Batı ile Rusya arasındaki güç savaşının kana buladığı Ukrayna'da muhalefet ile iktidar Cuma günü anlaşma imzalamıştı. AB arabulucuğunda varılan uzlaşmaya göre, ülkede Aralık ayında erken seçime gidilecek. Seçime kadar ülkeyi muhalefetin de dahil olduğu ulusal birlik hükümeti yönetecek. Ayrıca devlet başkanının yetkilileri kısıtlanacaktı. Ancak uzlaşma uzun sürmedi. Batı yanlısı muhalefet anlaşmaya uymadı ve fiili olarak Parlamento'yu ele geçirerek tek yanlı kararlar aldı. Yanukoviç'in istifasında ısrar eden binlerce göstericinin meydanlardan çekilmemesi ve ABD ile AB'nin de planı sonucu Kiev'de siyasi darbe yapıldı. Ukrayna Parlamentosu, uzlaşmadan sadece bir gün sonra iktidar partisinin katılmadığı olağanüstü oturumda Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'i görevden aldı ve seçim tarihi olarak da 25 Mayıs'ı belirledi. Ukrayna parlamentosu devrik Devlet Başkanı Yanukoviç'in Kiev yakınındaki son derece lüks evine de el konulmasını kararlaştırdı.


Yanukoviç 'darbe yapılıyor' dedi

Azledilen Yanukoviç ise istifa etme niyetinde olmadığını söyledi. "Ben seçilmiş, meşru devlet başkanıyım" diyen Yanukoviç, olanları"vandallık, haydutluk ve darbe" olarak niteledi ve 1930'larda Almanya'da Nazilerin iktidara gelmesine benzetti. Bir TV kanalında yayımlanan röportajın Cumartesi günü Rusya yakınlarındaki Harkov kentinde yapıldığı belirtildi.

Ama ortada yok

Ancak Yanukoviç'in nerede olduğu kesin olarak bilinmiyor. Ülkeyi terk etmeye hazırlanan Yanukoviç'in uçağı ile Rusya’ya gitmeye çalışırken polis tarafından durdurulduğu açıklandı. Yanukoviç'in şimdi doğudaki Donetsk kentinde olduğu ve yapabilirse en büyük destekçisi Rusya'ya sığınacağı ileri sürülüyor.

Bölünme tartışmaları

Ülkedeki son olayların ardından Yanukoviç'in iktidardaki Bölgeler Partisi'nden ise son birkaç günde istifa eden milletvekili sayısı 63'ü buldu. Rusya’ya yakın güney ve doğu bölgesi milletvekilleri ise Yanukoviç'in destekçilerinin bulunduğu Harkov kentinde toplandı. İktidardaki milletvekillerinin kurduğu konsey, anayasal düzeni kendileri sağlama kararı aldı. Parlamentonun Yanukoviç'i görevden alma kararının da meşru olmadığını söylediler. Son gelişmeler Ukrayna'nın bölünebileceği yönünde tartışmalara neden oldu.

Turchynov devlet başkanı yapıldı

Ancak Yanukoviç'i azledip, 2004'teki 'Turuncu Devrimi'nin sembol ismi Batı yanlısı eski Başbakan Yulia Timoşenko'yu serbest bırakan Parlamento, eleştirilere kulak asmayıp yeni kabineyi oluşturmaya çalışıyor. Başına muhalefetteki Vatan Partisi'nin Başkan Yardımcısı Olexandr Turchynov'un getirildiği Parlamento, Salı gününe kadar bir 'geçici birlik hükümeti'nin oluşturulmasını hedefliyor. Meclis ayrıca eski Başbakan Timoşenko'nun sağ kolu olarak bilinen Turchynov'a geçici devlet başkanı olarak atadı. Turchynov, 2004'teki 'Turuncu Devrimi'nde Ukrayna istihbarat servisinin başındaydı.

