FATMA ADIR
Ewro yewna rey muhîmî û lezabezîya Yewîya Neteweyî ya Demokratîke ya Kurdan rojeve de ya û xeylê munaqeşeyî ser o yenî kerdiş. Yê ke haya muhîmîya yewîya neteweyîya demokratîke de yî, no het de sereyê xo dejnenî û fikir û pêşnîyazan kenî. Serranê peyênan de na babete ser o zaf yena vindetiş û tayê sebebê nêyî estî. Nika herême newe ra yena dîzaynkerdiş û donemêko winasî de kurdî vînenî ke hîna zaf îmkanê pawitişê estene û qezençkerdişê azadîye estî. Kurdî demêko derg o ke têkoşînê azadîye danî û nika îmkanê resnayîşê serkewtişî vejîyayo vernîya kurdan. Tayê hêzê ke rayberîya ci dewleta tirkî kena, wazenî nê îmkanan orte ra wedarnî. Îdareyê dewleta tirkî vera Kobanê de, vera referandumo ke Başûrê Kurdistanî de ame viraştiş, dagîrkerîya Kerkûkî û tewr peynî dagîrkerîya Efrînî zî xeylê çîyan nîşanê kurdan da. Kurdî nika vînenî ke pawitişê qezencanê çar parçeyan, yewîya neteweyî ra derbaz beno.
Weçînayîşê Başûr û Vakurê Kurdistanî raştê eynî donemî ame û nê weçînayîşî waştişê Yewîya Neteweyî ya Demokratîke yewna rey ard vernîya partî, dezge û şexsîyetanê kurdan. Heme şîrove û pêşnîyazan de yeno dîyayîş ke seba serkewtiş û pawitişê qezencan yewîya neteweyî ferz a.
Seba kurdan xebatê Yewîya Neteweyîya Demokratîke hertim zaf muhîm bî. 29 serewedaritişê ke tarîx ra nata ameyî nîşandayîş de hertim muhîmî dîyaya pêardişê yewîya neteweyî. Labelê Yewîya Neteweyî ya Kurdan hertim hetê hêzê herême û mîyanneteweyî ra ameye astengkerdiş. Heta na astengîye hertim bi peymananê nimite û aşkereyan ame pawitiş.
Kurdistan ewil bi Peymana Kasr-i Şîrîn ke mabênê dewletanê Osmanî û Safevîyan de ameye morkerdiş, bi 2 parçe. Dima ra bi Peymana Lozanî ke Temmuza 1923î de mîyanê hêzanê mîyanneteweyîyan de ameye morkerdiş, bi çar parçe. Herçiqas ke vera nê prosesan de dûştê herême, eşîr û bawerîyan de têkoşîn ame dayîş, labelê têkoşîn û xoverdayîşê ke seba erjê neteweyî ameyî dayîş zî bîyî. Kurdî qasê hêzê xo vera polîtîkayanê lêminan yê nê hêzan de zî vindetî. Zafaneyê nê têkoşînan de hertim yewîya neteweyî bîya esasî. Qe nêbo nê têkoşîn û xoverdayîşan de hêvîya destekdayîşê yewbînan estbîya.
No het de yê ke no oxir de şehîd kewtî zî bîyî. Nê şexsîyetan ra yewe zî Mehmet Karasungur o. 3 rojî verê serrgêra şehadetê ey bî. Mehmet Karasungur 2ê Gulana 1983î de sey Endamê Komîteya Merkezî, Îbrahîm Bîlgînî reyde seba ke pêrodayîşê mabênê hêzanê başûrîyan de esto biqedêno, amebî Qendîl û netîceyê komployêkî de amebî qetilkerdiş. Ez bi na wesîleye, nê sosyalîst, şorişgêr û hemrayanê girdan û welatperweranê kurdan vîr ana. Xebatê yewîya neteweyî ke o wext seba şarê kurd, partîyê sîyasî û dezgeyan muhîm bî, ewro zî zaf muhîm î. Amancê bi hezaran domananê kurdan o bi ke Yewîya Neteweyîya Demokratîke pê bêro. No wezîfe hîna temam nêbîyo.
Demanê peyênan de no waştiş zaf yeno rojeve û no zî lezabezîya nêyî reyde eleqeder o. Eke yewîya neteweyî pê nêro, huzuro mîyanên awan nêbo o wext kurdî nêşênî qaso ke yeno waştiş herême de rayberî bikerî. Yan zî kêmî manenî. Şar, komel û hetê polîtîkî ke yewîya xo ya neteweyî awan kerdî, hîna zaf eşkenî şaranê bînan reyde cuyêka demokratîke awan bikerî. Çîyo ke ma qala ci kenî nîjadperestîye nîya. Dermanê jehrê nîjadperestîye zî resayîşê dûştê şarê ke yewîya xo awan kerdî yo.
