Cenevre bulunan PYD Eşbaşkanı Salih Muslim ve MSD Eşbaşkanı İlhan Ehmed, Suriye görüşmelerini organize eden ABD, Rusya ve BM temsilcileriyle görüşmelerini sürdürürken, şu uyarıyı yaptı: "Kürtlersiz bu görüşmeler de daha önce yapılanlar gibi akamete uğrar."
Türkiye'nin Kürt düşmanlığı tüm bölgeyi savaş alanına çevirdi. Kuzey Kürdistan'da doğrudan Kürtlere karşı savaş açan Türk devleti, Suriye'de ise DAİŞ, El Nusra, Ahrar u Şam gibi radikal dinci örgütleri kullanıyor. Erdoğan güdümündeki AKP Hükümeti bir yandan da Suriye'deki çözüm sürecine taş koyuyor. Çete örgütleri masaya oturtmaya çalışan AKP tehdit ve şantajlarla Rojavalı Kürtlerin ise Cenevre'deki görüşmelere çağrılmasını engellemeye çalışıyor. Suriye'deki savaşa son verilerek ülkenin yeniden inşasının masaya yatırılacağı barış görüşmelerine Rojava'nın siyasi temsilcisi PYD Eşbaşkanı Salih Muslim ile MSD'nin Kürt Eşbaşkanı İlham Ehmed dün akşam saatlerine kadar henüz davet edilmemişti.
Cenevre'de ne oldu?
Peki ne oldu da BM, Cenevre'ye kadar çağırıp, otel rezervasyonlarını dahi yaptırdığı Kürt temsilcileri son anda listeden çıkardı? Bu soruya yanıt ararken, davetiyeler gönderildiği sırada Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan gelen 'PYD davet edilmişse, görüşmeleri boykot ederiz' tehdidini hatırlatmak gerek. Zira diplomatik çevrelerden aldığımız bilgiye göre BM’nin hazırladığı 16 kişilik listede Rusya'nın talebiyle Salih Muslim ve İlham Ehmed dahil 4 Kürt temsilci vardı. Ancak, gün içinde 'Türkiye çekiliyoruz' deyince BM son anda Kürt temsilcilerin davetiyelerini askıya aldı.
Kürtler dışlanmak isteniyor
Bu da "Türkiye’nin boykot tehdidi yüzünden Kürtler bir kez daha Cenevre'den dışlanıyor. Anlaşılan Kürtler ile gerçek muhalif güçler çağrılmadığı için sonuçsuz kalan Cenevre 1 ve Cenevre 2'den hiç ders alınmamış" yorumlarına neden oldu. Zira Muslim gibi İlham Ehmed de Rojavalı Kürtlerden. Ehmed, Rojava'da faaliyet yürüten Demokratik Toplum Hareketi (TEV DEM) Yönetim Kurulu üyesi aynı zamanda. PYD de TEV DEM'in bileşeni. Yani Ehmed, PYD ile yakın ilişkiler içesinde olan ve politik olarak aynı çizgide yer alan bir siyasetçi.
Menna daveti reddetti
Muslim ile Ehmed'i çağırmayan BM Özel Temsilcisi Staffan De Mistura, Rusya’nın verdiği listeden Kadri Cemil ve Rande Kasis'in yanı sıra Heysem Menna’ya ise davetiye gönderdi. Ancak, PYD’nin başat aktör olduğu Suriye Demokratik Meclisi'nin (MSD) Arap Eşbaşkanı Heysem Menna çağrılmasına rağmen, "PYD ve Kürtler davet edilmediği sürece ben de Cenevre’ye gitmeyeceğim" diyerek şahsi daveti geri çevirdi. Suriye'de savaş başladığından beri Kürtlerin önemli bir müttefiği olan Menna, Aralık 2015'te Rojava'da kurulan MSD'nin Eşbaşkanı olarak bu ittifağı daha da güçlendirdi.
