SADÎYE ESER/DÎHABER/STENBOL


Cemîl Kirbayir qezaya Golanî ya Erdexenî de 13ê êlula 1980î de amebî tepiştiş û o tarîx ra nata derheqê aqûbetê Kirbayirî de ti xebere nîna girewtiş. Doza vînîbîyayîşê Kirbayirî Mehkemeya Heqê Merdiman ya Ewropa (AÎHM) de yena dîyayîş. Nameyê hukmatî ser ro Wezîrîya Edaletî waşte bi hawayo hîle doze pado.

Wezîrîye 17 hezar û 500 kesê ke bi hawayo cînayetê ke kerdoxê înan dîyar nîyo, ameybî kiştiş nêdîye û no hedîse bi hawayo şexsî girewte dest. Wezîrîye pawitişê xo yê AÎHMî de bi hawayo ‘no hedîse eleqeyê xo rejîmê derbe reyde çin o, no hedîse çarçewaya polîtîkayê dewlete de nîyo’ kerde. Heto bîn ra Wezîrîya Edaletî pawitişê xo de vato ‘badê ke dayîka Kirbayirî Berfo Kirbayire merda, nîyetê varîsê aye çin o ke doze bidomnî’.

Babete ser o kekoyê Kirbayirî Mîkaîl Kirbayirî û Avûkate Gulseren Yolerîye qisey kerdî. Kekoyê Kirbayirî vera pawitişê Wezîrîye de reaskîyon nîşan da û wina va: “O wext çira ma her hewte Rasteyê Galatasarayî de yî?” 


Senî taqîp nêkeno? 

Mîkaîl Kirbayirî bale ante her hewte Rasteyê Galatasarayî de seba mehkemebîyayîşê kerdoxan virazîyayîşê çalakîyan ser û wina va: “Ez bi desan reyan şîya Serdozgerîya Komare ya Qers û mi persê çira îdîaname nîno amadekerdiş, kerdo. Raporê heqê merdiman 350 rîpelan ra pê yeno û qetilbîyayîşê Cemîl Kirbayirî nuseno. Mi nê raporî nîşanê Serdozgerîye da. Wexto ke par ez şîya, serdozgerî mi ra vatbî ‘seba ke orte de cenaze çin a, ez nêşêna çîyêk bikera’. Mi zî va ‘ez zî ê cenaze gêrena. Reyna waya mi Fatma zî par Serdozgerî ver de çalakîye viraşte. Ma gerrekar î. Nameyê nêyî bi hawayo zelal, serê ci girewtiş o.” 


Ma do veranêdî 

Kek Kirbayirî qala doza ke Kenan Evrenî rê akerdbîy zî kerd û wina va: “Wexto ke merdim nê hemînan ra biewnîyo, senî vanî, taqîpkarê ci çin o. No keyeyê ma rê îşkenceyê psîkolojîk o. Ma gerrekar î. Ma do doza xo ra fek veranêdî. Çira ma Rasteyê Galatasarayî de yî? Ma her roja şeme o raste de qîrenî, çi qîrenî; Ez mezelê birayê xo wazena. Ez wazena ke wa qatilî bêrî cezakerdiş.”


Sûcî qebul kena 

Yolerîye zî dîyar kerde ke badê ke dayîke wefat kerde, hukmat hewl da doza AÎHMî pado û wina dewam kerde: “Dewlete bi no hawa hewl dana kerdoxan bipawa. Dewlete pawitişê xo de vana ‘no hedîse şexsî yo û ganî çarçewaya vera merdimîye ameyo kerdiş de nêbo’. Eke wina bibîyêne, dewlete kerdoxê ci dîyêne û ceza kerdêne. Labelê nê kerdoxî hetê dewlete ra nînî vetiş. Eke merdim pawitişo peyên yê dewlete kişta çepî ra biwano, dewlete sucê xo qebul kerda. No yeno manaya ‘No suc yê min o û ma do qatilan nêdî’. Sewbîna manaya ci çin a.”  


Manaya ci çin a 

Yolerîye va ‘ti manaya pawitişê dewlete û hewldayîşê padayîşê doze çin a’ û wina domnaye: “Dayîka Berfo merde û pawitişê dewlete ke vano taqîpkarê dayîka Berfo çin î, bêmana yî. Ma sey pawitoxê heqê merdiman nê sucan de hetê ma dîyar o. Yanî eke ti merdimê Cemîlî nêmanî zî, ma mexdurê nê sucan î û pawitişê heqê Cemîlî berprisîyarîya ma ya. Cok ra ti esprîya pawitişê hukmatî çin a.”


Erdoganî soz dabî 

Dayîka Berfo 7ê Sibata 2011î de Serekwezîrê ê wextî Tayyîp Erdoganî reyde pêvînayîşêk kerdbî. Dayîka Berfo o wext serekwezîrî ra waştbî ke wa lajê ci Cemîlo ke Erdexen de amebî tepiştiş û dima ra ti xebere ci ra nêamebî girewtiş, bêro dîyayîş. Pêvînayîş Ofîsê Serekwezîrî de amebî kerdiş û Erdoganî soz dabî ke do kerdoxê Kirbayirî bêro dîyayîş. Berfo Kirbayire seba lajê xo 33 serrî têkoşîn daye. Dayîke Kirbayire 21ê sibata 2013î de 106 serreyîya xo de merde.