Dersim de rojanê peynî de operasyonanê lejkerî ra pîya, dûştê esnaf û welatijan zext û zorvajîye dewlet bî jêde.Dikandarî bi telefon û notî silayîye îfade amey kerden.Hemseroka Pêroyî yê DBP Sebahat Tuncel ke şî zîyaretê esnafanê sûk waliyê sûk îqaz kerd û ard ser zon ke girotişê çêberê derabeyan heqê tewr demokratîk ê esnafan o.
Dewleta Tirk ke bi aşmano Dersim giroto bin eblûqa operasyon û hêrîşanê xo yê lejkerî kerd jêde. 16ê cotmeng (teşrîna verêne) de Newala Pilemûrîye bombevaran bî û netîceyê ci de 14 gerîlayanê HPG û YJA-Star weşîya xo kerd vinî. Rîwalê protestokerdişê bombevornayen û damûsnayişê nêrazîbîyenê xo esnafê sûk 21ê aşme de nêşî kar, derabeyanê dikananê xo nêakerdî û ciwîyayişî vindernay. Dima ra bi fermanê walitîyê sûk operasyonê binçimgirewtenî dest kerdî ci. Îdarekaranê DBP û HDP ra pîya xêlê esnafî ameybinçim girewten. Herzewbîn esnafê sûk raştê tehdîdan amey ke dikananê xo akerê.
Nûmayişê demokratîkî heqê rewa yo
Hemseroka Pêroyî yê DBP Sebahat Tuncel, bi jû heyetî roja Dişeme şî sûk û esnafanê Dersim zîyaret kerd. Tûncel walîyê sûk ke esnafan tehdîd kerd îqaz kerd û da zonayen ke girotişê çêberê dikanan heqê tewr demokratîk ê esnafan o.
Tûncel bi parlamenteranê HDP Berdan Ozturk, Ayşe Acar Başaran, Alîcan Onlu, endamanê meclîsa DBP û Hemşaredarê Perî ra pîya ver bana Şaredarîya Dersim de damûstayîn day. Tûncel vist vîrî ke nêrazîbîyayişî û nûmayişê demokratîkî heqê tewr rewa yê mordeman ê û nîya dewam kerd: “Welatijê ke dûştê herbî nêrazîbîyayişê xo damûsnayê raştê tehdîd û zextan yenê. Bi şew operasyon viraştî û bi roj zî bi telefonan dawetê midûriyeta polîsan kerdî. Hemserokê HDP û DBP yê sûk ra pîya 9 kesî rîwalo ke nêşî îfade amey binçimgirewten.” Tûncel waşt ke kesê ke amey binçimgirewten desinde serbest bîrê veradayen û va, ‘çi qe ke vernîya raya sîyaseta demokratîk bîro giroten, hendayî vernîya raya herb, şîdet, kiştiş û merdişan yena rakerden. Raya zilm û zordarîyê ya.’
Xo keno hurendîya midûrê polîsan û fermandarîye
Hemseroka Pêroyî yê DBP Sebahat Tuncel vist vîrî ke nika endam û rayveberê DBP bi hêrîş û şîdet ra rî bi rî yê û da zonayen ke tenya jû serrekê peynî de 2 hezar û 500 endam û rayveberê DBP û 2 hezar û 600 alwozê înan amey giroten.
Sebahat Tuncel aşkere kerd ke na rîwal ra ê sîyaseta demokratîk de israr kenê û va nêrazîbîyayişê esnafan heqê înan o tewr demokratîk o. Tuncel da zonayen ke temsîlkarê hikûmeta navendî yê nikayî şar keno hedef û nîya dewam kerd: “Xo keno hurendîya midûrê polîsan û fermandarîye û operasyonê lejkerî rameno. Ma walî îqaz kenê û vanê kes nêşkeno no heqê ma yê demokratîk destê ma ra bigîro. No heqê ma yê demokratîk o. Ma reyna walî aya kenê ke nê polîtîkayan ra fek verado. Ma vanê wa bîrê û şarî goşdarey bikerê. Cayo ke ti veng bidê esnafan, şo esnafan het û şarî goşdarey bike. Ti dê fehm bikerê ke şar herb, operasyonan nêwazeno.
Tuncel û heyeta pêra damûstayîn ra dima şî esnafan ziyaret kerd. Wextê zîyaretî de esnafan diyar kerdî ke ê xerîbê nê kerdenan nîyê û dewlet nêşkena bi nê kerdenan înan bêzar bikero.
Rewşa Îstîsnayî zerar dana
Parlamenterê HDP yê Dersim Alîcan Onlu zî zextanê verra esnafan rê nêrazîbîyayiş damûsna û va, “Çîyo ke dikandaran tesîr keno, kerdenanê Rewşa Îstîsnayî yê dewlet o.
Onlu ke ANF rê qisey kerd û hayr ant beyanatê walitîye ser. Onlu vist vîrî ke walîtî damûstayîna xo de qala rindîya seba raya pêroyî keno û va, ‘rind o, madem ti qala nayî kenê, çima saet 17:00î ra dima banê banka û walîtiyê yenê giroten? Karê şarî banka û dezgehanê fermî de esto. O wext mesele nêakerdişê derabeyan nîya. ‘
Polîtîkayê Rewşa Îstîsnayîyê
Parlamenter Onlu aşkere kerd ke çîyo ke gurekaran, gencan, dikandaran, û dewijan tesîr keno, qerarnameyê şima û polîtîkayê şima yê Rewşa Îstîsnayîyê. Alîcan Onlu vist vîrî ke Rewşa Îstîsnayî zerar dana bazirganîye û dikandaran va, “Roja ke polîtîkayên herb destpa kerdîye ra heta nika herem sivîlan rê yena qedexekerden. Esnafanê sûk zî dûştê polîtîkayanê herbî nêrazîbîyayiş damûsnay. Cok ra dûştê înan kewtî hereketî.
Heto bîn ra dikandarê sûk vilavokanê midûriyeta emnîyetî day ver çêberê înan rê nêrazîbîyayiş damûsnay û vatî, “Ma heqê xo yê demokratîk şixulnay. Esnafan waştena qedînayişê polîtîkayanê herbî ardî ser zon.
NAVENDÊ XEBERAN