Muslim: Yarına kadar her şey olabilir
Konferans yarın toplanıyor. Bu süre içinde ne olacağı bilinmez. Salih Muslim de halihazırda Cenevre'de temaslarını sürdürüyor. Dün öğleden sonra telefonla ulaştığımız Muslim; ABD, Rusya ve BM Suriye Özel Temsilcisi nezdinde görüşmelerini sürdürdükleri bilgisini vererek, "Biz bu toplantıya katılmak istiyoruz ve bunun kavgasını veriyoruz. Bu görüşmelerden ne çıkacağını hep birlikte göreceğiz. Cuma'ya kadar daha vakit var. Bu sürede her şey olabilir. Zira birçok kesim Kürtlerin olmadığı bir toplantının daha baştan akamete mahkum olduğunun bilincinde" dedi.
Krizin arkasında Türkiye var
"Peki muhataplarınız size ne gerekçe öne sürdüler?" dediğimizde ise Muslim, "Gerekçe olarak Riyad oluşumunun itirazını gösteriyorlar. Fakat işin arkasındaki asıl güç Türkiye'dir. Türkiye Kürt fobisi nedeniyle katılmamızı engellemeye çalışıyor. Bu açık bir Kürt karşıtlığıdır. Türkiye'nin bu tutumu bölge halklarının başına çok şey getirecek" uyarısında bulundu.
Muslim, Riyad ve Ankara merkezli Kürt karşıtı güçlere de seslenerek"Bu oyunları bırakın, çözüm istiyorsanız buyurun biz masada hazırız" dedi.
Suriye'de savaş bitmesin istiyorlar
Cenevre 3'e Kürtlerin katılmamasının sadece Kürt sorununun çözümünü ilgilendirmediğinin altını çizen Muslim, "Burada asıl mesele Suriye sorunun çözümü ve barışıdır. Belki ki birileri Suriye'de barışın gelişmesini istemiyor. Hatta savaşın sürmesini istiyorlar. Bu yüzden daha önceki bütün girişimleri boşa çıkardılar. Cenevre 1 ve Cenevre 2 toplantıları bu yüzden sonuçsuz bırakıldı. Şimdi Kürtleri gerekçe göstererek bu toplantıyı da boşa çıkarmaya ve Suriye savaşını sürdürmeye çalışıyorlar. Çünkü herkes biliyor ki Kürtlerin katılmadığı, dahil edilmediği ya da dışlandığı bir toplantı daha başından itibaren sonuçsuz kalmış bir toplantıdır" dedi.
Yolumuza devam edeceğiz
PYD Eşbaşkanı Cenevre 3'e çağrılmamaları halinde alternatifsiz olmadıklarını vurgulayarak, şunları söyledi: "Bütün planlarımızı Cenevre toplantısına katılmak üzerine yapmış değiliz. Çağrılmazsak yolumuza devam edeceğiz. Bizim de farklı planlamalarımız ve alternatiflerimiz var. Ne olursa olsun mücadelemize devam edeceğiz. Çünkü biz her şart ve koşulda Suriye'deki meselenin çözülmesini ve ülkede barışın egemen olmasını istiyoruz."
Ehmed: Suriye'yi fiilen böldüler
Dicle Haber Ajansı'na konuşan MSD Eşbaşkanı İlham Ehmed de davet edilmemelerine oldukça tepkili. Ehmed, Suriye'deki bütün güçlerin görüşmelere katılması için çaba gösterildiğini ifade ederek, "Ama ne hikmetse bir tek Kürtler yok davetli listesinde" dedi. Böylece sadece Kürtlerin değil Suriye'nin bir parçası olan 'Kuzey Suriye'nin de müzakerelerden dışlandığına dikkat çekerek, "Bizi bölücülükle suçlayanlar fiili olarak Suriye'yi böldüler" dedi.
