Dolar’ın 5 TL’yi geçmesi sonrası ekonomik verileri değerlendiren eleştirel iktisatçı Gaye Yılmaz, derin bir krize girecek ülkeler arasında bulunan Türkiye’nin borç bulma konusunda elinin zayıflayacağını söyledi. Türkiye'nin kısa ve orta vadede ciddi bir iktisadi bunalıma girdiği tespitini yapan Yılmaz, çözüm için de demokratikleşmeye işaret ediyor. 

ABD, Türkiye'de tutuklu olan ve geçen hafta ev hapsine alınan rahip Andrew Brunson'ın serbest bırakılması için Türk Adalet ve İçişleri bakanlarına yönelik aldığı yaptırım kararı sonrası Dolar karşısında sürekli olarak değer kaybeden TL’nin bu yılki kaybı yüzde 30’a yaklaştı. Karar sonrası atağa geçen Dolar, yeniden rekor kırarak 5 TL'yi geçti.

 ABD Merkez Bankası (FED) , geçtiğimiz Ekim ayında bilanço küçültme operasyonunu başlatmış ve bu operasyon her 3 ayda bir 10 milyar Dolar artarak devem ediyor. Avrupa Merkez Bankası ve İngiltere Merkez Bankası ise eş zamanlı olarak yılsonuna doğru parasal gevşemeyi durdurup, faiz artırma sinyalleri verdi.

Ekonomideki gidişatı değerlendiren akademisyen Dr. Gaye Yılmaz, ekonomik krizin derinleşeceği görüşünde. Çözüm için ise demokratikleşmeye işaret ediyor.

Türkiye borç bulamayabilir

Gaye Yılmaz, tüm bu gelişmeleri önümüzdeki 6 ayda dünyada mevcut sermayeyi merkez ülkelere çekmek için atılmış son derece önemli adımlar olarak nitelendirdi. Bunların aynı zamanda ülkelerin ulusal paralarının döviz karşısındaki beklentilerini de belirlediğini söyleyen Yılmaz, "Bu gelişmeler bir yandan da 2018'in ikinci yarısı ve 2019 yılında borç bulma konusunda Türkiye'nin elinin zayıflayacağı ve daha da önemlisi borçlanmasını döviz cinsinden hem de çok daha yüksek faizlerle yapmak zorunda kalacağı anlamına geliyor" dedi.

Derin kriz geliyor

Türkiye'nin Ağustos ayından itibaren güçlü bir "borç-döviz sarmalı"na düşeceğinin altını çizen Yılmaz, bu sürecin Türkiye'yi diğer benzer ölçekteki ülkelerden çok daha fazla etkilediğini söyledi ve ekledi: "Başka bir deyişle, gelişmekte olan ülkeler arasında cari açığı görece daha az olan, dış ticaret açığı vermeyen, kalkınmasını finans veya inşaat gibi üretken olmayan sektörler yerine imalat sanayine borçlu olanlar bu süreçten büyük yara almadan çıkacak. Türkiye gibi imalat sanayi şirketlerinde kapağı yurt dışına atmaya çalışan ülkeler derin bir krize gireceklerdir."

İşsizlik artacak

"Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye'nin kredi notunu 'BB+'dan 'BB' seviyesine indirdi. Kredi notunun düşmesi, hem dış kaynakların pahalanmasına hem ülke içinde döviz faiz dengesinin bozulmasına yol açar" diyen Yılmaz, yabancı yatırımcı girişinin azalacağını belirtti.

Yılmaz, aynı zamanda cari açığı da büyüten kredi notunun düşmesinin topluma yansımasının ne şekilde olacağını şöyle anlattı: "Tıpkı bugün olduğu gibi fiyatlar genel düzeyinin (enflasyon) yükselmesi, ücret, kira ve emekli aylığı gibi gelirlerin enflasyon ve TL'nin değer kaybı karşısında erimesi, yeni yatırım yapılmadığı ve yükselen girdi maliyetleri yüzünden iflasa sürüklenen firmaların varlığı dolayısıyla işsizliğin artması şeklinde olacaktır."

Çözüm: Demokrasi 

Ekonomik sorunları çözmenin en etkili yönteminin demokrasi olduğunu vurgulayan Yılmaz, OHAL koşullarında yönetilen Türkiye'de, OHAL'in kaldırılmasının dahi ekonomiye olumlu katkısı olmadığını söyledi.

"Zira ortadan kalkan sadece OHAL'in adı olmuş; pratikte ise hiçbir açılım ve demokratikleşme ihtimalinin olmadığı görülmüştür" diyen Yılmaz, şöyle dedi: "Nitekim OHAL'in kaldırılmasının ardından ne TL'nin değer kaybında bir yavaşlama, ne yabancı yatırım akışlarında bir artış ne de enflasyonda bir azalma görülmemiştir. Başka bir deyişle, yeni hükümetin programında bir demokratikleşme hedefine de yer verilmediği bu koşullarda Türkiye'nin kısa ve orta vadede ciddi bir iktisadi bunalıma girdiği tespitini yapmak mümkündür."

Gaye Yılmaz kimdir?

İstanbul'da doğan Gaye Yılmaz,  bütün eğitimini İstanbul'da tamamladı ve Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden mezun oldu. Uzun süre finans piyasaları alanında çalışıp emekli olduktan sonra 1996-2008 yılları arasında DİSK-Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu ve DİSK-Birleşik Metal İş Sendikası'nda uluslararası ilişkiler uzmanı olarak çalıştı. Yüksek Lisansını 2004-2005 yıllarında Kassel ve Berlin'de Global Labour University'de tamamladı ve Hizmet emeği ve Marxist Değer Teorisi üzerine bir yüksek lisans tezi yazdı. Doktorasını 2006-2009 yıllarında Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde yaptı ve doktora tezinde su kaynaklarının metalaşması konusuna yoğunlaştı. Gaye Yılmaz'ın başta küreselleşmenin ekonomi politiği ve Suyun Metalaşması olmak üzere çeşitli kitap çalışmaları var.