FATMA ADIR / ANF / BRUKSEL
Ewro serrgêra 80. de tayê yadkerdişî virazîyenî. Ez sere de Seyîd Riza û şexsê ci de heme şehîdanê Dêrsimî bi minet, rêze û hurmet yad kena. Her serre serrgêra îdambîyayîşê Seyîd Riza û Qetlîyamê Dêrsimî eynî wextî de serrgêra dejan a zî. Ma zî hewl danî dejanê xo bi têkoşînê azadî derbaz bikerî. Sirê ma yê ke mezg û zerrîya ma de xo nimitî, her serre vejîyenî orte û sey ke vajî ‘Xovîrakerdiş îxanet o…’
Her ke dapîra mi çîyê ke ameybî cuyayîş ma ra vatêne, ma zî sey xeberê ke sewbîna dinya yan zî gaîp ra ameyî, goşdarî kerdênê. Zerrîya ma ya domane vatêne ‘yê ke nînan kerdî merdim nêbenî’. Labelê yê ke ma vatênê ‘hîkaye yî’ dima ra ma ferq kerd ke mezg û zerrîya ma de ca girewtî.”
“Camêrdî sîleh girewtî û vera xo dayî koyan. Ma cinî û extîyarî tena mendbî. Ameyî cinî, extîyar û domanan heme kom kerdî û ma berdî Qisle. Do ewja de ma bikiştêne. Kênayêka şenike ke endamê keyeyê aye heme kişîyaybî zî ma het de bî. Xeleyî resaybî û ma mîyanê xeleyî de meşîyayênê. Ma mîyan ra yewe aye kênaye ra vana, ‘eke ti firsend bivîna, xo mîyanê xeleyî de binimine’.
Kênaya şenike firsend dîybî û remaybî. Dima ra ame famkerdiş ke kêna çin a. Emir dîyabî ganî ti kes nêmendêne. Kerwan ame vindarnayîş û dest bi gêrayîşê kênaye kerdî. Demêk ra pey kêna ameye dîyayîş. Her ke vistewreyê mi mîlçika ke ser sereyê ma de firayêne dîyêne, vatêne ‘kênaya mi meterse, Xizir ma het de yo. Do hetkarîya ma bikero’.
Heta vîsta peyêne bawerîya xo vînî nêkerd. Ma rêz kerdî û bi dor awe dayî ma. Seba ke ma sey Huseyînî şehîd bikewî. Mi vatêne ‘Xizir kura de yo, êdî nêreseno ma’. Dure ra beyraqêk ameye dîyayîş û vatişê ‘efû vejîyaye’ ame eşnawitiş û ma agêrayî keyeyê xo. Labelê mi aye roje qet xo vîra nêkerd û eke ez yewî ra nêvaja, ez vana qey ez mirena.”
Ya, na hîkayeya ma bîye. Na bedelê elewî û kurd bîyayîşî bîye. Yê ke ma vatêne qey hîkaye yî, raştîya xo de çîyê ke vera ma de ameybî kerdiş bî û ewro ma zî nînan cuyenî. Ê rojan domanî dayîke û pîyanê xo vînî kerdêne, ewro zî dayîke û pîyî domananê xo vînî kenî. Domanê ke yenî definkerdiş, na reyde mezel de rehetî nêvînenî û raştê hêrişan yenî. Çîyê ke o wext Dêrsim de ameyî cuyayîş, çîyê ke Helebçe, Roboskê, Şengal û Kobanê û tewr peynî Kerkûk de ameyî cuyayîş reyde eynî yî.
Eke ma o wext xoverdayîşê Dêrsimî baş fam bikerdêne û vera qetlîyaman de pîya hereket bikerdêne, ewro ma nînan nêcuyayêne. Ma kurdî, cinîyî, sosyalîstî û heme bindestî ancax piştî bidî yewbînan eşkenî qetlîyaman bivindarnî. Ewro tehdît, hêriş û tecrîdê ke vera rayberanê şarê kurdan de ameyî bicaardiş şexsê Rayber Apoyî de bi hawayo komplîke yeno bicaardiş. Senî ke çîyê ke ameyî cuyayîş hîkaye nîyî raştî yî, rojê azade zî xeyal nîyî. Cok ra vera hêrişê Rayber Apoyî ser de yenî bicaardiş de vindetiş zî wezîfeyêko neteweyî yo.