Dengbêjler Kürtlerin söz ustaları olarak Kürt tarihi ve kültürünün en önemli taşıyıcı belleği olmuşlardır. Efsaneleri, aşkları, yaşanan savaşları, katliamları anlatmak hep bu söz ustalarının işi olmuş. Dengbêjlik, yazılı olmayan bu tarihin gelecek kuşaklara aktarılmasının tarihi sorumluluğunu üstlenmiş hep. Bunu da kilamlarla, stranlarla yapmış dengbêjler. Onlara Kürdistan’ın hemen her bölgesinde rastlanabilir. Kürdistan'da dengbêjlik, sanatçının soyut olarak yaptığı bir iş değildir. Hayatla güçlü bir bağı vardır. Zaten öyle de olmasa idi, bunca asimilasyon politikaları karşısında varlığını sürdürebilme şansı hiç olmazdı. Güney Kürdistan'ın tarihi Kelar kentinin Rızgari köyünde yaşayan Dengbêj Eshet büyük bir aşkla stranlar yaptığını belirterek, "İçimdeki Kürdistan aşkı ve sevgisi var oldukça Kürdistan için stranlar söyleyecek yaşanan her katliamı stranlarımla çevremdekilere anlatacağım" diyor.
Kürdistan aşkıyla stranlar
Güney Kürdistan'ın tarihi Kelar kentinin Rızgari köyünde yaşayan ve stran söylemeye başladığı zamanı hatırlayamadığını belirten Dengbêj Eshet, “Bildiğimden beri her duygulandığım zaman oturmuş o anki duygu dünyama göre bir stran söylemişim. Stranlarla duygulanıyor ve rahatlıyorum. Ama stran söylemek benim için hiç bir zaman amaç olmamıştır. Adeta bağımlısı ve aşığıyım ben stranların ” diyerek duyguları anlatıyor. Kürdistan için stranlar söyleyemeye devam edeceğini, yaşanan katliamları, stranlarıyla çevresindekilere aktaracağını söyleyen Dengbêj Eshet, “Kürdistan; dağlarıyla, ovalarıyla çok heybetli ve zengin bir ülkedir. Fakat üstünde yapılan savaşlar ve katliamlarla da bilinmektedir. İçimdeki Kürdistan aşkı ve sevgisi var oldukça Kürdistan için stranlar söyleyecek, yaşanan her katliamı stranlarımla çevremdekilere anlatacağım. Çocukluğumda dinlediğim stranları hiç unutmam. Her dinlediğimde adeta erirdim. Geçmiş dengbêjler her zaman daha keyifli, anlamlı ve çok güzeldi. Hesen Zirek ve birçok dengbêjin eserleriyle büyüdüm. Bugün onların stranlarını hala dinliyor ve söylüyorum.''
Günümüz stranbejlerini de eleştiren Dengbêj Eshet; "Şu an ki stranbejleri de dinliyorum ama pek bir heyecan alamıyorum, anlamlı bulmuyorum. O heyecanı vermiyor, özünü vermiyor, duygu vermiyor” diye konuştu.
Dengbêj Eshet, Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan'ın İmralı zindanındaki esaret durumunu konu konu alan stranlar da söylüyor.
RUBAR AZAD/ANF/KERKÜK