Demokratik Bölgeler Partisi'nin (DBP) elinde bulunan belediyelere kayyum atamalarıyla birlikte, kadınların yıllardır verdiği mücadele sonucu elde ettikleri kazanımlar bir bir "erkekleştiriliyor.” Başta eşbaşkanlık olmak üzere birçok kadın kazanımını "erkeklere" devreden kayyumlar, bununla da yetinmeyerek, birçok kadının ekonomisine katkıda bulunan, kadına yönelik şiddeti engelleme konusunda yardımcı olan, farkındalık yaratmayı amaçlayan kadın merkezlerini bir bir kapattı. 

36 kadın merkezi kapatıldı

İllerde kadın konusunda farkındalık yaratma çalışmaları, DBP elindeki 103 belediyeden 86'sına atanan kayyumlar eliyle bir bir "erkekleştirildi.” Eşbaşkanlık sisteminin uygulandığı DBP'li belediyelere atanan kayyumların tamamı erkek olurken, ilk hedefleri ise belediyelerin bünyelerindeki kadın merkezlerini ve kadın politikaları müdürlüklerini kapatmak oldu. Yine, kayyumlar, kadın politikalar müdürlüğünde görevli kadınları işlerinden uzaklaştırarak yerlerine erkekleri atadı. Belediyeye bağlı kadın merkezlerinin çoğu kapatılırken, çalışanlarının da görevlerine son verildi.

DBP’nin verilerine göre; belediyelere atanan kayyumlar, 43 kadın kurumundan 36 kadın kurumuna kilit vurdu. 

* Kapatılan kadın merkezlerinin yanında, belediyelerin kadın merkezleri bünyesinde faaliyet gösteren 4 kadın sığınmaevinden 3'ü kapatıldı. Amed Büyükşehir Belediyesi, Akdeniz Belediyesi ve Wan Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı kadın sığınmaevleri kapatıldı. Akdeniz Belediyesi'ndeki kadın sığınmaevi piknik alanına çevrildi. 

Kayyumun cinsiyetçi icraatları 

* Kayyum atanan Êlîh Belediyesi, görevden uzaklaştırılan DBP’li yönetim döneminde kadınlar için inşa edilen Kadın Spor Kompleksi’ndeki tabelada yazan "kadın" ibaresini kaldırarak, tesisi karma haline getirdi. 

* Amed Büyükşehir Belediyesi tarafından inşa edilen Kız Öğrenci Yurdu boşaltıldı. Yurdun polis misafirhanesi olarak kullanılacağı iddia ediliyor. 

* Wan Büyükşehir Belediyesi’nde kadınlara psikolojik ve sosyal destek veren 444 80 65 telefon numaralı “Alo Şiddet Hattı” kapatıldı. 

* Kayyumun atanmadığı ancak tüm yetkilerin Çınar Kaymakamı’na devredildiği belediyede, ihraç edilenlerin arasında Kadın Politikaları Müdürü Halide Türkoğlu da yer alıyor. İlçe kaymakamı tarafından “vizesi uygun görülmeyen” başlıklı listeyle 37 kişinin işine son verildi. Jinwar Kadın Merkezi’nde 1 sosyolog ve 4 saha çalışanın olduğu 5 kişi işten çıkarıldı. “Vizesi uygun görülmeyen” 37 kişinin içinde kadın merkezi çalışanlarıyla birlikte 8 kadın bulunuyordu. Belediyede şu an sadece 2 kadın çalışıyor. 

* Fiili olarak kayyumun atandığı ve belediye eşbaşkanlarının hiçbir yetkisini kullanamadığı bir başka belediye Erxenî’de ise Kadın Politikalar Müdürlüğü’nün alt birimi olarak faaliyetlerine devam eden kadın merkezinde 4 kadın çalışıyor. Son dönem çıkarılan KHK ile kadın politikaları müdürü ve kadın merkezinde sosyolog olarak çalışan bir kadın ihraç edildi.

* Êlîh Belediyesi’ne atanan kayyum Yılmaz Güney Parkı’nın girişindeki ‘gökkuşağı’ renklerini, LGBTİ'leri çağrıştırdığı için beyaza boyattı. 

* Belediyelere atanan kayyum ve kadın örgütlerinin KHK'yle kapatılması nedeniyle Uluslararası Gezici Filmmor Kadın Filmleri Festivali, bu yıl Kürt illerinde yapılamadı. 

* Norşîn Belediyesi'ne atanan kayyum Kaymakam Osman Doğramacı, sağlık ocakları ve kadın evlerini kapatmak gibi birçok uygulamaya başvurdu. Doğramacı, son olarak, DBP’li belediye döneminde açılan Kadın Yaşam Merkezi'ni Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kızı Sümeyye Erdoğan Bayraktar'ın Başkan Yardımcılığını yürüttüğü Kadın ve Demokrasi Derneği’ne (KADEM) devretti.

* Şax Belediyesi’ne atanan kayyum Hacı Asım Akgül, gökkuşağı rengine boyalı köprünün korkuluklarını “estetik” bulmayıp, kırmızı beyaza boyatıp, üzerine de Türk bayrağı çizdirdi.  


