Sazgehê mekanîzmaya dewlete ra nika qet mekanîzmaya edaletî saz nêbîya. Tena parçeyê Kurdistano Rojawan de hetê şarî mekanîzmaya edaletî ame xelqkerdiş, nika Kurdistano Vakur de têkoşîn seba no yeno meşnayîş. Endamê Dîwanê Edaletî yê KCKe Şoreş Şankan mekanîzmaya edaletî ser qise kerd.
Endamê Dîwana Edaletî yê KCKe Şoriş Şankan dîyar kerd ke edeaet û huqiq zaf rayan, fina yewbînan yenî vînayîş û wina vat: “No fikir şaş o. Edalet wazeno xo bikero zey cewherê komelî, la huqiq edaletî ra dima vejîya raşte û aşkerayeke pergalo desthilatdar, pergalê sinifê yê dewlete yo. No ser zî mîyanê edalet û huqiqî de cîyayîyeke gird esto. Zey dîwanê edaletî, verîya heme çikê ê hewl danî, ferasetê ‘Ez edaletî vila kena’ cîya, ferasetêkê edeletî yê alternatîf xelq bikerî. No ser zî tîmê cigêrayox ser nîqaş kenî.”
Huqiqê komelî
Endamê Dîwanê Edaletî yê KCKe Şankan îzeh kerd ke tewr zaf analîzê Rayver Apo yê ser edaletê komelî û huqiqî esas yenî girewtiş û wina dewam kerd: “ Şorişê Vakurî û destpêkerdişê ravêreyeya şorişî yê Kurdistano Vakur ra yewe zemînê pratîkbîyîşî dî. Zey alteranîf şîroveya ma no yo ke persgirêk vejîyayo raşte de, noca de sazîyê bieşkerî çareserîya cayî peyda bikerî, bêrî sazgehkerdiş. Seba ke eke persgirêk cayêkî de vejîyayo se, tewr zaf bi persgirêkî nîşanê şarê no heremî yo. Bi no rayîrî bira ke adîlin bieşkero girewtiş. Bieşkerî hetan bîyarê yew cayî û çareserîya mende biba. Bi raybazo bîn, demê şonî ver destê dadgehan, seba ke bira dadgehan bi zorê yeno şuxilnayîş, persgirêkî çareser nêbenî.”
Pergalê edaletî
Şankan aşkera kerd ke rewşa ke esta de pergalekê edaletî yê komelî esto û wina domna: “Averşîyîşê Rojawanî, bandorê Vakur, Rojhilat û Vaşûrî zî keno. Yeno vînayîş ke şar no pergalî weçîneno. No ser zî Kurdistano Vakur de ewilî de şaristan ya zî qezayan de komîsyonê pêardişî amey sazkerdiş. Hetta dadgehî daxî ameyî akerdiş. Nê tena kurdan, tirkan zî sere day nê dadgehan ro. Seba ke heremê kurd û tirkî pîya cuyenî, persgirêk zî pîya cuyenî, her di hetî yenî serpirodayîş kenî.”
Şankan qalîkerdişê xo de bal ant ser serepirodayîşê nêy dadgehan û wina peynî kerd: “Serpirodayîşê kurd û tirkan qeydan de zî estî. Xebatê sifteyîn de di sazîyê edaletî de bi qasî hezar dozî amey nirxnayîş û pêroyîyê înan zî amey çareserkerdiş, netîceyî ameyî girewtiş û bir ameyî dayîş, labelê seba ke pergal Kurdistano Vakur de nêameyo sazkerdiş, pergalê dewlete bandorker o. Cakerdişê birê dadgehe yê demê xo de, komkerdişê belge û agahîyan û goşdarnayîşê şahîdan de zehmetî vejîyeno raşte. Kurdistano Vakur de gelek hereman, şaristan û qezayan de binê meclîsê şarî de ameyî akerdiş. Komîsyonê pêardişî ameyî xelqkerdiş û ey zî komîsyonê xo yê edaletî xelq kerdî. Hewl danî persan çareser bikerî. Xora rayîro raşt pergalê edeletî yê komelî de no raybaz o, wa no raybaz bêro zafkerdiş.”
KAMAR ARARAT/DERYA KEJÊ / ANF/BEHDÎNAN