Tehsîn Îbrahîm Doski’nin, Arap alfabesiyle yazdığı Kürtçe kitabı,‘Baxê Îrem’ (İrem Bağları), akademisyen ve yazar Doç. Dr. Mehmet Zahir Ertekin tarafından Latin alfabesine çevirildi. Kürtçenin Kurmancî lehçesiyle yazılan kitapta 34 klasik Kürt şairi yer alıyor.
Kitabı hazırlarken 12 el yazması kitaptan yararlanan Tehsîn Îbrahîm Doski, klasik Kürt edebiyatına yeni bir soluk getiriyor. Daha önce hiçbir kaynakta ve kitapta yer verilmeyen şairler, şiirleriyle birlikte geniş bir şekilde anlatılıyor. Daha önce bilinmeyen şairlerin şiirlerinden pasajların da yer aldığı kitapta, Melayê Cizîrî’den önce şiir yazan şaire de yer verilmesi dikkat çekiyor. Cizîrî’den önceki dönemde yaşayan ve 4 dilde mürettep mülemması yazan Mela Mehmud (Hemidî), kitapta ilk şair olarak yer aldı.
Mele Mehmud’un (Hemidî) şiirlerinden bir kesit:
“Wecib û lazim li her kes kin ji bo mîrê kubar
Hem senayan hem du’ayan da neminin dîn û har
Wext xoş der’endelîban nale û efxandar
Gül açılmış nalî û bilbil fixanarı berar”
Bilinmeyen şairler
‘Baxê Îrem’ kitabı, şimdiye kadar yazılan Kürt edebiyat tarihi eserlerinde yer almayan şairleri ve şiirlerini konu alması bakımından önem arz ediyor. Kapsamlı ve disiplinli bir saha araştırması sonucunda kaleme alınan kitap yeni araştırmalar için de önemli bir kaynak.
34 Klasik Kürt şairi
278 sayfadan oluşan Baxê Îrem’de, yer alan şairler şunlar: “Mela Mehmûd (Hemîdî), Mîr Îmaduddînê Hekkarî (Sebûrî), Qani, Biharî, Bazelî, Ehmedê Katibê Qubad Begê, Derdî, Mela Îbrahîmê Katûnî, Muhemmed Teyyar Paşa (Xerîbî), Xiyasî, Mela Mihemedê Pîzanî, Mihemedê Qoşlî, Yûsifê Terxan, Şêx Ebdulqadirê Xanî, Ebdullahê Mexribî, Mela Remezanê Ebbasî, Lexer, Axayokê Bêdarî, Sadiqê Amêdî, Muradxanê Bayezîdî, Macin, Mun’imî, Ze’îfî, Mela Husên, Nesîmî, Hacî, Sewdayî, Cudayî, Mîna, Durefşanî, Mela Meqsûd (Esamî), Taha, Mela Mihemedê Soçî yê Baneyî, Sibxetullah, Mela Muhemmedê Xanî (Şewqî)”
MA/AMED