Türkiye'nin, İran petrolüne karşı altın mı gönderdiği, Türk devleti 'resmen' reddetse de kendi açıkladığı rakamlar ele veriyor.
İran'a bankalar üzerinden uygulanan ambargo, özellikle Türk kamu bankalarını zor duruma düşürmüş ve Hindistan üzerinden petrol ithalatı da ABD'nin baskısıyla durdurulunca Türkiye'nin önemli hammadde ithalat kapılarından birine finansal kilit vurulmuştu. Türkiye'nin İran'a alternatif aramaya başladığı açıklandı ve Gazeteci Barış Erkaya'nın rakamlara dayanarak dikkat çektiği gibi devletin açıklamalarına göre buldu da. Fakat petrol ihtiyacı, hızlı ekonomisi nedeniyle sürekli artan Türkiye için İran kolay vazgeçilecek seçeneklerden biri değildi. Ayrıca İran kapı komşusu, yani en ucuz taşıma maliyetlerine sahip seçenekti. Bu nedenle de Türkiye, İran'la alışveriş için "altın" bir yol buldu.
Ambargo radarına takılmıyor
Buna göre Türkiye, İran petrolünü ithal etme karşılığı İran'a dolar, Euro, Riyal veya TL değil, bildiğimiz altın gönderiyor. Kamyon ve TIRlarla taşınan altın, böylece finansal sistem üzerinden geçmiyor. Ambargo radarına da takılmıyor. Böylece bütün bankalar ticaret aracılığından çekilmiş oluyor, tek aracı olarak iki ülkenin Merkez Bankası kalıyor geriye.
Enerji Bakanı Taner Yıldız ve TÜİK, bunu hemen reddetti.
Temmuz verileri açıklandı
Fakat haziran ayında dikkat çeken TÜİK istatistikleri, dün açıklanan temmuz verileriyle artık gizlenemez hale getirdi.. TÜİK'in dış ticaret istatistiklerinden sadece iki rakam:
- Geçen yılın temmuz ayından bu yılın temmuz ayına Türkiye'nin kıymetli metaller ihracatı yüzde 705 arttı. Geçen yıl temmuz ayında 258 milyon dolarlık kıymetli metal ihraç eden Türkiye, bu yılın aynı ayında bu rakamı 2 milyar 82 milyon 488 bin dolara çıkardı. Ocak temmuz bazında bakıldığında geçen yıla göre artış yüzde 372 ve toplam kıymetli metal ihracatı ise 8 milyar 855 milyon dolar.
- Dış ticaret verilerindeki ikinci rekor, İran'a yapılan ihracat. İran'a yapılan ihracat geçen yılın temmuz ayında 320 milyon dolarken bu yıl temmuzda 2 milyar 158 milyon dolar.
Ocak-temmuz dönemine bakıldığında, yani yılın ilk 7 ayında, İran'a yapılan ihracat 8 milyar 46 milyon dolar.
Geçen yıl ise bu rakam 2 milyar 33 milyon dolarmış.
İki rekorun buluşması
Hem temmuz ayı kıymetli metal ihracatında hem de İran'a yapılan ihracatta rekor artış var. İki rekor aynı anda tesadüfen bu yakınlıkta çakışabilir mi? Mantıken hayır, istatistiki olarak hayır, resmen evet. Devlet kurumları ithal edilen petrol karşılığı İran'a altın ihracatı yapılmadığını iddia ediyor. Peki bu durumda İran'a yapılan ihracat İran'a yönelik bütün finansal sistem ambargo altındayken ne karşılığı yapıldı?
Üstelik İran Merkez Bankası da altın ithalatında büyük bir artış olduğunu teyit etmiş durumda.
ANKARA