Wan’da 23 Ekim 2011’de meydana gelen 7,2 büyüklüğündeki depremin ardından, halkın yaşadığı sıkıntılar bitmiyor. Wan’lı depremzedelerin en büyük sorunu da, bir yıldır çözülmeyen barınma sorunu. Konteynerlerde bir yıldır yaşam mücadelesi veren depremzedelerin kışın yaklaşmasıyla beraber sıkıntıları da arttı. Van Kadın Derneği’nde (VAKAD) 2 yıldır Sosyolog olarak çalışan Aylin Çelik, “İnsanlar depremin ilk günlerinde evlerine giremiyordu. Dolayısıyla yiyecek, giyecek bulmak daha sıkıntılıydı. Bunları temin etmek için şehir dışından, kadın örgütlerinden, Wan’a yardım etmek isteyenlerin girişimleri sonucu gelen yardım kolilerini dağıttık” diyor. Çelik ayrıca “Boşanmış veya ailesi olmayan kadınlara çok fazla zorluk çıkarılıyordu. Bunlarla ilgili çözümler üretmeye çalıştık. Bu etapta aynı çalışmayı kalıcı konutlar için yapıyoruz. Evi yıkılan ev sahiplerine, evli olan erkek çocuklara ev veriliyor. Burada pek çok kiracının, yalnız yaşayan kadının da evi yıkıldı. Onlarla ilgili çözümler bulmaya çalışıyoruz” şeklinde konuştu.
Tandır için evlere giriliyor
Hasarlı ev raporlarının bir sonuca bağlanamamasının, zor durumda olan insanlar tarafından tepkiyle karşılandığı dile getiren Çelik, “Bir yıl doldu. İnsanların sorunları değişmedi. Ne yazık ki sorunlara alışma durumu oldu. Yazın konteynerde yaşamak çok zordu. Hem çok havasız, hem çok sıcaktı. Kadınlar ekmeklerini tandırlarda yaparlardı. Konteyner kentte bu mümkün değil. Ekmek alacak parası olmayan çok kişi var. Haftalık ekmek yapmak için iki dolmuş değişip, evlerine gidiyorlar. Hasarlı evlere girmek zorunda kalıyorlar. Küçücük konteynerlerde çok kişi yaşamak durumunda kalıyor. Bu aile için sorunları ve şiddeti artırdı” dedi.
‘Hak sahibi görülmüyoruz’
Valilikteki toplantılarda ev talebinde bulunan kadınların ihtiyaçlarını dile getirdiklerini de ifade eden Çelik, şunları söyledi: “Ne yazık ki kadınlar, hak sahibi olarak görülmüyor. Eğer boşanmışlarsa, evli değillerse, yalnız yaşıyorlarsa, evli olup aileleriyle bile yaşıyorlarsa, haklardan faydalanamıyorlar. Kalıcı konutlar, ev sahiplerine verildikten sonra kiracılara da verileceği söylendi. Biz bunun peşini bırakmayacağız. VAKAD olarak, bu olayların takibindeyiz. Depremzede olmanın, bu evlerden yararlanmak için yeterli koşul olduğunu söylüyoruz.”
Dul maaşı resmi nikahlılara!
Dul maaşının sadece resmi nikâhı olanlara verildiğini hatırlatan Çelik, girişimleri sonucu artık, imam nikahı olup da eşi ölen kadınların da kömür ve gıda yardımı alabileceğini ifade etti. Vizontele koneynerlerinde yaşamını sürdüren 56 yaşındaki depremzede Azime Komi de, evinin oturulamaz durumda olduğunu söyledi. Sorunlarının çok fazla olduğunu belirten Azime Ana şöyle konuştu: “Sorunlarımızı konteyner kent yönetimine ilettiğimizde, bizi ciddiye almıyorlar. Yardım görmüyoruz. Bir yılda sadece bir defa gıda yardımı gördük. Diğer dernekler, yardımları kendi adamlarına veriyorlar. Çalmadık kapı bırakmadık. Yazın boğucu sıcaktan bunalıyoruz. Gelen yardımları seçim dönemine saklıyorlar. Kış geliyor, soba yok. Depremden kurtulduk ama donarak öleceğiz. Ölüme terk edildik...”
JINHA/WAN