Leyla Qasim, kênaya Qasimê lajê Hesenî ya. Serra 1952 de Banmilê yê girêdayeyê şaristanê Xaneqîn de zey keynaya malbatekê welatperwer ameya dinya. Şaristanê Leyla Xaneqîn zî sey şaristanê Kerkûkê, seba petrolî ra, her tim sîyasetê enfalkerdişî rê rî bi rî mendo.
Cuya Leyla, zafê ey, bi êş û zehmetî reyde vêrto. Heyatê Leyla Qasim; bi hovîyî û tirajediyêkî, hetê dewleta şovenîstan û qetilkaranê Baasîyan ra, ame qedînayîş. Naskerdişê kesayeyîya sîyasî ya cenîya kurdan ke Leylayê înan rê bi serfirazî rayberî kerda û kena. Cuya ay bi hewayêko aşkera xo dana nawitiş ke rayberîya cenîya kurdî ya.
Hewnê azadîya Kurdistanî
Serra 1958î de, Leyla dest bi wendişê xo yê dibistane kerd û şaristanê Xaneqîn de zî wendişê xo yê mîyanênê temam kerd. Semedo ke Leyla, emrê xo yê domanê, qerjal û feqîrî reyde veyarnabi, hewnê azadîya Kurdistanî zî vînaynî. Tehm û eşqê kurdîyî, roj bi roj, bawerîya ay de şirîn û bihêz bîynî. Birayê leyla Qasime yo pîl Selam Qasim, şertanê zoran de bibi azayê Partîya Demokrat yê Kurdistanê Iraqî û no oxir de şehîd bibi. Leyla, rayîrê birayê xo tercîh kerd û serra 1970 de, bi fermî bî azayê na partî.
Xebata yewîtîya Kurdistanî kerd
Xebata xo ya seba doza neteweyî, verê mîyanê wendoxanê kurdan mîyan de dest pê kerde. Peynî de sûka Bexdayê de lîse zî qedîna û dima serra 1971 de, zanîngehê şaristanê Bexda de, edebyatê beşê komelnasî de ame qebulkerdiş. Serra 1972 de mîyanê sûkê Bexda de, kar û xebata yewîtîya wendekaranê Kurdistanê kerdnî. Her çend îstixbaratê Baasîyanê Iraqî, her ca û her çî qontrol kerdnî zî, xebata welatperwerî û azadî roj bi roj vêşî bîynî.
Kênaya Kurdistanî ya
Leyla Qasim, wexto ke dadgeh de muhakeme bena, dadgerê na dadgehe ra vana ke: “Şima ko min bikişî, labelê şima na heqîqete bizanî ke bi kiştişê min bi hezaran kurdî xoaqilînî. Semedo ke min ganî xo fedayê Kurdistanî kerdo, ez poşman nîya.” No vatişê dima wexto ke şona verbî textê îdamî, marşê yê Ey Raqibî vana.
Leyla Qasim, bi cesaret û qehremanîya xo jû sembola cenîyanê kurdan ra ya.
Ez Kurdistanî nêroşena
28’ê Nîsana 1974 de, Leyla û çar embazanê xo ya ameyî tewiştiş. Semedo rejêmê Baasîyan, kurdî qetil kerdnî, semedo de Leyla waştbi ke eleqeyê (hayrê) cîhane bianco nê wahşetê ser, waştbi ke yew teyaraya Rejîmê Baasîyan biremno. Labelê sernêkewte û no waştişê xo nêardo ca. No semed ra Rejîmê gonîwerê yê Iraqê, rojê 12 Gulane 1974 de seat 7ê verê şodirî de, Leyla Qasim û çar imbazê ay darde kerdî.
Leyla verê îdamî, maya xo reyde q isey kena. No vînayîş de maya xo ra vana ke: “Maya min rindêke, ti qet xem meke, ez hinê merdima yew doze ya. Ez seba şarê kurdan û Kurdistanî ceng kena. Vizêr Saddam, bi tayê merdimanê xo amey ewta. Çarnaynî (waştnî) ke min bixapînî. Vatnî ke, qay ko ez fek dewaya xo ra verrada. Hetta semedo ke, ez fek doza xo ra verrada, min rê mamosteyî wead kerde. Labelê min vat ke ez şarê xo nêroşena. Ez xo kurdan û Kurdistan rê feda kena, no min rê yew şeref o. No vatişê ser o, Saddam adeta har bibi û çimdê mi de se yew sefîl asaynî.
Maya min! Bi mergê (merdiş) ma, bi hazaran kurdî, wardenî payan ser û beyraqa (ala) azadî hewa ra leqîna. Wexto ke ez merda, min rê hezn metewşe, bi girbêsanê me, bêraqe virazî.”
NAVENDÊ XEBERAN