İbre Rusya'ya döndü
Çünkü Kırım'da yüzde 60'a varan bir Rus nüfusu var. Kiev'de Moskova yanlısı Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in devrilip, yönetime Batı yanlısı hükümetin geçmesine tepki gösteren ülkedeki Rus kökenliler, 60 yıllık bir ayrılığın ardından yeniden Rusya'ya bağlanmak istiyor. Moskova yanlısı Kırım Parlamentosu da halihazırda zaten bağımsızlığını ilan etmiş durumda. Parlamentonun referandumun ardından Rusya'yla birleşme kararı alması bekleniyor.
Kırım'ın önemi büyük
Kırım'ı şu an fiilen denetiminde tutan Moskova birleşmenin sağlanması için gerekli yasal düzenlemeleri yetiştirmeye uğraşıyor. Batı'nın aksine oylamanın hukuki olduğunu savunan Rusya, tarihi ve siyasi bağlarının oldukça güçlü olduğu Kırım'ı jeopolitik ve stratejik önemi nedeniyle Batı ile paylaşmak istemiyor. Zira Kırım 1954'e kadar Rusya'nın parçasıydı. Rusya'nın Karadeniz donanması da Kırım'da bulunuyor. Kırım aynı zamanda bir nevi Rusya'nın Avrupa'ya açılan kapısı. Doğalgaz hatları ve bölgedeki ticaret hacmini düşününce Moskova'nın Kırım'dan vazgeçmemesinin sebepleri daha da anlaşılır.
Kiev ve müttefikleri karşı çıkıyor
Kiev ile Batılı müttefikleri ise Kırım'ın Rusya'ya bağlanmasına karşı çıkıyor. Ukrayna Hükümeti, referandumu gayrimeşru ilan etti. Parlamento da Kırım Meclisi'ni lağvetti.
ABD'nin girişimleri sonuçsuz
Ancak ne Kiev'in ne de Batı'nın tehditleri Kırımlıları sandığa gitmekten alıkoyabildi. ABD ile AB'nin referandumu yasadışı ilan edip, Rusya'ya yaptırım tehdidi savurması da sonuçsuz kaldı. Cuma günkü yüzyüze görüşmeden sonuç alamayan ABD Dışişleri Bakanı John Kery, Kırım’da oylamanın başladığı saatlerde bir kez daha Rus mevkidaşını telefonla arayarak iknaya çalıştı ancak bu görüşmeden de uzlaşma çıkmadı.
Son girişim Rusya’ya takıldı
Referandumu uluslararası hukukun ihlali olarak değerlendiren ABD ve AB'nin BM Güvenlik Konseyi nezdindeki son girişimi de Rusya'nın engeline takıldı. Moskova, Cumartesi günü referandumu gayrimeşru sayan ABD'nin hazırladığı bir karar tasarısını veto etti.
AB bugün kararını verecek
ABD gibi AB de referandum sonrası Rusya'ya bir dizi yaptırım uygulamaya hazırlanıyor. Seyahat yasağı ve mal varlığının dondurulması yaptırımların başında geliyor. AB dışişleri bakanları tüm bunları bugün Brüksel'de masaya yatıracak.
Yaptırım uygulanır mı?
Ancak Rusya'ya yüksek perdeden tepki gösteren Almanya başta olmak üzere AB üyesi ülkelerin Rusya'ya yönelik yaptırımları uygulama şansı zor görünüyor. Zira hem Moskova ile yapılan ticaret hacminin büyüklüğü hem de doğalgaz bağımlılığı bunu engelliyor.
Kopuş nasıl başladı?
Kırım'da ayrılık referandumuna uzanan süreç geçen yıl Kasım ayında Kiev'de başlayan olayların uzantısı. İşte krizin kronolojik gelişimi.
22 Şubat 2014
Ukrayna'da aylar süren gösterilerin ardından Moskova yanlısı Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, Batı yanlısı muhaliflerce görevinden azledildi. Ukrayna Meclisi 25 Mayıs'ta seçime gitme karar aldı.