Kabine dağıtıldı

Parlamento aynı zamanda Dışişleri Bakanı Leonid Kozhara, İçişleri Bakanı Vitaliy Zaharçenko ile İlim ve Eğitim Bakanı Dmitriy Tabaçnik'i de azletti. Eski Vergi Bakanı Oleksander Klimenko ve eski Başsavcı Viktor Pshonka hakkında da yakalama emri verildi.  

Tutuklu protestocular bırakılacak

Bu arada Meclis'in yeni atadığı İçişleri Bakanı Arsen Avakov ise gösterilerde tutuklananların serbest bırakılmasını kararlaştırdı. Avakov, göstericilere şiddet uygulayan ve ölümlere neden olan polisler ile üst düzey yetkililer hakkında da soruşturma başlattığını da bildirdi.

Denetim muhaliflerde

Başkent Kiev ve Parlamento'nun denetimi şu an fiilen muhalefetin elinde bulunuyor. Devlet Başkanlığı Sarayı ve rezidansı dahil Kiev'deki resmi kurumlar Maidan'dan (Bağımsızlık Meydanı) ayrılmayan milliyetçi grupların eline geçmiş durumda.

Ordu: Müdahale etmeyeceğiz

Ukrayna ordusu ise Cumartesi günü bir açıklama yayımlayarak krize müdahale etmeyeceğini duyurdu. Bunda ABD ile NATO'nun telkinlerinin etkili olduğu belirtiliyor. 


Batı durumdan memnun
Rusya yanlısı Yanukoviç'in yönetiminden uzaklaştırılmasını memnuniyetle karşılayan ABD, IMF ve AB ise Moskova'yı ekarte etmek için yeni hükümete mali destek taahhüdünde bulundu.

Timoşenko ve Kliçko yarışacak
Meclis kararıyla bırakılır bırakılmaz Kiev'e giden Batı yanlısı eski Julia Timoşenko ise Mayıs'taki seçimde devlet başkanlığına aday olduğunu açıkladı. Ancak muhalefetin bir bütün halinde Timoşenko'yu desteklediği söylenemez. Zira 2011 yılında Yanukoviç yönetimi tarafından hapse gönderilmeden önce Timoşenko'nun halk arasındaki desteği düşmekteydi. Birçok Ukraynalı, ülkenin 'Turuncu Devrim'den sonra girdiği kargaşadan kısmen Timoşenko'yu sorumlu tutarken, kimileri de, eski lideri, ülkenin yolsuzluklara bulaşmış seçkinlerinden biri olarak görüyor. Eski Başbakan Yardımcısı Oleh Ribaçuk da BBC'ye yaptığı açıklamada Timoşenko'nun devlet başkanı olmaması gerektiğini belirtti; "Ben de dahil birçoğumuz, Timoşenko'nun serbest bırakılmasına sevindik. Ama sanırım ülkenin yeni bir lider kuşağına ihtiyacı var" dedi. Timoşenko'ya dün bir rakip de çıktı. Muhalefet liderlerinden Vitali Kliçko da devlet başkanlığına adaylığını koyabileceğini söyledi. Udar Partisi lideri özellikle AB'nin lokomotif gücü Almanya tarafından öne çıkarılıyor.

Putin iknaya çalışılıyor
ABD ile müttefikleri ise bir taraftan da Rusya'nın tepkilerini azaltma çabasında. Zira ABD de Rusya da enerji hatları ve jeopolitik konumu nedeniyle Ukrayna'yı bölgesel çıkarları açısından stratejik görüyor. Kiev üzerinden Moskova'ya darbe vuran, Karadeniz'in kuzeyindeki Rusya'nın askeri üssünü riske sokan ABD'nin Putin'i iknaya çalıştığı belirtildi. Bunun için ABD Başkanı Barack Obama'nın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i arayarak Ukrayna'daki son gelişmeleri bizzat görüştüğü açıklandı. İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague de Rusya'yı "birinin kazandığı, diğerinin kaybettiği bir oyun" olmaması gerektiği konusunda ikna etmeye çalıştıklarını söyledi.

  KİEV