Şimdiye kadar tam 7 kez uzatılan OHAL kaldırılıyor ancak AKP'nin Meclis'e sunduğu kanun teklifi, OHAL'i aratacak gibi. Taslakta, valilere süper yetkiler tanınıyor, toplantı ve yürüyüş hakları tırpanlanıyor, tutukluluk incelemesi 90 güne çıkarılıyor, kamudan ihraçlar 3 yıl daha devam edecek.

Bugüne kadar tam 7 kez uzatılan OHAL uygulaması, 18 Temmuz gecesi sona ererken, AKP iktidarının yeni yasama döneminde Meclis’e sunduğu yasa teklifi OHAL’i aratmıyor. Hazırlanan teklifle OHAL döneminde Bakanlar Kurulu kararı ile bugüne kadar yüz binlerce kişinin yaşamını etkileyen ihraç yetkisi 3 yıl süre ile doğrudan bakanlara tanındı. Gözaltı süresi ise  12 güne kadar uzatılabilecek. Tekli suçlarda ise 6 güne kadar uzatılabilecek.

Pasaport sınırlama yetkisi ise OHAL’de olduğu gibi devam edecek. Böylece OHAL KHK’leri ile alınan ve binlerce kişinin yaşamını etkileyen idari tedbirlerin 3 yıl daha devamı sağlanacak.

Teklif Meclis'e sunuldu

Cumhuriyet Gazetesi'nden Selda Güneysu'nun haberine göre OHAL'in kaldırılması sonrasında OHAL uygulamalarının yerini tutacak yeni kanun teklifi Meclis'e sunuldu. Hazırlanan teklif 25 maddeden oluşuyor ve kesintisiz OHAL içeriyor. Yasa teklifinde yer alan ve düzenlemeler ise şöyle:

Valilere süper yetki

* Düzenlemenin birinci maddesi, valilere, “kamu düzeni veya güvenliğin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da bozulacağına ilişkin ciddi belirtilerin bulunduğu hallerde, 15 günü geçmemek üzere, ildeki belirli yerlere giriş ve çıkışı sınırlama yetkisi” veriyor. Bununla birlikte valiler, ildeki belli yerlerde veya saatlerde kişilerin dolaşmalarını, toplanmalarını, araçlarının seyirlerini düzenleyebiliyor veya kısıtlayabiliyor.

* Teklif ‘askeri mahalle’leri de yeniden düzenliyor. Buna göre, askeri mahallelerde, sulh ceza hâkiminin kararı veya askeri komutanın emri üzerine kişilerin üstü, araçları, özel eşyaları ve özel kağıtları aranabilecek.

* Askeri mahallelerde, asker kişiler dahil, askeri mahalleye giriş ve çıkışlar için de “duyarlı kapı zorunluluğu” getirildi. Bu kişilerin üstleri, duyarlı kapının ikaz vermesi halinde, metal dedektörle kontrol edilebilecek.

Toplantı ve yürüyüşe yasak

Öneri, “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Yasası”nda da değişiklik öngörüyor. Buna göre, açık alanlardaki toplantılar ile yürüyüşlere “gece vaktinin başlamasıyla birlikte dağılacak şekilde” denilerek, süre getirildi. Kapalı yerlerdeki toplantıların süresi ise “saat 24.00” olarak yeniden düzenlendi.

Toplantı ve yürüyüşlerin uzatılması ise ancak “vatandaşların huzur ve sükûnet içinde istirahatini aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmamak ve kamu düzenini, genel asayişin bozulmasına neden olmamak şartıyla” saat 24.00’e dek uzatılabilecek.

Tahliye talebi 30 güne çıkartılıyor

Bir şüpheliyi yeniden ifade almaya cumhuriyet savcısının emri ile kolluk çağrılacak. Tutukluluğa itiraz ve tahliye talepleri de dosya üzerinden karara bağlanabilecek. Tahliye talepleri en geç 30 gün üzerinden karara bağlanacak. Daha önce hâkim kararıyla aranan şüpheliye ait bilgisayar araması da savcı kararıyla yapılabilecek.

Kıyım devam edilecek

Tek bakana bağlı ihraç yetkisi 3 yıl boyunca devam edecek. Askerlerin ihraçları ise Milli Savunma Bakanı’nın onayına bağlı olacak. Teklif, devlet kurumlarından OHAL döneminde ihraç edilip yeniden görevine dönenlerin “tazminat hakkını” da elinden alınacak.

Gözaltı süresi uzatılıyor

Türk Anayasasına göre 48 saatle sınırlanan gözaltı süresi OHAL döneminde önce 30 güne çıkarılmış daha sonra da 14 güne indirilmişti. Yasa teklifi ile gözaltı süresi 4 güne çıkarıldı. Ancak sanığın “hâkim tarafından dinlenmesi koşulu” ile 4 günlük gözaltı süresinin 2 kez daha uzatılması ile 12 günlük gözaltı süresinin önü açıldı. Tekil suçlarda ise yine “hâkim tarafından dinlenme” koşulu ile Anasaya’daki 2 günlük sürenin 2 kez daha uzatılması ile 6 güne kadar çıkartılması sağlanacak. Teklifin yasalaşması halinde gözaltı süresi ile ilgili tüm bu düzenlemeler 3 yıl boyunca geçerli olacak.

Pasaport iptali sürecek

OHAL süresince ihraç edilen kişiler ve ailelerinin pasaportlarına sınırlama koyma yetkisi getiren düzenleme teklifle birlikte 3 yıl boyunca devam edecek.

HABER MERKEZİ