Almanya’da hükümet bir ila üç yaş arasındaki çocuklar için kreş, üç ila altı yaş arasındaki çocuklar için okul öncesi bakım hizmeti vermeyi taahhüt ediyor. Eyaletten eyalete değişiklik gösteren bu olanaklardan faydalanabilmek için ailelerin zamanında başvuru yapmaları gerekiyor.

REŞWAN DİLAN

Almanya’da ebeveynlerinin çocuklarıyla ilgilenebilmeleri için çocuklarının üçüncü doğum gününe kadar ebeveynlik izni hakları (Elternzeit) var. Bu süre zarfında isterlerse çalışabilirler; ancak çalışma zorunlulukları yok. Bu süre dolduğunda işlerine geri dönebilmeleri de yasal olarak güvence altına alınmıştır. Ebeveynler, çocuğun doğumundan sonraki ilk 12 ay boyunca ebeveynlik parası (Elterngeld) talep edebilir, iş kazancı tamamen veya kısmen kesilirse bu ücret iki ay daha ödenir. Bir de çocuk parası (Kindergeld) var. Bu ödeme, iltica sürecini tamamlamış mülteciler için de geçerlidir. Bu haklardan yararlanabilmek için ”www.arbeitsagentur.de” sayfasından başvuru formlarına ulaşabilmek mümkün.

Üç yaş üstü çocuklara

Ebeveynler aynı zamanda çocukların bakımları konusunda da desteklenmekte. Gündüzleri çocuklar bakım evlerine gönderiliyor. Söz konusu bakım evleri, eyaletlere göre farklılık göstermekle birlikte, çocuk bakımı için hizmet veriliyor: Bazı eyaletlerde KiTa (Kindertagesstätte), bazı bölgelerde Kindergarten (ana okulu) veya Krippe (kreş) terimleri kullanılıyor.

Hükümet, genelde 3 yaş ve üstü çocukların bakımını üstleniyor. 2013’te verilen bir karara göre, 1 yaşını doldurmuş çocuklara bakım hakkı tanındı. Düşük gelirli aileler ve mülteci ailelerin çocuklarının bakımı için destek sunuluyor. Uygulama ise bölgeden bölgeye; bakım saati, ailenin geliri ve çocuk sayısına göre değişiyor. Hükümet, bir ila üç yaş arasındaki çocuklar için kreş, üç ila altı yaş arasındaki çocuklar için okul öncesi bakım hizmeti vermeyi taahhüt ediyor, ancak bu olanaklardan faydalanabilmek için erken başvuru yapmak gerekiyor. Ayrıca entegrasyon kursuna katılan ebeveynler için de özel seçenekler de bulunmaktadır.

Eyaletlere göre değişiyor

Almanya’da eyaletlere göre kreş ücretleri ve destek olanakları şöyle:

Baden-Württemberg: Genellikle ücretli; ancak Heilbronn gibi bazı kentler ücretsiz olabiliyor.

Bavyera: Kreşlerin tamamı ücretli. Aidatlara ilişkin kararı kreş yönetimi veriyor. Ebeveynlerin maddi durumu ve çocuk sayısı belirleyici. Eyalet hükümeti, 2013’ten bu yana aileleri ayda 100 euro ile destekliyor. Bunun yanı sıra geçtiğimiz yıl Eylül’den itibaren ”aile parası” (Familiengeld) ödüyor. Buna göre çocuk başı ayda 250 euro, üçüncü çocuktan sonra ise 300 euro ödenek veriliyor. Bu ödenekler üç yıl sürebilir.

Berlin: 1 Ağustos 2018’de kreş ücretlerini tamamen kaldırdı.

Brandenburg: 1 Ağustos 2018’de çocukların son kreş yılının ücreti kaldırıldı. Ancak etkinlik ve öğün ücretlerinin aileler tarafından karşılanması gerekiyor. Eyalet parlamentosu ailelere 125 euro; gerekliliğe göre artırılabilir ödenek veriyor.