Kayyumdan önce belediyeler


Kayyum atanmadan önce, DBP'li belediyelerin kadın politikası konusunda yürüttüğü çalışmalar: 

Kadın çalışmalarının kurumsallaşması için büyükşehir belediyelerinde Kadın Politikaları Daire Başkanlığı, ilçe belediyelerinde ise kadın müdürlükleri kuran DBP'li belediyeler, "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele", "Kadın Ekonomisini Geliştirme" ve "Eğitim ve Araştırma" şeklinde üç birim oluşturarak çalışmalarını yürüttü. Ayrıca, belediye meclislerinde "Kadın-Erkek Eşitlik Komisyonları" kurarak meclis üyesi ve çalışan kadınların yer aldığı kadın kurulları oluşturuldu. Cinsiyet eşitliğine duyarlı bütçe uygulamasını hayata geçirmek üzere çalışmalar yaptı, ayrıca kadınların yönetim mekanizmasında aktif hale gelmesi, cinsiyetçi işbölümünün dışında görevlendirilmesi gibi uygulamalarla birlikte belediyelerin erkek egemen kurumsal yapısının değiştirilmesi için çalışmalar yürüttü. 

Kadınların mücadelesi sonucu, DBP'li belediyelerde kadınlar lehine kazanımlar gerçekleştirildi.

Bu kazanımlarından bazıları şöyleydi: 

* DBP'li belediyelerin olduğu 43 yerde Kadın Merkezi açıldı. Bu merkezlerde psikolog, sosyolog, doktor gibi kadınların ihtiyaçlarına cevap verecek uzmanlar ile çalışmalarda aktif yer alan 200 kadın istihdam edildi. Kadın Politikaları müdürlüklerinde istihdam edilen kadınların sayısı ise yaklaşık 500’dü. Kentte yaşayan kadınların durumlarını tespit etmek için saha araştırmaları yapıldı. Farkındalık, güçlendirme ve meslek eğitimleri yapıldı. Yöreye göre açılan halı-kilim, seramik, çini, gümüş işçiliği, boyama, ehliyet, kuaförlük, tekstil, moda tasarımı, bilgisayar, muhasebe, hasır örücülüğü, ahşap, oyuncak, dil eğitimi, deri işlemeciliği, takı tasarımı, girişimcilik, ipek dokuma gibi meslek edinme kurslarına binlerce kadın katılarak iş buldu ya da kendi işini kurdu. Kadına yönelik şiddet konusunda danışmanlık hizmeti verildi.

*  Kadın ekonomisini geliştirmek için mesleki kursların yanı sıra pek çok yerde kadın pazarları kuruldu, var olan pazarlarda kadınlar için stantlar/tezgahlar açıldı. Mor Satış Kabinleri hazırlandı ve mahallelerde işlek yerlere konuldu. Halı-kilim, çini-seramik atölyeleri açıldı.

*  Kadın kooperatiflerinin kurulması ve çalışması desteklendi. Sayısı 15’i bulan bu kooperatifler çeşitli alanlarda çalışmalar yürüttü. 

*  Bölgede savaş ve göçler nedeniyle sadece kadın ve çocukların yaşadığı pek çok ev ziyaret edilerek ihtiyaçlar doğrultusunda yardımlar yapıldı.

*  Kadın ve çocuk sağlığı konusunda sağlık merkezleri açıldı ve sağlık taramaları yapıldı.

*  4 yerde kadın sığınmaevleri açıldı. Sığınmaevlerinden çıkan kadınların yaşamını sürdürebilmesi için destek sunuldu.

*  Kadınların spor etkinliklerine katılımını sağlamak üzere basketbol, voleybol takımları kuruldu. Bazı yerlerde kadın spor salonu açıldı. Parklara kadınların daha çok faydalandığı spor malzemeleri yerleştirildi.

*  Ekolojik tarımın geliştirilmesine yönelik de birçok faaliyet yürütüldü.

*  Kadın kültür çalışmaları doğrultusunda kadın festivalleri, kadın günleri, resim, müzik, fotoğrafçılık kursları gibi çalışmalar gerçekleştirildi. 

*  Belediye ile sendikalar arasında yapılan Toplu Sözleşmelerde kadınlar lehine maddeler ilk kez yer aldı. 8 Mart, kadın çalışanlara idari tatil ilan edildi. Belediye personelinden eşine şiddet uygulayan ve kız çocuklarını okutmayanlara müeyyideler getirildi.

* Yerel Yönetimler ve Bölgeler Konseyi tarafından hazırlanan Yerel Yaşamda Kadın Erkek Eşitliği Şartı belediyeler tarafından imzalandı, gereklerini yerine getirmek için çalışmalar yapıldı.

*  Özgür kadın parkları, çamaşırhaneler ve kreşler kuruldu.

*  Çeşitli konferans, panel, sempozyum gibi çalışmalar düzenlendi.


 DİHABER/HABER MERKEZİ