27 Şubat 2014
Ukrayna'da AB yanlısı hükümetin göreve gelmesinden hemen sonra, silahlı gruplar Kırım parlamentosunu bastı. Parlamentoya Rus bayrağı çekildi. Kiev, Moskova'ya "askerlerinizi bölgedeki üssünüzde tutun" uyarısı yaptı.
28 Şubat 2014
Silahlı gruplar Kırım'daki iki havaalanının kontrolünü ele geçirdi. Kiev, olayı Rus güçlerin 'işgali' olarak tanımladı. Yanukoviç gözden kaybolduktan bir hafta sonra Rusya'da ortaya çıktı.
1 Mart 2014
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin parlamentodan Ukrayna'ya askeri operasyon yapabilmek için onay aldı. Kiev savaş uyarısı yaptı. Askerler için seferberlik ilan etti, NATO'yu yardıma çağırdı. Washington, Rusya'ya ekonomik ve siyasi tecrit uyarısı yaptı. Rus güçleri Kırım'da yayılmaya başladı. Ukrayna'nın güney ve doğu bölgelerinde Rus yanlısı gösteriler başladı.
2 Mart 2014
Rus güçleri Kırım'da yoğun şekilde boy göstermeye başladı. Ukrayna yedek askerleri göreve çağırdı. ABD Rusya'yı saldırganlıkla suçladı ve bunun çok ciddi sonuçları olacağı yönünde uyarı yaptı.
4 Mart 2014
Putin, Ukrayna sınırında yapılan askeri tatbikata son verdi, askerleri kışlaya çekti. Ukrayna Rus donanmasının Kırım ile Rusya arasındaki boğazı kapattığını ileri sürdü. Putin Ukrayna'da askeri güç kullanımının son seçenek olduğunu söyledi. ABD Dışişleri Bakanı John Kerry Kiev'e giderken, ABD Rusya'ya yönelik yaptırımlar üzerinde çalıştığını duyurdu.
5 Mart 2014
Rusya "Kırım'dan askerlerini çek" çağrısını reddetti. Bölgedeki silahlı grupları "öz savunma güçleri" olarak niteledi, Moskova'nın kontrolünde olmadıklarını açıkladı. Avrupa Birliği ise Kiev'e 11 milyar Euro yardım sözü verdi.
6 Mart 2014
Kırım'ın Moskova yanlısı özerk yönetimi, Rusya'ya katılım kararı aldı. 16 Mart'ta yapılacak referandum için tarih belirlendi, kriz derinleşti. AB liderleri Rusya'ya geri adım attırmanın yollarını görüşmek için olağanüstü toplandı.
7 Mart 2014
Putin, ABD Başkanı Barack Obama ile yaptığı bir saatlik telefon görüşmesinden sonra iki ülke arasında halen derin görüş ayrılıkları olduğunu söyledi.
8 Mart 2014
Kırım'a girmeye çalışan AGİT ekibine uyarı ateşi açıldı. Rus askerlerin kışlalarındaki Ukraynalı askerlere yönelik tavırları sertleşti.
10 Mart 2014
NATO bölgede yaşananları gözlemlemek için Ukrayna'nın komşuları Polonya ve Romanya üzerinde keşif uçuşlarına başlayacağını duyurdu.
11 Mart 2014
AB Ukrayna ekonomisine yardım paketi sundu. Kırım parlamentosu "bağımsızlık deklarasyonunu" kabul etti.
12 Mart 2014
Obama Ukrayna hükümetine desteğini göstermek için Beyaz Saray'da Ukrayna Başbakanı Arseniy Yatsenyuk ile görüştü. Obama, Kırım referandumunu tanımayacaklarını açıkladı.
13 Mart 2014
Almanya Başbakanı Angela Merkel Moskova'yı büyük ölçekte ve uzun vadeli ekonomik ve siyasi zarara uğratmakla tehdit etti. Ukrayna, gönüllülerden oluşan bir "vatan muhafızı" gücü oluşturdu.
14 Mart 2014
ABD ve Rusya dışişleri bakanlarının Londra'da yürüttüğü diplomatik çabalar sonuçsuz kaldı.
16 Mart 2014
Fiilen Rus askerlerinin denetiminde olan Kırım'da tartışmalı referandum yapıldı.
HABER MERKEZİ