Bremen: Ağustos 2019’dan itibaren 3 ile 5 yaş arası çocuklar için kreş ücretleri kaldırılacak. Ailelerin yüzde 56’sı, sosyal gerekçelerden dolayı ücret ödemiyor. Ancak öğle yemeği 2022’ye kadar devam edecek.

Hamburg: Ağustos 2014’ten itibaren çocukların doğumlarından ilk okul başlayıncaya kadar öğle yemeği dahil, günde 5 saat kreş ücreti kaldırıldı.

Hessen: Ağustos 2019’dan itibaren 3 yaşını doldurmuş çocuklar için üç yıla kadar kreş ücretleri kaldırılacak. Günde 6 saate kadar hizmetin ödendiği kreşlerde öğle yemeği ücretli kalacak. Çocuklara verilen ödenekler ise çocuk başı 135 euro.

Mecklenburg-Vorpommern: Kreşler ücretli. Özel durumlarda kreş ücretleri gençlik yardım kuruluşları tarafından karşılanabilir. 2020’den itibaren ücretlerin kaldırılması bekleniyor.

Niedersachsen: Ağustos 2018’de 3 yaşını doldurmuş çocuklar için günde 8 saat kreş ücreti kaldırıldı. Geri kalan ödenek talepleri kreşlerin kararına bırakılıyor.

Nordrhein-Westfalen: 2011’de eyalet hükümetinin kararıyla kreşe giden çocukların okula başlamadan bir yıl önceki kreş ücreti kaldırıldı. Ücretlerin tamamen kaldırılması eyalet hükümetinin gündemine alındı.

Rheinland-Pfalz: 2007’de kreş ücretlerini ilk kez kaldıran eyalette, 2010’dan itibaren 2 yaşını doldurmuş çocukların kreş ve anaokul ücretleri kaldırıldı. 2 yaşının altında çocuklar için ise ücretler ebeveynlerin maddi gelirine göre değişiyor.

Saarland: Çocukların okula başlamadan önceki kreş yılı günde 6 saat için kreş ücreti kaldırdı. Eğitim Bakanlığı, Ağustos 2019’dan itibaren ise ücreti, yüzde 25 ve 2021’den itibaren ise yüzde 19 indirecek.

Sachsen: Kreş ücretlerini kaldırma veya indirim yapma eyaletin gündeminde yok. Ebeveynlerin gelir durumu da etkileyici değil. Ancak çocuğunu tek başına yetiştiren veya birden fazla çocuğu olanlara indirim yapılıyor. Bunun için eyalet hükümeti ödenekler de verebiliyor. Gençlik Dairesi (Jugendamt) tarafından üçüncü çocuğun kreş ücretleri karşılanacak.

Sachsen-Anhalt: 2013’ten bu yana ikinci çocuğa indirim yapılıyordu. Üçüncü çocuk için ücret alınmıyor. Ancak bu durum, bu ay; yani Ocak 2019’dan itibaren ebeveynlere ilk çocuk için ücret ödeniyor, varsa diğer çocuklar onların 8 saatlik kreş ücreti karşılanacak. Ebeveyn çocuğu daha uzun kalsın isterse gere kalan kısmı kendisi ödeyecek.

Schleswig-Holstein: Kreş ücreti ödemeye devam ediliyor. 2017’den itibaren çocuklar için üç yaşını doldurana kadar ayda 100 euro ödenek verilecek. Sosyal yardım veya işsizlik ücreti alan ebeveynlerin çocukları için ise kreş ücreti kaldırıldı. 2020’de ebeveynler için kolaylaştırıcı değişikler planlanıyor.

Thüringen: Ocak 2018’den itibaren son kreş yılının ücretleri kaldırıldı. Günde on saate kadar bakım hizmetinin ücretsiz olduğu eyaletin gündeminde ücretlerin tamamen kaldırılması var.