Ara formüller kabul edilmedi
MSD Eşbaşkanı, Kürtlerin kimi ara formüllerle toplantıya katılmaya çalışıldığını ancak bunu kabul etmediklerini vurgulayarak şu önemli bilgiyi paylaştı: "Bize Rusya ya da ABD listelerinde katılın gibi kimi teklifler geldi. Ancak biz kabul etmedik. Biz hiç kimsenin listesinde ya da tarafında görüşmelere katılmayız. Biz Suriye halkının ve halkımızın seçilmişleriyiz onlar adına ve kendi listelerimizle bağımsız olarak katılırız."
Türkiye dünyayı DAİŞ'le tehdit ediyor
Türkiye başta olmak üzere kimi güçlerin Suriye'de çözüm istemediğinin bir kez daha görüldüğünü vurgulayan Ehmed, "Özellikle Türkiye müzakere ve çözüm olmasını istemiyor. Türkiye, dünyayı DAİŞ üzerinden tehdit ediyor. Eğer isteklerim olmazsa DAİŞ saldırılarına maruz kalırsınız gibi bir mesaj veriyor. Ve ne yazık ki dünya da bu tehditlere boyun eğiyor" diye konuştu.
Çözüm engelleniyor
MSD Eşbaşkanı, Kürtlerin katılmadığı bir görüşmeden sonuç çıkmayacağını yenileyerek, "Hem Kürtlerin dışlanması hem de Türkiye ve Suudi Arabistan etkisindeki Riyad'daki parçalı oluşum bu görüşmelerin de tıpkı Cenevre 2'deki gibi sonuçsuz kalacağını gösteriyor" dedi.
Rojava çözüm kongresine hazırlıyor
Uluslararası güçlere "Bu sonuç vermeyecek ve çözüm üretmeyecek yaklaşımlardan vazgeçin" çağrısında bulunan Ehmed, "Biz işimize devam edeceğiz. Demokratik Suriye'yi yaratma projemizi sürdüreceğiz. Büyük bir çözüm kongresi hazırlığımız var. Ve asıl olarak Suriye'de gerçek müzakereyi kendi topraklarımızda yapacağız" dedi.
HABER MERKEZİ
Kafa kesen çeteler mi Suriye'deki sorunları çözecek?
PYD'nin Cenevre görüşmelerine davet edilmemesine tepki gösteren Kobanê Kantonu Yürütme Konseyi Başkanı Enver Muslim, "Suriye'de kafa kesen, tecavüz eden, talan eden, kaçıran, katliamlar yapan Ahrar el Şam ve Ceyş-ul İslam (İslam Ordusu) gibi çeteler mi Suriye'deki sorunları çözecek?" diye sordu. DİHA'ya konuşan Enver Muslim Suriye'nin en önemli dinamiklerinden Kürtler olmadan ülkedeki savaşa son verilmesinin ve sorunlara çözüm bulunmasının imkansız olduğunu vurguladı. Muslim, Cenevre 1 ve Cenevre 2 toplantılarında da bunun anlaşıldığını hatırlatarak, "PYD ile Suriye'de tüm halkları içinde barındıran MSD görüşmelere çağrılmazsa tarih tekerrür eder" uyarısında bulundu.
Rusya'dan Türkiye'ye: Boykot edemezsiniz!
Rusya, Türkiye'nin "PYD katılırsa görüşmeleri boykot ederiz" şantajına "Edemezsiniz, çünkü zaten katılmıyorsunuz" yanıtını verdi.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Bogdanov, Ankara’nın 'PYD Cenevre'ye katılırsa boykot ederiz' yönündeki açıklamasına anlam veremediklerini söyleyip “ Ankara’nın, Suriye görüşmelerine katılması öngörülmüyor. Nasıl Moskova, Washington ve Riyad bu görüşmelere katılmıyorsa Ankara da burada yer almıyor, katılmıyor. Dolayısıyla olayın Ankara ile bir alakası yok“ dedi.
Zira yarın başlaması öngörülen görüşmelere sadece Suriye'de çatışan taraflar katılacak. 6 ay sürmesi beklenen müzakerelerde tarafların başlangıçta, doğrudan görüşmeyeceğine de belirtilmişti.