İcracı ve araştırmacıların, Kürt müziğinin ruhu ile oynadığı eleştirisinde bulunan müzikolog Veysi Varlı eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi: ‘’Birçoğu Kürt müziği yaptığını düşünüyor ama Batı müziği çünkü Kürt müziği makamsaldır. Araştırmacısı ise dengbêjliği Çin’e bağlıyor ya da Kürtçede olmayan bir ifadeyi Şakarên Kurdî’yi kullanıyor.”

ANF’ye konuşan Kürt müzikolog Veysi Varlı, Kürt müziğini tanımlarken tarihsel süreç içerisinde ekonomik, politik, sosyal, coğrafik ve iklimsel etkenlerle şekillenmiş olup Kürtçe söylenen müziktir diyor ve şunları belirtiyor:’’Bugün Almanya’da bestelenen bir ezgi, ister istemez Alman toplumunun ve coğrafyasının kokusunu yansıtacaktır. Van’da veya Diyarbakır’da yetişen biri ne yaparsa yapsın Alman toplumunun hislerini yansıtan bir ezgi ortaya çıkaramaz. O nedenle müziğe, ‘görünen resmin işitilen sesidir’ diye tanım getiriyoruz.”

Dünyanın en aptalca yaklaşımıdır!

Kürt müziğinin ve ezgilerinin icracılar ve araştırmacılar tarafından yanlış bilgi ve ifadelerle tahrip edildiğini vurgulayan Veysi Varlı konu ile ilgili şu somut örnekleri veriyor: ‘’Şırnak Üniversitesi’nde dengbêjlik ve kültürüyle ilgili bir sempozyum düzenlendi ve bu bir kitapçık haline getirildi. Bu kitapçıkta Kürt müziğini Çin’e bağlamışlardı. Bu, dünyanın en aptalca yaklaşımıdır. Bir başkası ‘Şakarên Kurdî’ diye kitap çıkarıyor. Şakar, ardı ardına şakırdamadan geliyor ama Kürtçede böyle bir ifade yok. Kürtçede ‘stran’ var. Bu çalıntı ezgilerimizin bugüne kadar tartışılmamasının nedenlerinden biri bilgisizlik, diğer nedeni ise sahiplenilmemesidir. Bir ezginin Kürtçe olduğunu bile bile Türkçe seslendiren birçok Kürt var.”

Her Kürtçe olan Kürt müziği mi?

Dili Kürtçe olan ama ruh olarak Kürt müziği kıstaslarına uymayan şarkılara da dikkat çeken Varlı, şunları ifade etti: “Ben dili Kürtçe olan ama ruhu Kürt müziğine uygun olmayan şarkıların sürekli Kürt kanallarımızda dönüp durmasını anlayamıyorum. Aslında birçok Kürt şarkıcı, Kürt müziği yaptığını düşünüyor ama yaptıkları Batı müziğidir. Kürt müziği makamsaldır ama Batı müziği tonalitedir. Özellikle bazı Kürt kadın şarkıcılarımızın gırtlağında zılgıt nağmesi kalmamıştır, çünkü gırtlak kendini Batı müziğine göre ayarlıyor.”

 

KÜLTÜR SERVİSİ