Endamê Serekîya Meclîsê Demokratîke yê Surîye Sîhanok Dîboyî krîzê Idlibî ser o va ‘seba ke gamê hewceyî bi înan esta, nêameyî eştene krîz hîna kûrêr bîyo’ û wina domna: “Eke modelê îdareyê xoserî bêro esasgirewtene, o wext hem problemê Idlibî û hem zî heme problemê Sûrîye çareser benî.”
MURADA KENDA/ÇEKDAR GULAN / ANHA/QAMIŞLO
Krîzê Idlibî her ke şono kûrêr beno. Herçiqas ke Tirkîya û Rûsya vajî ‘ma girêdayeyê peymana ke Soçî de îmze kerdbî yî’ zî herême de mabênê hêzê rejîm û çeteyan de pêrodayîşî bêmabên dewam kenî.
Dewleta tirkî ke mabênê Rûsya û Amerîka de teng bîya, hewl dana bi destekdayîşê çeteyan menfîet bierzo dest. No destek peymana Soçî veng vejeno û reyna bîyo sebeb ke Rûsya hewa ra destek bido hêzê rejîmê Sûrîye. Nê pêrodayîşan de tewr zaf sîvîlî zirar vînenî. Heta nika zaf sîvîlî merdî.
Babete ser o Endamê Serekîya Meclîsê Demokratîke yê Surîye Sîhanok Dîboyî qisey kerd. Dîboyî seba çareserîya krîzê Sûrîye fikranê Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî da vîr û wina va: “Ê ke çareserîya krîzê Sûrîye reyde eleqeder benî, ganî fikranê Ocalanî ser o bivinderî. Çimkî çareserî mesajê Ocalanî de ya.”
Îdareyo Xoser seba Idlibî alternatîf o
Dîboyî va ‘seba ke gamê lazimî nêameyî eştene, krîzê Idlibî hîna zaf kûr bi’ û wina domna: “Eke modelê Îdareyê Xoserî bêro esasgirewtene, o wext hem problemê Idlibî û hem zî heme problemê Sûrîye çareser benî. Efrîn hîna zî binê dagîrkerîya dewleta tirkî û çeteyanê ci de yo. Eke Efrîn bêro azadkerdene, o wext no seba çareserîya krîzê Idlibî zî beno gamêka muhîm. Seba ewleyî, aştî û îstîkrarê herême lazimîye bi azadbîyayîşê Efrînî esta. Azadkerdişê Efrînî seba azadbîyayîşê Idlibî zî muhîm o û do tesîrêko gird zî bikero.”
Idlib de pêkerdişêk nêbîyo
Dîboyî dewamê qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke Idlib de mabênê Rûsya, Sûrîye û Tirkîya pêkerdişêk nêbîyo û wina va: “Xora kombîyayîşê Astana zî bîyî sebeb ke Sûrîye de parçebîyayîş bivirazîyo. Netîceyê pêkerdişan de xeylê bajar û qezayî dewrê rejîmî ameyî kerdene û çeteyê sîlehinî zî Idlib de ameyî bicakerdene. Ewro zî aseno ke nê pêkerdiş û têkilîyê dewam nêkenî. Metodê ke Idlib de ameyî bikarardene, nîşan danî ke ewja de pêkerdişêk nêameyo kerdene. Heta ke gamê cîya û hemleyê nêweyî nêrî averberdene, krîz çareser nêbeno.”
Menfîetî krîz kûrêr kenî
Dîboyî va ‘peymanê ke Idlibî ser o yenî kerdene, seba pawitişê menfîetanê sîyasî, leşkerî û ekonomîke yenî kerdene’ û wina dewam kerd: “Netîceyê her peymane de yeno vatene ke do herêmêka bêsîlehe bêro awankerdene, labelê her tim pêrodayîşî zêde benî. Peymanê ke goreyê menfîetan yenî viraştene çareserîye nê, ancax bêçareserîye zêdenenî. Çimkî dewleta tirkî ya dagîrkere bi serran o ke destek dana çeteyan.”
Tirkîya Idlib de tengasî de ya
Dîboyî peynîya qiseykerdişê xo de wina va: “Dewleta tirkî Sûrîye de û bi taybetî zî Idlib de kewta mîyanê bîrî. Êdî wina bîyo ke Tirkîya nêşêna qeraran bigîra. Tirkîya Idlib de bimano zî bivejîyo zî problem o. Ameyoxê Tirkîya tarî û têmîyankewte yo. AKP û Erdogan şarê Tirkîya û Rojhelatê Mîyanênî ser o tesîrêko xirab virazeno. Ganî şarê Tirkîya vera nê polîtîkayan de reskîyonêko gird nîşan bido.”