonrasında Adana, Adıyaman, Konya, Kayseri ve Eskişehir'den birçok aile buraya geldi. Onların arkasından geldiler ama bulamadılar. Ellerinde fotoğrafları ile şehirde çocuklarını arıyorlardı. Çocuklarının Karkamış üzerinden IŞİD'e katılacağı bilgisini aldıklarını için buraya gelmişlerdi. Gençlere 4-5 bin dolar vererek, savaş götürüyorlar'' diye konuştu.
Sınır kapısı çetelere açık
Şakir Polat adlı yurttaş ise Karkamış halkı olarak IŞİD çetelerinin varlığı nedeniyle tedirginlik yaşadıklarını ve can güvenliklerinin bulunmadığını söyledi. IŞıD çetelerinin kentteki varlığı ve faaliyetlerinin artık olağanlaştığına dikkat çeken Polat, devletin sınır kapısını kapatarak, tedbir almaya çalışmış gibi gözüktüğünü ancak çetelere eskisine oranla daha çok alan yaratıldığına işaret etti. Halkın, çetelere göz yuman askerlere artık itibar etmediğini kaydeden Polat, ''Hollanda'dan ve Diyarbakır'dan onlara katılan birçok genç buradan gündüz gözüyle geçti. Bizzat şahit olduk. Karkamış'ın en büyük sorunu gümrük kapısının kapalı olmasıdır" ifadelerini kullandı.
Geçiş hattı Türkiye
Reuters Haber Ajansı, New York Times ve Daily Mail gazeteleri Avrupa ve batı ülkelerinden IŞİD'e katılanların Türkiye üzerinden Suriye'ye geçtiklerini vurguyalayrak, Türk yetkililerin geçişlerine izin verdiğini yazdı.
Reuters Haber Ajansı, her yıl Avrupa ve batı ülkelerinden katılan binlerce kişinin Türkiye üzerinden geçerek IŞİD’e katıldığını kaydetti. Türkiyeli yetkililerin Suriye savaşının ilk zamanlarında sığınmacıları kabul etmek ve ılımlı muhalifleri desteklemek için sınırları açık tuttuğunu kaydeden ajans, durumun gittikçe Türkiye’nin aleyhine dönmeye başladığını belirtti.
New York Times gazetesi de bu konuya baş yazısında değindi. Yazıda, “IŞİD, Kuveyt ve Katar’daki bağışçılardan finansal destek aldı. Suudi Arabistan, Suriyeli muhaliflere adeta silah yağdırdı. Türkiye, IŞİD’li militanlara ve sınırlarından silahların geçişine müsaade etti” ifadelerine yer verildi. IŞİD’in, “Medeni dünyayı dehşete düşüren gaddar bir örgüt” olarak tanımlandığı yazıda, IŞİD’e karşı uzun dönem ve organize bir operasyonun gerekliliğine vurgu yapılıyor.
İngiltere'de yayın yapan Daily Mail gazetesi ise, IŞİD’e katılmak isteyenlerin Hatay’ın Reyhanlı ilçesine geldikten sonra buradan Suriye’ye geçtiğini kaydetti. Haberde, Türkiye’den Suriye’ye geçişlerin rahatlığına dikkat çekiliyor. Militanların av bıçağı, dürbün ve kamuflaj gibi malzemeleri Reyhanlı’da mağazalardan temin edebildikleri belirtilirken, bir Reyhanlılı esnafın “Suriyelinin biri 50 bin Dolar nakit parayla bin adet şarjör yeleği satın aldı” sözlerine de yer verilerek, bölgede oluşan ticarete değiniyor. Haberde, gençlerin turistik ziyaret kisvesi altında rezervasyon yaparak Türkiye’ye geldiği ve Türkiyeli yetkililerin 10 Dolarlık bir rüşvet karşılığında geçmelerine göz yumduğu belirtiliyor.
NAZIM DAŞTAN/MEHMET SIDDIK DAMAR/DiHA/ANTEP