ABD, Rusya ve Birleşmiş Milletler’in organize ettiği Cenevre 2 Konferansı, BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon’un başkanlığında 22 Ocak’ta İsviçre’nin Montrö kentinde başlayacak. Suriyeli taraflar arasında gerçekleşecek müzakereler ise iki gün sonra BM Suriye Özel Temsilcisi Lakhdar Brahimi’nin öncülüğünde Cenevre’de gerçekleşecek.
Amaç geçiş hükümeti kurmak
Uluslararası konferans, BM destekli Suriye Eylem Grubu’nun Haziran 2012’de İsviçre’nin Cenevre kentinde yaptığı toplantının ardından yayımlanan Cenevre Bildirisi’ni uygulamaya çalışacak. Bildiri, Suriye’de şiddete son verilmesini ve geçici bir hükümet kurulmasını öngörüyor.
Muhalifler karar için toplandı
Batılı ülkeler tarafından desteklenen Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK), belli koşulların gerçekleşmesi durumunda İkinci Cenevre Görüşmeleri’ne katılacağını açıklamıştı. Ancak bileşenlerinden Suriye Ulusal Konseyi’nin geçen hafta konferansta yer almayacağını bildirmesi, SMDK bünyesinde de konunun yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Şimdiye kadar parçalı bir duruş sergileyen muhalifler, nihai kararlarını vermek için dün İspanya’nın Cordoba kentinde iki gün sürecek toplantılarına başladı. Toplantının hedefinin Cenevre 2 Konferansı öncesinde “Suriyeli muhaliflerin uzlaşı noktalarını artırmak, aralarındaki diyaloğu geliştirmek ve bölünmüşlükleri en aza indirmek” olduğu açıklandı. Sonucun bu akşam basın toplantısıyla duyurulması bekleniyor.
Esad istifaya yanaşmıyor
Esad hükümeti ise konferansa katılacağını açıklamış ve delegelerini BM’ye bildirmişti. Fakat Şam yönetimi, Esad’ın istifasını gerektiren hiçbir siyasi çözümü kabul etmeyeceğini vurgulamıştı.
İran’ın katılımı belirsiz
Konferansa Kürtler ile İran’ın katılıp katılmayacağı ise hala belirsiz. Zira geçen Pazartesi açıklanan BM’nin davet listesinde ne Kürtler ne de İran yer alıyordu. İran, konferansa davet edilmemesi üzerine, dolaylı katılımı kabul etmeyeceklerini duyurmuştu.
Kürtler bağımsız katılmak istiyor
Rojava’da özgürlük mücadelesi veren Kürtler ise konferensa Kürt Yüksek Konseyi çatısı altında bağımsız olarak katılmak istiyor. Batı Kürdistan’daki Kürtlerin siyasi temsilcisi Demokratik Birlik Partisi’nin (PYD) Eşbaşkanı Salih Muslim, Kürtlerin talepleri ve siyasi iradesiyle masaya oturması için konferansın organizatörleri BM ve Rusya nezdinde yoğun bir diplomasi trafiği yürüttü; ancak Kürtler henüz BM’den resmi bir davet almış değil.
ABD’nin tavrı belirleyici
Bu konuda ABD’nin tavrı belirleyici. Zira halihazırda Rusya ile BM’nin temsilcisi Brahimi, Kürtlerin taleplerini kabul etme eğilimi gösteriyor. Tahran ile Kürt Yüksek Konseyi’nin davet edilip edilmeyeceği Rusya ve ABD’nin 13 Ocak’ta dışışleri bakanları düzeyinde gerçekleştirilecek buluşmasında kararlaştırılacak.
İkinci Lozan endişesi
Özgürlükleri için yıllardır Baas rejimine karşı mücadele eden Kürtler, konferansa bağımsız olarak katılımda ısrar ediyor ve “Cenevre’de 1923’teki gibi oyuna gelmeyeceğiz. İkinci bir Lozan’a asla izin vermeyeceğiz. Özgürleşmek için gerekirse bir yüzyıl daha savaşırız. Amacımız tüm halkların eşit bir şekilde yaşadığı özgür ve demokratik bir Suriye’yi kurmak” diyor.
Kürtler ortak hareket ediyor
Birlik içinde hareket eden Kürtler, üç gün önce Cenevre 2’nin organizatörlerine birer mektup göndererek konferansa Kürt Yüksek Konseyi çatısı altında bağımsız katılma taleplerini bir kez daha yineledi. Metni Kürt Ulusal Kongresi (KNK) çatısı altında temsilini bulan 54 parti ve oluşum imzaladı.
Uluslararası kampanya sürüyor
Kürtlere ayrıca uluslararası destek de oldukça yoğun. Önceki gün aralarında Nobel ödüllü isimlerin de olduğu uluslararası alanda tanınmış çok sayıda şahsiyet, politikacı ve sivil toplum örgütü temsilcisi, Kürtlerin Cenevre 2 Konferansı’na Kürt Yüksek Konseyi çatısı altında bağımsız katılması için imza kampanyası başlattı.
Eylem Pazartesi başlayacak
İsviçre’de yaşayan Kürtler ve kurumları da “Cenevre Konferansı’na Kürt iradesinin yansıması, Cenevre’nin ikinci bir Lozan’a dönüştürülmesine izin verilmemesi, Kürtlerin konferansta muhatap olarak kabul edilmesi” talebiyle eyleme hazırlanıyor. “Demokratik Suriye, Özgür Kürdistan” sloganıyla BM binası önünde yapılacak çadır eylemi, Pazartesi başlayıp 17 Ocak’ta sona erecek.
Herkese katılım çağrısı
Tertip Komitesi adına dün yapılan açıklamada, konferansın Kürtlerin kaderini etkileyecek bir süreci başlatacağına dikkat çekilerek bütün Kürt kurumları, Kürt Halk Meclisleri, 4 parçadan Kürtler ile Kürt dostlarına çadır eylemine katılma çağrısı yapıldı.
ALİ ÖZŞERİK/ZÜRİH