Eke kurdî yewîya xo awan bikerî, o wext weçînayîşê Vakurî de hetê demokrasî, komel, şar û cinîyan reyde benî merkezê sîyasetê demokratîke. Ewro îmkanê nêyî her wextî ra zafêr esto. Tena wa xeta polîtîke ke menfîet û çîyanê tengan ra xelas bîya, awan bibo, bes o. Ganî tesilî yewîye bêro awankerdiş. Eke no bibo, kurdî hem Vakur de û hem zî herême de benî rayber û aktoro esasî. Ez hêvî kena ke no weçînayîş û averşîyayîşê peyênî benî wesîleya naye… Lezabezîya Yewîya Neteweyî ya Demokratîke
FATMA ADIR
Ewro yewna rey muhîmî û lezabezîya Yewîya Neteweyî ya Demokratîke ya Kurdan rojeve de ya û xeylê munaqeşeyî ser o yenî kerdiş. Yê ke haya muhîmîya yewîya neteweyîya demokratîke de yî, no het de sereyê xo dejnenî û fikir û pêşnîyazan kenî. Serranê peyênan de na babete ser o zaf yena vindetiş û tayê sebebê nêyî estî. Nika herême newe ra yena dîzaynkerdiş û donemêko winasî de kurdî vînenî ke hîna zaf îmkanê pawitişê estene û qezençkerdişê azadîye estî. Kurdî demêko derg o ke têkoşînê azadîye danî û nika îmkanê resnayîşê serkewtişî vejîyayo vernîya kurdan. Tayê hêzê ke rayberîya ci dewleta tirkî kena, wazenî nê îmkanan orte ra wedarnî. Îdareyê dewleta tirkî vera Kobanê de, vera referandumo ke Başûrê Kurdistanî de ame viraştiş, dagîrkerîya Kerkûkî û tewr peynî dagîrkerîya Efrînî zî xeylê çîyan nîşanê kurdan da. Kurdî nika vînenî ke pawitişê qezencanê çar parçeyan, yewîya neteweyî ra derbaz beno.
Weçînayîşê Başûr û Vakurê Kurdistanî raştê eynî donemî ame û nê weçînayîşî waştişê Yewîya Neteweyî ya Demokratîke yewna rey ard vernîya partî, dezge û şexsîyetanê kurdan. Heme şîrove û pêşnîyazan de yeno dîyayîş ke seba serkewtiş û pawitişê qezencan yewîya neteweyî ferz a.
Seba kurdan xebatê Yewîya Neteweyîya Demokratîke hertim zaf muhîm bî. 29 serewedaritişê ke tarîx ra nata ameyî nîşandayîş de hertim muhîmî dîyaya pêardişê yewîya neteweyî. Labelê Yewîya Neteweyî ya Kurdan hertim hetê hêzê herême û mîyanneteweyî ra ameye astengkerdiş. Heta na astengîye hertim bi peymananê nimite û aşkereyan ame pawitiş.
Kurdistan ewil bi Peymana Kasr-i Şîrîn ke mabênê dewletanê Osmanî û Safevîyan de ameye morkerdiş, bi 2 parçe. Dima ra bi Peymana Lozanî ke Temmuza 1923î de mîyanê hêzanê mîyanneteweyîyan de ameye morkerdiş, bi çar parçe. Herçiqas ke vera nê prosesan de dûştê herême, eşîr û bawerîyan de têkoşîn ame dayîş, labelê têkoşîn û xoverdayîşê ke seba erjê neteweyî ameyî dayîş zî bîyî. Kurdî qasê hêzê xo vera polîtîkayanê lêminan yê nê hêzan de zî vindetî. Zafaneyê nê têkoşînan de hertim yewîya neteweyî bîya esasî. Qe nêbo nê têkoşîn û xoverdayîşan de hêvîya destekdayîşê yewbînan estbîya.
No het de yê ke no oxir de şehîd kewtî zî bîyî. Nê şexsîyetan ra yewe zî Mehmet Karasungur o. 3 rojî verê serrgêra şehadetê ey bî. Mehmet Karasungur 2ê Gulana 1983î de sey Endamê Komîteya Merkezî, Îbrahîm Bîlgînî reyde seba ke pêrodayîşê mabênê hêzanê başûrîyan de esto biqedêno, amebî Qendîl û netîceyê komployêkî de amebî qetilkerdiş. Ez bi na wesîleye, nê sosyalîst, şorişgêr û hemrayanê girdan û welatperweranê kurdan vîr ana. Xebatê yewîya neteweyî ke o wext seba şarê kurd, partîyê sîyasî û dezgeyan muhîm bî, ewro zî zaf muhîm î. Amancê bi hezaran domananê kurdan o bi ke Yewîya Neteweyîya Demokratîke pê bêro. No wezîfe hîna temam nêbîyo.
Demanê peyênan de no waştiş zaf yeno rojeve û no zî lezabezîya nêyî reyde eleqeder o. Eke yewîya neteweyî pê nêro, huzuro mîyanên awan nêbo o wext kurdî nêşênî qaso ke yeno waştiş herême de rayberî bikerî. Yan zî kêmî manenî. Şar, komel û hetê polîtîkî ke yewîya xo ya neteweyî awan kerdî, hîna zaf eşkenî şaranê bînan reyde cuyêka demokratîke awan bikerî. Çîyo ke ma qala ci kenî nîjadperestîye nîya. Dermanê jehrê nîjadperestîye zî resayîşê dûştê şarê ke yewîya xo awan kerdî yo.
Eke kurdî yewîya xo awan bikerî, o wext weçînayîşê Vakurî de hetê demokrasî, komel, şar û cinîyan reyde benî merkezê sîyasetê demokratîke. Ewro îmkanê nêyî her wextî ra zafêr esto. Tena wa xeta polîtîke ke menfîet û çîyanê tengan ra xelas bîya, awan bibo, bes o. Ganî tesilî yewîye bêro awankerdiş. Eke no bibo, kurdî hem Vakur de û hem zî herême de benî rayber û aktoro esasî. Ez hêvî kena ke no weçînayîş û averşîyayîşê peyênî benî wesîleya naye…