İran’ın ABD’ye ait bir İHA’yı vurmasından dolayı iki ülke arasında var olan gerilim tavan yaptı. Trump’ın bir misilleme saldırısından son anda vazgeçtiği belirtildi. İHA’nın düşürülmesinin ardından ABD’deki kayıtlı uçakların Hürmüz Körfezi üzerinde uçuşu yasaklandı.
Donald Trump’ın başkanlığa gelmesinin ardından sürekli artan ABD-İran gerginliği, İran’ın önceki gün İran’ın bir insansız hava aracını (İHA) vurmasının ardından doruk noktasına çıktı. Her iki ülke neredeyse savaşın eşiğine geldi. İki ülke arasındaki karşılıklı sert açıklamalar da sürüyor.
Amerikan New York Times gazetesi, Trump’ın İran’ı vurmaya onay verdiğini ancak daha sonra “aniden” emrin uygulanmasını durdurduğunu yazdı. ABD’deki kayıtlı uçakların İran hava sahasında uçuşu da yasaklandı.
İran’ın ABD tarafından terör listesine aldığı İran Devrim Muhafızları, Çarşamba günü ABD’ye ait Global Hawk’ın (Küresel Şahin) tipi insansız hava aracını vurması İran-ABD gerilimi bir anda daha da tırmandırdı. İran, ABD’nin aksine düşürülen İHA’nın uluslararası sularda değil, kendi karasularında vurduklarını duyurdu.
Olayın ardından ABD Başkanı Donald Trump “İran’a saldıracak mısınız?” sorusuna, “Kısa sürede öğreneceksiniz” yanıtını verdi.
Trump kişisel Twitter hesabında ise “İran çok büyük hata yaptı” açıklamasında bulundu. Trump düşürülen İHA için “İran çok büyük hata yaptı” dedi.
Umman üzerinden mesaj
Öte yandan Reuter haber ajansı, İran’ın ABD’ye ait insansız hava aracını düşürmesinin ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın Umman üzerinden İran’a mesaj gönderdiğini bildirdi.
Reuters haber ajansına göre Trump mesajında, “Savaşmak istemiyoruz, konuşmak istiyoruz” dedi ve İran’a yanıt vermesi için kısıtlı bir süre tanıdı. İran da bu mesaja karşılık verdi. Reuters’e konuşan bir İran hükümet yetkilisi “Liderimizin ABD ile görüşmeye karşı olduğunu fakat mesajı kendisine ileteceğimizi söyledik” dedi.
‘Saldırı emrinden sonra vazgeçti’
Bu arada New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre de Trump’ın üst düzey ulusal güvenlik danışmanları ve Kongre temsilcilerinin Beyaz Saray’da yaptığı yoğun görüşmelerden sonra Amerikan askeri ve diplomatik yetkilileri, yerel saatle 19:00 sıralarında İran’daki hedeflerin vurulmasını bekliyorlardı. NYT, haberini görüşmelerde yer alan ya da görüşmeler hakkında bilgilendirilen, ismini vermediği birden fazla üst düzey yetkiliye dayandırdı. Yetkililerin gazeteye aktardığına göre, Trump füze bataryalarının da aralarında olduğu bir dizi hedefin vurulmasına onay verdi.
Gazeteye konuşan bir üst düzey yetkili, emir iptal edildiğinde operasyonun başlangıç aşamalarında olduğunu söyledi.
Yetkiliye göre, uçaklar ve gemiler atış pozisyonundaydı ancak iptal emri gelince herhangi bir füze atılmadı.
NYT: Saldırı planına ilişkin netlik yok
Öte yandan NYT, Trump’ın saldırılar ile ilgili fikrini mi değiştirdiğinin yoksa yönetimin lojistik veya stratejik nedenlerle mi vazgeçtiğinin belli olmadığını kaydedildi. Gazeteye göre saldının halen gerçekleşme ihtimaline yönelik bir netlik de bulunmuyor. Gazete, saldırı planlarına ilişkin sorulara Beyaz Saray ya da ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerinden yanıt alamadıklarını açıkladı. Yetkililerin olası bir saldırı ihtimaline karşı gazeteden haberi bekletmelerini istemedikleri de haberde yer alan bir diğer ayrıntı.
Trump: İran yaptırımlarına yenilerini ekledik
Dün ise ABD Başkanı Donald Trump, son anda durdurulan misilleme saldırısına ilişkin açıklama yaptı. Trump, İran’a hava saldırısına 10 dakika kala durdurduğunu belirterek, yaptırımlara gece yarısı yenilerini eklediklerini söyledi.
Trump, İran’a hava saldırısına onay verdiği, ama sonra aniden vazgeçtiğine dair haberlere ilişkin Twitter hesabından açıklama yaptı. “Pazartesi uluslararası sularda İHA vurdular” diyen Trump, şöyle devam etti: “3 ayrı noktada misillemede bulunmak için harekete geçtik ve silahları yükledik ki ben ‘kaç kişi ölecek’ diye sordum. Bir general ‘150 kişi efendim’ diye yanıt verdi. Saldırıyı gerçekleşmesinden 10 dakika önce durdurdum.”
Trump, “İHA vurmak orantılı değil. Benim acelem yok. Ordumuz yeniden yapılanıyor, yeni, harekete geçmeye hazır, açık ara dünyanın en iyisi. Yaptırımlar acı veriyor ve dün gece üstüne yenilerini ekledik. İran asla nükleer silah sahibi olamaz; ne ABD’ye ne de dünyaya karşı” dedi.
Vurulan İHA’nın yanı sıra Umman Körfezi’nde vurulan iki tanker de her iki ülke arasında önemli bir kriz noktası.
İran, bu tankerlerden dolayı ABD tarafından hedef tahtasına konmuş durumda. İran ise dünyanın en önemli petrol koridoru olan Hürmüz Boğazı’nda iki tankerin vurulmasından kendilerinin sorumlu olmadığını açıklamıştı.
Uçaklara İran hava sahası yasaklandı
Bu arada ABD Federal Havacılık İdaresi, ABD’de kayıtlı uçakların Hürmüz Körfezi’nde İran hava sahasına girmesini yasakladı.
Kararın gerekçesi olarak bölgedeki uçakların kimliğinin yanlış tespit edilme riski gösterildi. İran’ın düşürdüğü insansız hava aracının boyutu bir yolcu uçağı büyüklüğündeydi.
British Airways, KLM ve Qantas gibi farklı ülkelerden havayolları da İran hava sahasına girmemek için uçaklarının rotalarını değiştireceklerini açıkladı.
HABER MERKEZİ